Ex.tr. Ned. VMBO TL 4 2026

• New lesson editor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 4

Hoe overleef ik mijn eindexamen Nederlands?

VMBO

11 mei en 13 mei 2026

Hoe ziet het examen Nederlands er uit?

• Ongeveer 30-37 vragen

  • (Begrijpend) lezen: 3 gewone teksten, 1 advertentie

  • Schrijven: 1 schrijfopdracht (e-mail of artikel)

  • 40-45 punten

• Volgorde

  • Tekst 1

  • Tekst 2: meestal langere tekst

  • Tekst 3: advertentie

  • Tekst 4

  • Schrijfopdracht behorend bij tekst een e-mail, een brief, een formulier of reactie, een artikel of bericht, soms een klacht, uitnodiging of advies

    Je krijgt daarbij altijd een situatie en duidelijke punten die je móét gebruiken.

• Nieuwe lay-out! De teksten zijn niet meer verdeeld in kolommen. Het is een normale tekst

Examenduur:

120 minuten

Soorten examenvragen

• Meerkeuzevragen (1 punt)

• Open vragen (citeren, samenvatten, voor- en nadelen noteren etc.)

• Tabelvragen

• Schrijfopdracht

• Er zijn een aantal vragen die ALTIJD in je examen zitten.

• Via deze onderstaande link leer je welke vragen dat zijn: https://www.youtube.com/watch?v=AggjmkGXqHU

Wat MOET je leren/kunnen voor het examen Nederlands?

Je kunt:

• tekstopbouw herkennen (hoe wordt een tekst ingeleid/ afgesloten?)

• leesstrategieën toepassen (wat gebruik je wanneer?)

• hoofdgedachte + onderwerp benoemen

• deelhoofdgedachte + deelonderwerp benoemen

• hoofd- en bijzaken kunnen onderscheiden

• Tekstdoelen herkennen (met welk doel schrijft de schrijver dit?)

• Tekstverbanden + signaalwoorden herkennen

• Conventies zakelijke e-mail juist inzetten

• Conventies artikel juist inzetten

Algemene tips

1. Bekijk de filmpjes van Arnoud Kuijpers en anderen !!!! op YouTube. LET OP: kies VMBO! (Vmbo-eindexamen Nederlands - YouTube)

2. Je MAG ook beginnen met de schrijfopdracht

3. Lees eerst de vragen, dan pas de tekst. Je leest dan gerichter.

4. Gebruik je markeerstiften.

5. Zoek de betekenis op van onbekende woorden.

6. Leer de theorie, zodat je je werkgeheugen optimaal kunt benutten.

7. Heb je nog maar 30 minuten en moet je nog schrijven??? DOE DIT EERST. Daarmee kun je meer punten verdienen.

Herhaling theorie

Leesvaardigheid

Tekstsoorten

Drie soorten teksten op het eindexamen:

1. Informatieve teksten

   • artikelen uit kranten/ tijdschriften

   • nieuws uit de krant

2. Instructieve teksten

   • gebruiksaanwijzingen, aanwijzingen, recepten

   • korte instructieteksten

3. Betogende teksten

   • artikelen uit kranten/tijdschriften

   • reclame / folders

   • advertenties

Leesstrategieën

Drie belangrijke strategieën:

1. Globaal lezen

Voordat je de tekst gaat lezen --> indruk krijgen / onderwerp bepalen

2. Zoekend lezen

Specifieke informatie uit een tekst halen

Voorbeeldvraag: 'Welke voorbeelden staan er in alinea 4?'

3. Intensief lezen

Zorgvuldig en met aandacht lezen --> zorgen dat je het snapt.

Voorbeeldvraag: 'Wat is de hoofdgedachte van de tekst?'

Moeilijke woorden

• Informatie uit de context halen --> lees de tekst eromheen

• Woordenboek

Oefenvraag:

'In Breda is het aantal auto-inbraken rond het station, sinds daar deze zomer 33 camera's zijn opgehangen, bijna tot nul gereduceerd.' Door welk woord kan het woord 'gereduceerd' vervangen worden?

A) Vergroot

B) Verkleind

C) Vermenigvuldigd

Beeld en opmaak

• Titel --> onderwerp vertellen + aandacht trekken

• Tussenkopjes --> geven nieuw gedeelte van de tekst aan (globaal en zoekend lezen)

• Illustraties --> aandacht trekken, verduidelijken, tekst vervangen. Bedenk wat de functie van de afbeelding is.

• Lettertypes --> vragen over lettertypes gaan altijd over samenhang tussen lettertype en inhoud.

• Tekst- en alinea-indeling --> bepaal welke alinea's de inleiding/kern/slot zijn. Stappen in de tekst worden per alinea gezet.

