25-9-2026

• New lesson editor
• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 3

25-9-2026

Deze les:

• check leerwerk

• nakijken huiswerk & moeilijkheden bespreken

• uitleg: bezittelijk voornaamwoord & voegwoorden

• verder vertalen Tekst 23

Check leerwerk: geef persoon, getal, actief/passief

1. laudavimus

2. rexi (komt van: regere)

3. cogitata sum

4. docuisti

5. delectaverunt

6. laudati estis

Uitvertalen Tekst 22

8 Tum vir dixit: "Noli lacrimare, Rhea cara. Deus Mars sum.

9 Te consolabor: non semper sola eris."

10 Postquam deus arma deposuit, mihi multa oscula dabat et...

11 Rhea Silvia subito conticuit et rubuit. Amica territa dixit:

12 "O Rhea, num deus te amavit? Nonne somniavisti?"

13 Rhea nihil dixit. Pro certo scivit:

14 vir ignotis Mars fuerat. Deus eam amaverat.

Wat valt op aan de manier waarop de tekst de ontmoeting tussen Mars en Rhea Silvia beschrijft?

Livius AUC 1.4.2

De Vestaalse maagd was met geweld aangerand (vi compressa) en baarde een tweeling. Zij [Rhea Silva] noemde Mars als de vader, of omdat ze dat werkelijk geloofde, of omdat de misstap minder erg zou lijken als een god de schuldige (auctor culpae) ervan zou zijn.

Ennius Annales 34-51

(...) het meisje [Ilia = Rhea Silvia], geschrokken wakker geworden, sprak in tranen: '(...), alle kracht en leven verlaten mijn lichaam. Want een beeldschone man snelde mij weg tussen aangenaam geelgroen struikgewas en oevers en vreemde plaatsen; daarna, mijn zuster, leek ik alleen rond te dwalen, en traag liep ik rond om jou te zoeken, maar in mijn hart kon ik jou niet vinden - er was geen pad om mijn voetstappen te leiden.

We lezen vaak over mannen,

maar wat leren we zo over de vrouwen?

A Complete Analysis of “Mars and Rhea Silvia” by Peter Paul Rubens – classicalcanvas

Nakijken huiswerk: Tekst 23 t/m r. 7

1 Amulius in regia obscura sedebat. Rex nuncs erat, sed potestate

2 non gaudebat. Anxiae curae perpetuo eum vexabant,

3 quod fratrem e regno pepulerat et fratris filium necaverat.

4 Subito duo servi territi regiam intraverunt et Amulio nuntiaverunt:

5 'O rex, miraculum vidimus!

6 Rhe Silvia, virgo Vestalis, geminos peperti!'

7 Amulius iratus de sede exsiluit et magna voce exclamavit:

Aantekening: bezittelijk voornaamwoord

Enkelvoud

Meervoud

• 1ste persoon: noster, nostra, nostum

• 2e persoon: vester, vestra, vestrum

• 3e persoon: eorum, earum, eorum

• 1ste persoon: meus, mea, meum

• 2e persoon: tuus, tua, tuum

• 3e persoon: eius (!)

Let op: is het onderwerp van de zin de bezitter, dan gebruik je: suus, sua, suum

Oefenen: noteer het bezittelijk voornaamwoord uit onderstaande zinnen & geef persoon, getal, evt. geslacht. Vertaal daarna de zinnen.

1. Pater meus dicit: 'O filia mea, te amo!'

2. Frater meus librum suum legit.

3. Servus gallinas eorum emit.

Aantekening: voegwoorden (een paar belangrijke)

• sed = maar

• et = en, ook

• ut = (zo)dat, opdat

• cum = toen, wanneer

• si = als

• ubi = waar

Verder vertalen Tekst 23 (vanaf r.8)

8 'Quid dixistis? Quomodo virgo Vestalis pueros parere potest?

9 Quis pater puerorum est? Vos iubeo: statim redite,

10 pueros interfecite, corpora eorum in Tiberim flumen mittite!'

Verder vertalen Tekst 23

11 Servi autem impiis iussis non paruerunt: pueros in corbe posuerunt

12 et eam in Tiberim miserunt. Auxilio Martis corbis

13 in ripam fluminis appulsa est, ubi lupa eam invenit.

14 Lupa pueros nutrivit et eos ita servavit.

15 Postea pastor eos vidit et secum in casam parvan portavit.

16 Ibi pastor et uxor filios Rheae cum liberis suis educaverunt.

Afsluiting

• noteer 2 dingen die je tot nu toe hebt geleerd (grammatica, cultuur, teksten vertalen, etc.)

• noteer 1 ding waar je nog moeite mee hebt (grammatica, cultuur, teksten vertalen, etc.)