Breuken en decimalen

Van breuk naar decimaal

1 / 25
next
Slide 1: Slide
New lesson editorRekenenBasisschoolGroep 8

This lesson contains 25 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 15 min
Report this lesson

Items in this lesson

Van breuk naar decimaal

This item has no instructions

Leerdoel

Ik kan breuken omzetten naar decimale getallen en eenvoudige decimalen weergeven als breuk.

This item has no instructions

Welke woorden passen voor jou bij breuken en decimalen?

Gebruik de opbrengst om voorkennis op te halen. Let op woorden als komma, half, tienden, geld, delen, 0,5 en 1/2.

Wat is het verband?

Een breuk en een decimaal getal kunnen dezelfde waarde laten zien.


  • Teller: hoeveel delen je hebt

  • Noemer: in hoeveel gelijke delen het geheel is verdeeld

  • Een decimaal laat die waarde zien met cijfers achter de komma

Benadruk dat 1/2 en 0,5 niet iets anders zijn, maar twee manieren om dezelfde hoeveelheid op te schrijven.

Plaatswaarde na de komma

Cijfers achter de komma hebben een vaste plaatswaarde.


  • 0,1 = één tiende

  • 0,01 = één honderdste

  • 0,001 = één duizendste


Daarom passen breuken met noemers 10, 100 en 1000 goed bij decimalen.

Koppel dit aan geld of een strookmodel als steun: 0,1 is 1 van 10 gelijke delen.

Noemers 10, 100 en 1000

Bij deze noemers kun je de breuk bijna direct als decimaal schrijven.


  • 7/10 = 0,7

  • 23/100 = 0,23

  • 5/1000 = 0,005


De noemer vertelt hoeveel plekken je achter de komma nodig hebt.

Laat zien dat 5/1000 drie decimalen nodig heeft. Leerlingen vergeten vaak de nullen: 0,005 en niet 0,5.

Zo lees je het goed

Kijk naar de noemer en schrijf de waarde in de juiste plaats.


  • tienden → 1 plek

  • honderdsten → 2 plekken

  • duizendsten → 3 plekken


Voorbeeld: 34/100 = 0,34

Gebruik eventueel een plaatswaardetabel: eenheden | tienden | honderdsten | duizendsten.

Welke breuk hoort bij 0,005?

A

5/10

B

5/100

C

5/1000

D

50/100

Check of leerlingen de nullen goed lezen. Veelgemaakte fout: 0,005 verwarren met 0,5.

Maak de tekst compleet

Bij decimalen kijk je naar de noemer van de breuk. 7/10 schrijf je als 0,7 en 23/100 als 0,23. Bij 5/1000 heb je drie cijfers achter de komma nodig.

noemer
7/10
23/100
5/1000
teller
7/100
23/10
5/100

Alle antwoorden komen letterlijk uit het behandelde blok over noemers 10, 100 en 1000.

Gelijkwaardige breuken helpen

Soms heeft een breuk niet meteen noemer 10, 100 of 1000. Dan maak je eerst een gelijkwaardige breuk.


  • De waarde blijft gelijk

  • Je vermenigvuldigt teller en noemer met hetzelfde getal

  • Daarna kun je de breuk als decimaal schrijven

Dit is de kernstap voor breuken zoals 1/2 en 3/4.

Voorbeeld: 1/2

1/2 = 5/10 = 0,5


Je maakt van 2 eerst 10.

Daarvoor vermenigvuldig je teller en noemer met 5.

Zo zie je dat een halve hetzelfde is als vijf tienden.

Noem eventueel ook de bekende context: een halve pizza, een halve euro, een halve meter.

Voorbeeld: 3/4

3/4 = 75/100 = 0,75


Je maakt van 4 eerst 100.

Daarvoor vermenigvuldig je teller en noemer met 25.

Drie vierden zijn dus vijfenzeventig honderdsten.

Laat zien dat 3/4 ook via 0,5 en 0,25 gedacht kan worden, maar houd 75/100 als hoofdroute aan.

Met welk getal maak je van 1/2 een breuk met noemer 10?

