Deskundigheid en kwaliteit thema 3
Les 5 POP en PAP opstellen
Deskundigheid en kwaliteit thema 3
Les 5 POP en PAP opstellen
Deze les sluit aan op de vorige les over de zes rollen van de leraar. De focus verschuift nu van wat een professional doet naar hoe een professional zich opstelt.
Terugblik: Hoe staat het ervoor? Opdracht 1
Formulier ingevuld door jezelf
Formulier ingevuld door een collega
Formulier ingevuld door een student
This item has no instructions
Stap 4 opdracht 1: reflectie
Reflecteer op de uitkomsten van de opdracht door per rol te beschrijven wat je daaruit kunt concluderen en welke inzichten dit jou geeft.
Wat valt je, kijkend naar de drie formulieren, op? Wat verraste je? Wat verbaasde je? Waar liggen je sterkte punten? Waar wil je nog in oefenen?
Deze reflectie voeg je toe aan je portfolio, opdracht 1.
Gebruik het format uit lesweek 3 Teams
This item has no instructions
This item has no instructions
Lesdoel
Ik kan twee passende leerdoelen voor mijn ontwikkeling als instructeur SMART formuleren en uitwerken in een PAP met concrete stappen en passend bewijs.
This item has no instructions
Welke woorden koppel jij aan POP en PAP?
Gebruik de woordwolk om voorkennis en verwarring zichtbaar te maken. Vraag door op woorden als 'doelen', 'planning', 'bewijs' en 'reflectie'.
Wat zijn POP en PAP?
POP = persoonlijk ontwikkelingsplan
PAP = persoonlijk actieplan
In het POP beschrijf je wat je wilt leren
In het PAP beschrijf je hoe je daaraan gaat werken
Samen maken ze jouw ontwikkeling als instructeur concreet en zichtbaar
Benadruk het verschil tussen richting kiezen (POP) en handelen plannen (PAP). Studenten halen die twee onderdelen vaak door elkaar.
Waarom maak je een POP/PAP?
Je hebt je in de eerste weken georiënteerd op het beroep van instructeur en nagedacht over wie je bent, waar je nu staat en wat je nog wilt leren. Het POP/PAP sluit daarop aan: je zet reflectie om in gerichte ontwikkeling. Zo werk je niet alleen vanuit gevoel, maar vanuit duidelijke doelen en acties.
This item has no instructions
Twee leerdoelen
Je werkt twee leerdoelen uit
Minimaal één leerdoel sluit aan op werkprocessen uit het kwalificatiedossier
Het andere leerdoel mag een persoonlijk leerdoel zijn binnen het instructeurschap
Beide doelen moeten passen bij jouw ontwikkeling in deze periode
Als studenten geen idee hebben, laat ze terugdenken aan situaties uit lessen, feedback van werkcoach of observaties. Daaruit volgen vaak logische leerdoelen.
SMART formuleren
Een leerdoel in je POP formuleer je SMART:
Specifiek
Meetbaar
Acceptabel
Realistisch
Tijdgebonden
Leg uit dat een doel als 'ik wil beter lesgeven' te breed is. SMART dwingt tot concreet observeerbaar gedrag binnen een afgesproken periode.
Van vaag naar SMART
Voorbeelden van bruikbare SMART-doelen:
Aan het einde van januari heb ik minimaal 3 keer geoefend met het afsluiten van mijn les met een werkvorm
Aan het einde van periode 2 heb ik minimaal 5 keer een student aangesproken op ordeverstorend gedrag
Uiterlijk 5 februari heb ik minimaal 3 keer ontwikkelingsgerichte feedback gegeven met het 5G-model
Wijs op de vaste onderdelen in elk voorbeeld: concreet gedrag, aantal keren en deadline. Dat zijn vaak de duidelijkste kenmerken van SMART in deze opdracht.
Opbouw van het POP
Je POP bestaat uit vier onderdelen:
Inleiding leerdoel 1: waarom kies je dit doel?
Leerdoel 1: formuleer dit SMART
Inleiding leerdoel 2: waarom kies je dit doel?
Leerdoel 2: formuleer dit SMART
De inleiding laat zien waar het doel vandaan komt; het leerdoel zelf maakt het concreet.
This item has no instructions
This item has no instructions
Wat staat er in een PAP?
