Thema's hoofdstuk 3 cultuur.pptx

• New lesson editor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 3

3.1

Cultuur

3.1 Cultuur

• Je kunt beschrijven wat cultuur is en hiervan voorbeelden geven.

• Je kunt kenmerken en basiswaarden van de Nederlandse dominante cultuur benoemen.

• Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen een dominante cultuur en een subcultuur.

• Je kunt voorbeelden geven en herkennen van aangeboren en aangeleerd gedrag.

• Cultuur

3.1 Cultuur

• Cultuur is de verzamelnaam voor alle waarden, normen en gewoonten die mensen in een bepaalde groep of samenleving met elkaar delen.

• Waarden zijn principes die je belangrijk vindt in het leven.

• Normen zijn gedragsregels.

• Een gewoonte is de manier waarop je iets gewend bent te doen.

Vraag: welke ontbijtgewoontes passen bij de Nederlandse cultuur?

• Dominante cultuur

3.1 Cultuur

• De dominante cultuur bestaat uit alle waarden, normen en gewoonten die de meeste mensen in een land met elkaar delen.

Bijvoorbeeld:

• De waarde: tolerantie

• De norm: op tijd komen bij afspraken

• De gewoonte: schaatsen op natuurijs

• Dominante cultuur

3.1 Cultuur

In de dominante cultuur staan drie basiswaarden centraal:

• vrijheid: je mag denken, zeggen en doen wat je wilt

• gelijkwaardigheid: alle mensen zijn evenveel waard

• solidariteit: je houdt rekening met elkaar

• Subcultuur

3.1 Cultuur

• Binnen de dominante cultuur bestaan kleinere cultuurgroepen. Zij maken deel uit van de dominante cultuur, maar hebben elk ook hun eigen gewoonten.

• Een subcultuur is de cultuur van een kleine groep mensen binnen de samenleving.

Vraag: Waarom vormen skaters een subcultuur?

Gebruik in je antwoord het begrip gewoontes.

• Subcultuur

3.1 Cultuur

• Subculturen kunnen met van alles te maken hebben.

Bijvoorbeeld met:

• geloof

• muziek

• werk

• politiek

• woonplaats

• migratie-achtergrond (etnische subculturen)

3.1 Cultuur

https://schooltv.nl/video-item/dominante-cultuur-en-subculturen-iedereen-heeft-zijn-eigen-gewoontes

• Subcultuur

Kijkvraag: Welke subculturen uit het filmpje passen bij jou?

• Aangeboren of aangeleerd?

3.1 Cultuur

• Veel kenmerken van jouw persoon zijn aangeboren, bijvoorbeeld je lengte en je talent voor sport.

• Maar je gedrag en wat je mooi
  en normaal vindt, is aangeleerd.

Vraag: Welke aangeboren en welke aangeleerde kenmerken

herken je in deze foto over carnaval?

3.1 Cultuur

• Je kunt beschrijven wat cultuur is en hiervan voorbeelden geven.

• Je kunt kenmerken en basiswaarden van de Nederlandse dominante cultuur benoemen.

• Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen een dominante cultuur en een subcultuur.

• Je kunt voorbeelden geven en herkennen van aangeboren en aangeleerd gedrag.

3.2

Socialisatie

3.1 Cultuur

• Je kunt beschrijven wat cultuur is en hiervan voorbeelden geven.

• Je kunt kenmerken en basiswaarden van de Nederlandse dominante cultuur benoemen.

• Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen een dominante cultuur en een subcultuur.

• Je kunt voorbeelden geven en herkennen van aangeboren en aangeleerd gedrag.

3.2 Socialisatie

• Je kunt uitleggen hoe het proces van socialisatie verloopt en hiervan voorbeelden geven.

• Je kunt voorbeelden van sociale controle geven en herkennen.

• Je kunt uitleggen wat internalisatie is.

• Socialisatie

3.2 Socialisatie

• Socialisatie is het bewust of onbewust aanleren van waarden, normen en gewoonten die bij jouw groep of samenleving horen.

• Doel: de omgang met andere mensen verloopt soepel. Je weet hoe een ander zich gedraagt en wat je kunt verwachten.