A

2

B

5

C

10

D

20

De kern is dat teller en noemer met hetzelfde getal worden vermenigvuldigd: 1/2 = 5/10.

Vul de juiste woorden in

Soms maak je eerst een gelijkwaardige breuk. Bij 1/2 maak je van 2 eerst 10, dus krijg je 5/10 en dat is 0,5. Bij 3/4 maak je van 4 eerst 100, dus krijg je 75/100 en dat is 0,75.

gelijkwaardige breuk
10
0,5
100
vereenvoudigde breuk
20
0,05
10/10

Laat leerlingen hardop verwoorden waarom de waarde gelijk blijft.

Waarom blijft de waarde van een gelijkwaardige breuk hetzelfde?

Bespreek dat je teller en noemer met hetzelfde getal vermenigvuldigt, zodat de waarde gelijk blijft. Voorbeelden: 1/2 naar 5/10 of 3/4 naar 75/100.

Van decimaal naar breuk

Ook andersom kun je schrijven.


  • 0,7 = 7/10

  • 0,23 = 23/100

  • 0,405 = 405/1000


Het aantal decimalen bepaalt de noemer.

Benadruk dat je eerst kijkt hoeveel cijfers achter de komma staan.

Eenvoudige decimalen als breuk

Schrijf het getal zonder komma als teller.


  • 1 cijfer achter de komma → noemer 10

  • 2 cijfers achter de komma → noemer 100

  • 3 cijfers achter de komma → noemer 1000


Voorbeeld: 0,5 = 5/10 = 1/2

Laat zien dat een breuk daarna soms nog vereenvoudigd kan worden, zoals 5/10 naar 1/2.

Wanneer rond je af?

Soms krijg je een decimaal met veel cijfers. Dan rond je af op een passend aantal decimalen.


  • Kijk naar het volgende cijfer

  • 0,74 blijft 0,74 als je op honderdsten afrondt

  • 0,746 wordt 0,75 als je op honderdsten afrondt

Houd afronden hier klein en functioneel: alleen als een uitkomst niet netjes stopt of als je een korter antwoord nodig hebt.

Samenvatting

Breuk ↔ decimaal


  • Noemer 10, 100, 1000 past direct bij decimalen

  • Gebruik gelijkwaardige breuken als dat nodig is

  • Het aantal cijfers achter de komma hoort bij tienden, honderdsten, duizendsten

  • Eenvoudige decimalen kun je ook weer als breuk schrijven

Verbind de hele les terug aan het leerdoel: dezelfde waarde kun je op twee manieren noteren.

Welke breuk hoort bij 0,23?

A

23/10

B

23/100

C

2/3

D

230/1000

230/1000 is gelijkwaardig aan 23/100, maar de directe koppeling uit de les is 23/100 omdat er twee cijfers achter de komma staan.

Maak de samenvatting af

Bij een decimaal kijk je naar het aantal cijfers achter de komma. Eén cijfer betekent noemer 10, twee cijfers betekenen 100 en drie cijfers betekenen 1000. Als een uitkomst te lang wordt, kun je soms afronden op een passend aantal decimalen.

10
100
1000
afronden
1
10000
vereenvoudigen
optellen

Hier komen de twee laatste lesonderdelen samen: van decimaal naar breuk en afronden.

Wat uit deze les ga jij zeker onthouden?

This item has no instructions

Welk deel vond jij nog lastig?

This item has no instructions

Begrippen

breuk - een manier om een deel van een geheel op te schrijven

teller - het bovenste getal van een breuk; hoeveel delen je hebt

noemer - het onderste getal van een breuk; in hoeveel gelijke delen het geheel is verdeeld

decimaal getal - een getal met een komma

tiende - één deel van tien gelijke delen

honderdste - één deel van honderd gelijke delen

duizendste - één deel van duizend gelijke delen

This item has no instructions

Begrippen

gelijkwaardige breuken - breuken met dezelfde waarde, maar andere getallen

plaatswaarde - de waarde van een cijfer door zijn plek in het getal

afronden - een getal korter opschrijven met bijna dezelfde waarde

This item has no instructions