V E R S T U U R D ✓ ✓
N E D E R L A N D S · 3 F · N I V E A U 4
Een zakelijke mail schrijven
Een gast stuurt een boze mail en jouw leidinggevende vraagt jou om te antwoorden. Hoe schrijf je namens het bedrijf een mail die klopt, kalmeert en oplost?
Les 11 · Schrijven
V E R S T U U R D ✓ ✓
N E D E R L A N D S · 3 F · N I V E A U 4
Een zakelijke mail schrijven
Een gast stuurt een boze mail en jouw leidinggevende vraagt jou om te antwoorden. Hoe schrijf je namens het bedrijf een mail die klopt, kalmeert en oplost?
Les 11 · Schrijven
Over deze les: les 11 van de serie Verstuurd, Nederlands voor mbo niveau 4 (referentieniveau 3F), ongeveer 40 minuten. Studenten beantwoorden namens een hotel een klachtmail. Ze leren de opbouw van een antwoord op een klacht, kiezen een zakelijk register, formuleren precies (concreet, actief, kloppende verwijswoorden) en doorlopen het schrijfproces.
Koppeling: de les hoort bij schrijven op referentieniveau 3F: correspondentie voor werk en opleiding, met een heldere opbouw in alinea's en een toon die past bij lezer en doel. Schrijven wordt in het mbo getoetst in het instellingsexamen. Image credit: Shixart1985, CC BY 2.0 Image credit: LessonUp
‹
L
Leerdoelen
LES 11
Na deze les:
1
Je kan een antwoord op een klacht opbouwen in duidelijke alinea's.
2
Je kan een zakelijk en vriendelijk register kiezen, ook als de lezer boos is.
3
Je kan precies formuleren: concreet, actief en met kloppende verwijswoorden.
Leerdoelen: lees ze voor. Vraag wie op stage al eens een mail namens het bedrijf heeft geschreven, en of iemand die eerst heeft nagelezen.
‹
S
Startvraag
LES 11
Aan wie stuur jij op stage of in je werk weleens een mail?
Aan klanten of cliënten
Aan mijn praktijkbegeleider of collega's
Aan leveranciers of andere bedrijven
Nog aan niemand
Startvraag: bespreek kort de uitslag. Vertel dat een mail aan een klant namens het bedrijf extra zorg vraagt: de klant leest hem als de mening van het hele bedrijf, niet alleen van jou. Daarom laten veel bedrijven zo'n mail eerst nalezen.
‹
E
Een klacht
LES 11
Van: Daniel Osei, aan: receptie Hotel Duinzicht
Onderwerp: Klacht over verblijf 12 tot 14 april
Geachte heer, mevrouw,
Van 12 tot 14 april verbleef ik met mijn vrouw in uw hotel. Ik had een kamer met zeezicht geboekt en betaald, maar wij kregen een kamer aan de parkeerplaats. Toen ik dat bij de receptie meldde, kreeg ik te horen dat er niets aan te doen was. Bovendien was het ontbijt op zondag om half tien al op.
Ik vind dit erg teleurstellend, zeker omdat het verblijf een verjaardagscadeau was. Ik verwacht dat u het prijsverschil tussen beide kamers terugbetaalt.
Met vriendelijke groet,
Daniel Osei
Jij schrijft het antwoord
Je loopt stage bij de receptie. Je leidinggevende vraagt jou om te antwoorden. Wat zijn de klachten, en wat wil meneer Osei?
Voorbeeld: dit is een verzonnen mail en een verzonnen hotel. De klachten: een andere kamer dan geboekt, een receptie die niet hielp, en een ontbijt dat te vroeg op was. De vraag: het prijsverschil terugbetalen. Wijs erop dat meneer Osei zelf netjes en zakelijk schrijft. Dat maakt zijn klacht sterker.
Hulpvraag voor wie vastloopt: welke zin begint met Ik verwacht? Daar staat wat hij wil.