• Waar: Socialisatie gebeurt overal, bijvoorbeeld thuis, op school, door vrienden, op de sportclub en door de (sociale) media.

Vraag: Welke waarden, normen en gewoontes leer je hier aan?

• Socialisatie

3.2 Socialisatie

Socialisatie gebeurt op drie manieren:

1. Door imitatie: anderen nadoen.

2. Door informatie: mensen vertellen je wat er van je verwacht wordt.

3. Door ervaringen: je maakt mee wat er gebeurt als je je goed of juist niet goed gedraagt.

Kijkvraag: Sujit leerde eerst vooral door imitatie.

Op welke manier leert hij nu om zich te gedragen als een mens?

• Sociale controle

3.2 Socialisatie

• Als je je niet aan de regels van de dominante cultuur houdt, zeggen mensen daar iets van. Bijvoorbeeld dat je niet mag appen op de fiets. Dat noemen we sociale controle.

• Sociale controle is de manier waarop mensen ervoor zorgen dat anderen zich aan de regels houden.

• Sociale controle

3.2 Socialisatie

• Bij sociale controle wordt vaak gebruik gemaakt van sancties.

• Sancties zijn maatregelen waarmee iemand laat merken of je iets goed of fout gedaan hebt.

• Sancties kunnen positief zijn (bijvoorbeeld een compliment) maar ook negatief (strafwerk).

Vraag: Welke positieve en negatieve sancties worden

bij jou thuis gebruikt om je gedrag te beïnvloeden?

• Internaliseren

3.2 Socialisatie

• Als bepaald gedrag vanzelf gaat, hoef je er niet meer over na te denken. We noemen dat internalisatie.

• Internalisatie betekent dat aangeleerde normen en waarden vanzelfsprekend gedrag geworden zijn.

3.2 Socialisatie

• Je kunt uitleggen hoe het proces van socialisatie verloopt en hiervan voorbeelden geven.

• Je kunt voorbeelden van sociale controle geven en herkennen.

• Je kunt uitleggen wat internalisatie is.

3.3

Identiteit

3.3 Identiteit

• Je kunt de begrippen identiteit en identificatie uitleggen.

• Je kunt voorbeelden geven van groepen waarmee jij je identificeert.

• Je kunt uitleggen dat groepsnormen en groepsdruk invloed kunnen hebben op iemands gedrag.

• Identiteit

3.3 Identiteit

• Je identiteit is je persoonlijkheid, gevormd door alle kenmerken en ervaringen die bij jou horen.

• Een deel is aangeboren, en een deel aangeleerd: door socialisatie en ervaringen.

• Identificatie

3.3 Identiteit

• Met wie heb je een ‘klik’?

• Dat heeft te maken met identificatie: je herkent bepaalde kenmerken van jezelf bij de ander.

• Groepsidentificatie

3.3 Identiteit

• Groepsidentificatie: je voelt je verbonden met een groep mensen omdat je dezelfde kenmerken of gewoonten hebt.

Bijvoorbeeld:

• plaats waar je woont of vandaan komt

• geloof

• belangen of problemen

• hobby’s of interesses

Kijkvraag: Is hier sprake van groepsidentificatie?

https://www.tiktok.com/@groenlinkspvda/video/7356174633105755424

• Jongerencultuur

3.3 Identiteit

• Jongeren vormen soms met elkaar een jongerencultuur: een groep jongeren met dezelfde waarden, normen en gewoonten.

• Groepsnormen

3.3 Identiteit

• Elke groep heeft groepsnormen: ongeschreven regels die bij een bepaalde groep horen.

Bijvoorbeeld: een knuffel of een boks als groet.

• Soms hebben groepsnormen zoveel invloed, dat er groepsdruk ontstaat: het gevoel dat je je móét aanpassen aan de gewoonten van de groep.

• Generatieconflict

3.3 Identiteit

• Jongeren hebben soms andere waarden en normen dan hun ouders.

• Dat kan leiden tot een generatieconflict: een meningsverschil dat veroorzaakt wordt door een verschil in leeftijd.