Tekstdoelen

1. Informeren --> informatie verstrekken --> geen mening auteur

2. Overtuigen --> overhalen om hetzelfde te vinden als de auteur

3. Activeren --> tot handelen aanzetten, aansporen om bijv. een product te kopen

4. Instrueren --> uitleggen

5. Amuseren --> vermaak (kan ook gelden voor een plaatje)

6. (Mening geven) --> de auteur wil niet per se dat jij hetzelfde gaat denken.

Feiten en meningen

Feit = controleerbaar. Mening = voor iedereen anders

Voorbeeldvraag:

'Een schrijver kan gebruik maken van:

1 feiten

2 zijn/haar eigen mening

3 de mening van deskundigen

Waarvan maakt de schrijver van deze tekst vooral gebruik?

A 1 en 2

B 1 en 3

C 2 en 3

Indeling van de tekst

Inleiding

• Aanleiding noemen

• Belangrijke vraag stellen

• Opmerkelijke gebeurtenis

• Anekdote

• Samenvatting vooraf

• Mening deskundige

• Soms alvast de conclusie

Kern

• Belangrijkste info

• Deelonderwerpen

Slot

• Conclusie

• Samenvatting

• Antwoord op de belangrijke vraag

• Toekomstverwachting

Tekstverbanden + signaalwoorden

Onderwerp, hoofdgedachte en hoofdzaken

Onderwerp = waar de tekst over gaat in een paar worden (zo kort mogelijk).

Hoofdgedachte = één zin die precies weergeeft waar het de schrijver in die tekst om gaat.

Hoofdzaken = belangrijkste punten uit de tekst.

Citeren

Citeren = letterlijk overnemen

'Eerste twee woorden ... laatste twee woorden.' (alinea X, plaats v/d zin in de alinea)

Bijvoorbeeld:

'Mijn naam ... in Groningen.' (alinea 1, eerste zin).

Schrijven

Wat kun je verwachten?

3 opties (eigenlijk 4)

-Wat is het verschil tussen 1 en 2: Bij 1 staan de adressen van verzender

en afzender linksbovenaan. Net als plaats en datum. Steeds regel overslaan.

In een brief vul je BETREFT in, bij een mail de ONDERWERPregel.

Verschil tussen 2 en 3: Een artikel begint met een TITEL.

Een brief/mail met Geachte/Beste ...

Een brief eindigt met: Met vriendelijke groet/ Hoogachtend.

Een artikel meestal met naam en klas (zie opdracht)

Verschil tussen tussen 4 en 1,2,3: Bij een betoog draait alles om jouw mening

die je met feiten en argumenten moet ondersteunen. + zie vooral de opdracht

1. Zakelijke brief

2. Zakelijke mail

3. Artikel

4. Betoog

Wat kun je nu nog doen ter voorbereiding op je examen?

✅ Checklist Examen Nederlands (vmbo)

📖 Lezen

• ☐ Ik herken signaalwoorden (bijv. oorzaak, tegenstelling) (zie 'roze'papier

• ☐ Ik kan de hoofdgedachte van een tekst vinden

• ☐ Ik begrijp wat het doel van de tekst is (informeren/overtuigen)

• ☐ Ik kan alinea’s kort samenvatten

• ☐ Ik begrijp verwijswoorden (hij, dit, deze, etc.)

• ☐ Ik heb minimaal 2 oude examens geoefend (bijv. via Cito)

• ☐ Ik heb de gestuurde LessonUps en video's (Magistermail) bekeken

✍️ Schrijven

• ☐ Mijn teksten hebben een duidelijke opbouw (inleiding–kern–slot)

• ☐ Ik kan een formele en informele tekst schrijven

• ☐ Ik schrijf in duidelijke, korte zinnen

• ☐ Ik gebruik signaalwoorden

• ☐ Ik controleer mijn spelling

• ☐ Ik lees mijn zinnen in mijn hoofd nog eens hardop voor

• ☐ Ik heb geoefend met voorbeeldopdrachten

• ☐ Ik controleer altijd of ik alle punten uit de opdracht heb verwerkt (afstrepen)

🧠 Taalverzorging

• ☐ Ik ken de werkwoordspelling (dt-regels)

• ☐ Ik kan de persoonsvorm vinden

• ☐ Ik herken zinsdelen

• ☐ Ik weet wat mijn veelgemaakte fouten zijn

• ☐ Ik gebruik leestekens goed

Om te oefenen: Learnbeat + alle materiaal in Magistermail.

Nog meer nodig? NOS-Stories en YouTube.

Je kunt ook oefenen op eindexamensite.nl via Magister. Als ik iets moet bekijken, moet me een bericht sturen.

HULP NODIG??? Je weet me te bereiken! Doe dat ook!

Lesson title

Learning objective