‹
O
Opbouw
LES 11
Zo antwoord je op een klacht
Onderwerp: verwijs naar zijn mail, bijvoorbeeld Re: Klacht over verblijf.
Aanhef: Geachte heer Osei,
Alinea 1: bedank voor de mail en noem waar het over gaat.
Alinea 2: erken wat er misging, zonder smoesjes.
Alinea 3: de oplossing: wat doen jullie, en wanneer?
Groet: met je naam en je functie.
Uitleg: één onderwerp per alinea maakt een mail overzichtelijk. In alinea 2 erken je de feiten: zeggen dat iets vervelend is, is niet hetzelfde als alle schuld op je nemen. Een uitleg mag, maar alleen als die de klant helpt te begrijpen wat er gebeurde. Onder de groet zet je je functie, zodat de klant weet wie hem antwoordt.
‹
V
Vraag
LES 11
Welke openingszin past het best bij jouw antwoord aan meneer Osei?
Wij hebben uw mail goed ontvangen en gaan er binnenkort naar kijken.
Dank voor uw mail van 15 april over uw verblijf van 12 tot 14 april.
Het spijt ons enorm dat u zo boos bent geworden op ons hotel.
Zoals u weet, kunnen wij een kamer met zeezicht nooit garanderen.
Antwoord: B. Deze zin bedankt en noemt precies waar het over gaat. A is vaag en belooft niets. C legt de nadruk op de boosheid van de klant in plaats van op wat er misging. D gaat meteen in de verdediging en is bovendien onjuist, want de kamer was geboekt en betaald.
‹
K
Kernbegrip
LES 11
!
Register
✓✓
Register is het taalgebruik dat past bij de situatie en de lezer. In een zakelijke mail kies je een formeel register: u, volledige zinnen, geen spreektaal en geen afkortingen of emoji's. Formeel betekent niet stijf of ingewikkeld: schrijf in gewone woorden, beleefd en to the point.
Kernbegrip: laat studenten voorbeelden van spreektaal noemen die niet in een zakelijke mail horen, zoals gewoon, sowieso, best wel, echt heel erg, of drie uitroeptekens. Stijf taalgebruik werkt ook niet: Hierbij deel ik u mede dat kan gewoon Ik laat u weten dat.
‹
S
Schrijven
LES 11
Defensief of zakelijk?
Defensief
U had bij het boeken beter moeten lezen dat zeezicht niet gegarandeerd is.
Op zondag is het nu eenmaal altijd druk bij het ontbijt.
Zakelijk en vriendelijk
U had een kamer met zeezicht geboekt. Die hebben wij u niet gegeven, en dat had wel moeten gebeuren. Daarom betalen wij het prijsverschil van € 40,00 aan u terug.
Uitleg: een defensieve toon legt de schuld bij de klant of bij de omstandigheden. De klant voelt zich dan niet serieus genomen. De zakelijke versie noemt de feiten, erkent de fout en geeft een concrete oplossing met een bedrag. Het bedrag is verzonnen voor dit voorbeeld.
‹
V
Vraag
LES 11
Welke zin over het ontbijt is zakelijk, vriendelijk en duidelijk?
Excuses voor het ongemak, dit gaan we zeker niet meer laten gebeuren!!
Het ontbijt was op, dat klopt, maar dat kwam gewoon door de drukte.
Wij snappen best dat u boos bent, maar wij doen ook echt ons best.
Het ontbijt hoort tot 10.30 uur te worden aangevuld. Dat is niet gebeurd.
Antwoord: D. De zin noemt concreet wat de afspraak is en erkent dat het misging. A belooft te veel en gebruikt twee uitroeptekens. B en C bevatten spreektaal (gewoon, best, echt) en verdedigen het hotel. De tijd van 10.30 uur is verzonnen voor dit voorbeeld.