Bijvoorbeeld over:

• uitgaan

• kleding

• gamen

• telefoongebruik

3.3 Identiteit

• Je kunt de begrippen identiteit en identificatie uitleggen.

• Je kunt voorbeelden geven van groepen waarmee jij je identificeert.

• Je kunt uitleggen dat groepsnormen en groepsdruk invloed kunnen hebben op iemands gedrag.

3.4

Wat is normaal?

3.4 Wat is normaal?

• Je kunt uitleggen dat normen gebonden zijn aan tijd, plaats en groep en je kunt hiervan voorbeelden geven.

• Je kunt uitleggen welke rol rolpatronen spelen in hoe je je gedraagt.

• Je kunt beschrijven hoe gendernormen veranderen en hiervan een voorbeeld geven.

• Cultuur verschilt en verandert

3.4 Wat is normaal?

Cultuur is:

• plaatsgebonden

• tijdgebonden

• groepsgebonden

• Rolpatronen

3.4 Wat is normaal?

• Elke cultuur heeft rolpatronen: gedrag dat we van elkaar in bepaalde situaties verwachten.

• Een voordeel is: het biedt duidelijkheid.

• Een nadeel is: je kan niet altijd doen wat je zelf wil.

• Rollen doorbreken

3.4 Wat is normaal?

• Elke cultuur heeft gendernormen, normen die ‘horen’ bij het man- zijn of vrouw-zijn.

• Wanneer mensen zich zo gedragen is dat rolbevestigend gedrag.

• Wanneer mensen juist iets anders doen is dat roldoorbrekend gedrag.

Opdracht: Geef een voorbeeld van rolbevestigend en

roldoorbrekend gedrag bij een gendernorm.

• Normen veranderen

3.4 Wat is normaal?

• Wanneer steeds meer mensen rollen doorbreken, veranderen normen.

Bijvoorbeeld:

• de seksuele moraal, de manier waarop er over seks wordt gedacht, is vrijer dan vroeger in vergelijking met de vorige eeuw is de cultuur meer genderneutraal. Dat is als er helemaal geen onderscheid meer gemaakt wordt tussen vrouwen en mannen

Kijkvraag: Waarom vindt Julia dat er geen onderscheid

moet zijn tussen de jongens- en meisjesafdeling?

• Grenzen aan gedrag

3.4 Wat is normaal?

• In Nederland is er veel ruimte voor verschillen tussen mensen.

• Maar we accepteren geen asociaal gedrag. Dat is als je geen rekening houdt met anderen.

3.4 Wat is normaal?

• Je kunt uitleggen dat normen gebonden zijn aan tijd, plaats en groep en je kunt hiervan voorbeelden geven.

• Je kunt uitleggen welke rol rolpatronen spelen in hoe je je gedraagt.

• Je kunt beschrijven hoe gendernormen veranderen en hiervan een voorbeeld geven.

Belangrijk

3.2 Socialisatie

• 40: 3.2 en 3.3

• 41: 3.4 en schoolcultuur

• 42: SO begrippen + schoolcultuur

• 43: herfstvakantie

• 44: presentatie PO schoolcultuur

• 45: debat opdracht

• 46: debat opdracht

• 47: herhaling en voorbereiding toets

Weekplanning

PO Schoolcultuur – Planning

Weekplanning

• 40: 3.2 en 3.3

• 41: 3.4 en schoolcultuur

• 42: SO begrippen + schoolcultuur

• 43: herfstvakantie

• 44: presentatie PO schoolcultuur

• 45: debat opdracht

• 46: debat opdracht

• 47: herhaling en voorbereiding toets

Week 40

• Waarde kiezen

• Uitleg: waarom gekozen

• Idee voor onderzoek

Week 41

• Plan van aanpak & taakverdeling

• Interviews plannen / starten

• Materiaal verzamelen

Week 42

• Interviews uitvoeren

• Resultaten uitwerken

• Begin presentatie

• Opdrachten

3.4 Wat is normaal?

Maak opdrachten 3.4

of

Ga aan je PO schoolcultuur