§4.1 Informatie (leerjaar 3)

4

Statistiek

Paragraaf 4.1

Informatie

Hoe weet een school wat leerlingen vinden zonder iedereen te vragen? Met slim verzamelde en geordende gegevens.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 3, vmbo-kgt (mavo)

1 / 15
next
Slide 1: Slide
New lesson editorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

This lesson contains 15 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Introduction

Leerlingen leren soorten data te onderscheiden, een steekproef te beoordelen en gegevens te ordenen in een frequentietabel met percentages. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 3, hoofdstuk 4 Statistiek, paragraaf 4.1. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Items in this lesson

4

Statistiek

Paragraaf 4.1

Informatie

Hoe weet een school wat leerlingen vinden zonder iedereen te vragen? Met slim verzamelde en geordende gegevens.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 3, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 3, hoofdstuk 4 Statistiek, paragraaf 4.1 Informatie. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

4.1  Informatie

Leerdoelen

4.1.1

Je kunt kwalitatieve en kwantitatieve gegevens van elkaar onderscheiden.

4.1.2

Je kunt uitleggen wat een populatie en een representatieve steekproef zijn.

4.1.3

Je kunt een frequentietabel lezen en er aantallen en percentages uit afleiden.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Startvraag

Wie vraag je?

Je wilt weten welk schooluitje de hele school (800 leerlingen) het leukst vindt. Je kunt niet iedereen vragen. Wat doe je?

A

Alleen je eigen klas vragen

B

Uit elke klas een paar leerlingen kiezen

C

Alleen je beste vrienden vragen

D

Alleen de leerlingen uit klas 4 vragen

Laat stemmen en vraag dan waarom. Een goede steekproef komt uit alle groepen van de school en wordt willekeurig gekozen. Eigen klas, vrienden en alleen klas 4 geven een scheef beeld: daar zitten andere voorkeuren. Doorvraag: hoeveel leerlingen zou je willen vragen?

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Soorten gegevens

Gegevens die je verzamelt, noem je data. Er zijn twee soorten:

  • kwalitatieve data: eigenschappen, zoals een kleur, merk of sport

  • kwantitatieve data: getallen, zoals een lengte of een aantal

Bij kwantitatieve data tel je (aantal broers en zussen) of meet je (lengte in cm). Met kwantitatieve data kun je rekenen, met kwalitatieve niet.

Laat leerlingen zelf voorbeelden noemen van allebei. Een veelgemaakte fout: een postcode lijkt een getal, maar rekenen met een postcode heeft geen zin. Een schoenmaat is wel kwantitatief. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Opdrachten Kennis

1

Welke gegevens zijn kwantitatief?

A

De lievelingskleur van 20 leerlingen

B

Het merk van de telefoon van 20 leerlingen

C

De schoenmaat van 20 leerlingen

D

De sport die 20 leerlingen doen

Schoenmaat is een getal waarmee je kunt rekenen (gemiddelde, verschil). Kleur, merk en sport zijn eigenschappen: kwalitatief. Wie A, B of D kiest, ziet alleen dat er iets wordt opgesomd, maar let niet op het getal.

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Populatie en steekproef

Onderzoek je niet iedereen? Dan kies je een steekproef.

Populatie

Alle mensen of dingen waarover je iets wilt weten, bijvoorbeeld alle leerlingen van de school.

Steekproef

Het deel van de populatie dat je echt ondervraagt of meet.

Representatief

De steekproef geeft een goed beeld van de populatie. Kies daarom willekeurig.

Koppel aan de startvraag: de 800 leerlingen zijn de populatie, de leerlingen die je vraagt de steekproef. Een grotere steekproef is meestal betrouwbaarder, maar alleen als hij ook representatief is. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Frequentietabel

Een lijst met losse gegevens is onoverzichtelijk. In een frequentietabel zet je per waarde hoe vaak die voorkomt: de frequentie.

De frequenties tellen op tot het totaal aantal waarnemingen. Hier: 4 + 6 + 5 + 5 + 4 + 6 = 30 worpen.

Laat leerlingen eerst zeggen hoe ze zelf het aantal worpen zouden vinden: alle frequenties optellen. Vraag: welk aantal ogen viel het vaakst? (2 en 6, allebei 6 keer.) Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Voorbeeldopdracht 1

In de tabel staat het aantal broers en zussen van 20 leerlingen. Hoeveel leerlingen hebben meer dan 1 broer of zus?

gegeven

20 leerlingen in totaal

Meer dan 1: 2, 3 of 4 broers/zussen

uitwerking

2: 5 leerlingen

3: 2 leerlingen

4: 1 leerling

5 + 2 + 1 = 8

antwoord

8 leerlingen

Let op het woord 'meer dan': 1 telt zelf niet mee. Wie 16 antwoordt, telt de 8 leerlingen met 1 broer of zus mee. Controle: 4 + 8 + 8 = 20. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Opdrachten Kennis

2

Hoeveel leerlingen zijn er ondervraagd?

Het totaal is de som van de frequenties: 7 + 9 + 4 + 2 = 22. Wie 3 of 4 antwoordt, noemt de grootste waarde in de eerste kolom in plaats van het aantal leerlingen. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Vul de juiste begrippen in.

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Opdrachten Kennis

3

Alle leerlingen van een school vormen de populatie.

De groep die je echt ondervraagt, heet de steekproef.

Een tabel met per waarde de frequentie heet een frequentietabel.

populatie
steekproef
frequentietabel
diagram
gemiddelde

Populatie en steekproef worden vaak door elkaar gehaald: de populatie is altijd het grootste geheel. Doorvraag: kan een steekproef even groot zijn als de populatie? (Ja, dan onderzoek je iedereen.)

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Opdrachten Toepassing

4

In een klas van 25 leerlingen kiezen er 7 voor voetbal. Hoeveel procent is dat?

A

7%

B

18%

C

32%

D

28%

Het percentage is de frequentie gedeeld door het totaal maal 100%: 7 : 25 · 100% = 28%. Wie 7% kiest, neemt het aantal als percentage. 18% is 25 − 7 en 32% is 25 + 7.

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Opdrachten Toepassing

★ 5

Hoeveel procent van de 20 leerlingen heeft maat 41 of groter?

Eerst de leerlingen tellen met maat 41 of groter: 5 + 3 = 8. Dan het percentage: 8 : 20 · 100% = 40%. Wie 25% antwoordt, telt alleen maat 41 mee (5 : 20). Doorvraag: wat is het percentage met maat 40 of kleiner? Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

V E R D E R K I J K E R

Hoe vraag je het?

De manier waarop je een vraag stelt, beïnvloedt het antwoord. Vraag je 'Vind je ook dat er te veel huiswerk is?', dan zeggen meer mensen ja dan bij 'Hoeveel huiswerk vind je goed?'.

Een goede enquêtevraag is neutraal, eenduidig en heeft duidelijke antwoordopties.

Laat groepjes een neutrale versie bedenken van 'Vind je ook dat de kantine te duur is?' en kijk of de klas het verschil merkt. Een leerling die zelf een enquête ontwerpt, past dit direct toe. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 4

Paragraaf 4.1

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

4.1.1 Soorten data herkennen

2

4.1.2 Populatie en steekproef

3

4.1.3 Frequentietabel gebruiken

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

4.1

Klik hier

Image credit: LessonUp