‹
F
Formuleren
LES 11
Precies formuleren
Concreet: noem data, bedragen en termijnen.
Actief: Wij betalen het bedrag terug, niet: Er wordt door ons terugbetaald.
Eén gedachte per zin: liever twee korte zinnen dan één lange.
Verwijswoorden kloppen: die bij de-woorden, dat bij het-woorden.
Geen spreektaal: gewoon, sowieso, best wel.
Uitleg: een actieve zin zegt wie iets doet, en dat maakt een belofte duidelijker. Bij verwijswoorden gaat het vaak mis: de kamer die, het bedrag dat, de medewerker die. Wat gebruik je na een heel deel van de zin of na alles, iets en niets: Alles wat u meldde.
Extra voor snelle studenten: maak deze zin actief: Uw klacht wordt door de manager bekeken.
‹
V
Vraag
LES 11
In welke zin is het verwijswoord goed gebruikt?
Het prijsverschil, dat wij terugbetalen, is € 40,00.
Het prijsverschil, die wij terugbetalen, is € 40,00.
De kamer, dat u had geboekt, was niet beschikbaar.
De medewerker, wat u te woord stond, is aangesproken.
Antwoord: A. Prijsverschil is een het-woord (het prijsverschil), dus het verwijswoord is dat. In B moet het dus dat zijn. Kamer is een de-woord, dus: de kamer die u had geboekt. Bij een persoon gebruik je die: de medewerker die u te woord stond.
‹
Z
Zet op volgorde
LES 11
Zet de stappen voor het schrijven van een zakelijke mail in de goede volgorde.
Sorteervraag: dit is het schrijfproces: voorbereiden, schrijven, nakijken. Bespreek de laatste stap: op veel stages mogen stagiairs niet zomaar namens het bedrijf mailen. Vraag studenten hoe dat op hun stage geregeld is.
‹
O
Opdracht
LES 11
Beantwoord de klacht
1
Schrijf namens Hotel Duinzicht een antwoord aan meneer Osei. Gebruik de opbouw met drie alinea's.
2
Ga in op alle drie de klachten en bied een concrete oplossing aan, met een bedrag en een termijn.
3
Ruil met je buur. Kijk samen naar register, actieve zinnen en verwijswoorden, en geef feedback.
minute
second
Alleen, daarna in tweetallen
Opdracht: studenten schrijven in een mailprogramma of tekstverwerker. Wie snel klaar is, schrijft ook een kort mailtje aan de receptie zelf, over hoe ze zo'n klacht voortaan beter opvangen. Laat aan het eind twee studenten hun alinea met de oplossing voorlezen.
Hulp voor wie vastloopt: begin met de zinnen uit de rechterkolom van de vergelijkingsdia en schrijf vanaf daar verder.
‹
J
Jouw antwoord
LES 11
Schrijf de zin waarin je meneer Osei een oplossing aanbiedt. Is hij concreet en actief?
Open vraag: een goede zin is bijvoorbeeld: Wij maken het prijsverschil van € 40,00 binnen vijf werkdagen naar u over. Laat de groep bij elk antwoord nagaan: staat er wie het doet, wat er gebeurt en wanneer?
‹
T
Terugblik
LES 11
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
Opbouw in alinea's
Het juiste register
Precies formuleren
Ik kan ze allemaal
Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt. Verwijswoorden en actieve zinnen komen volgende les terug bij het schrijven van een verslag.
V O L G E N D E L E S
Een kort verslag schrijven
Na een incident op stage moet je opschrijven wat er gebeurde, en voor je volgende stage schrijf je een motivatiebrief. Volgende les leer je allebei: feitelijk verslag doen en jezelf overtuigend presenteren.
Je kan een feitelijk verslag schrijven in de goede volgorde.
Je kan een motivatiebrief schrijven met bewijs voor je kwaliteiten.
Volgende les: Schrijven 2, les 12 van de serie.
Image credit: LessonUp