Per leerdoel werk je uit:
wat je nu doet
wat je wilt kunnen
welke concrete stappen je gaat zetten
wanneer je dat gaat doen
hoe je jouw ontwikkeling gaat bewijzen
Benadruk dat het PAP per leerdoel wordt ingevuld. Het is dus geen algemeen plan, maar een uitwerking van elk SMART-doel.
Van huidige situatie naar gewenst gedrag
In het PAP beschrijf je eerst eerlijk je startsituatie en daarna je gewenste ontwikkeling.
Voorbeeld:
Nu: mijn les heeft geen duidelijke afsluiting; ik verlies de tijd uit het oog
Straks: ik bereid een passende afsluiting voor en voer die ook daadwerkelijk uit
Zo wordt zichtbaar welke groei je nastreeft.
Laat studenten niet te algemeen schrijven. 'Ik wil groeien' zegt weinig; een beschrijving van huidig en gewenst gedrag maakt het ontwikkelpad zichtbaar.
Concrete stappen plannen
Kleine, uitvoerbare stappen maken een leerdoel haalbaar.
Voorbeelden van stappen:
een collega observeren
een lesvoorbereiding aanpassen
een werkvorm bewust inzetten
feedback vragen aan werkcoach of collega
eigen uitvoering terugkijken en bijstellen
Benadruk dat stappen gedrag moeten beschrijven dat de student echt kan uitvoeren. 'Beter worden in orde houden' is geen stap; 'tijdens 3 lessen bewust corrigeren volgens afspraak' wel.
Tijd en bewijs meenemen
Een sterk PAP noemt niet alleen acties, maar ook:
wanneer je de stappen zet
welk bewijs je verzamelt
Voorbeeld: observatie bij collega op een concrete datum, gevolgd door uitvoering in je eigen les.
Dit voorkomt dat het PAP vrijblijvend blijft. Tijdsplanning en bewijs zorgen voor uitvoerbaarheid en controleerbaarheid.
This item has no instructions
Bewijs leerwinst per leerdoel
Na het opstellen van je PAP laat je per leerdoel zien wat je hebt gedaan en geleerd.
Per leerdoel lever je aan:
minstens één bewijsstuk
één reflectie
Zo maak je jouw ontwikkeling zichtbaar én onderbouwd.
Maak duidelijk dat opdracht 4 voortbouwt op opdracht 3. Een goed POP/PAP helpt later direct bij het verzamelen van bewijs en het schrijven van reflectie.
Wat telt als bewijs?
Mogelijke bewijsstukken zijn bijvoorbeeld:
onderwijsactiviteit voorbereiding (ADI-model)
onderwijsactiviteit evaluatie
ontwikkelingslogboek
feedback van studenten of leerlingen
feedback van werkcoach of collega
Noem dat bewijs actueel moet zijn: verzameld in de afgelopen maanden en passend bij het leerdoel.
Meer vormen van bewijs
Andere bruikbare bewijsstukken zijn:
filmfragment met korte beschrijving of analyse
foto's met beschrijving
rapportage
observatie
gespreksverslag
Belangrijk is dat het bewijs jouw ontwikkeling binnen het leerdoel laat zien.
Een bewijsstuk is niet alleen een product, maar ook een onderbouwing. Laat studenten steeds koppelen: wat bewijst dit precies over mijn leerdoel?
Reflecteren op je handelen
Naast bewijs lever je per leerdoel een reflectieverslag aan. Daarin kijk je terug op je eigen handelen in een specifieke situatie tijdens het werken aan je leerdoel.
De reflectie gaat niet alleen over wat er gebeurde, maar vooral over wat jij daarin deed, leerde en wilt meenemen.
Studenten schrijven reflecties vaak te beschrijvend. Stuur op analyse: wat was mijn aandeel, wat werkte, wat niet, en wat betekent dat voor volgende keer?
Reflectiemodellen
Je kunt je reflectie verdiepen met een reflectiemethode, zoals:
STARR
ABCD-model
Ui-model van Korthagen
5G-model
Deze modellen helpen om verder te gaan dan alleen terugkijken.
Je hoeft de modellen hier niet volledig uit te leggen als dat elders gebeurt; het doel van deze slide is laten zien dat reflectie gestructureerd en verdiepend moet zijn.
Samenhang tussen opdracht 3 en 4
Oriëntatie op jezelf als instructeur → POP met 2 leerdoelen → PAP met acties, planning en bewijs → bewijsstukken en reflectie per leerdoel.
Als je doelen helder en SMART zijn, wordt het veel makkelijker om passende acties, bewijs en reflectie te maken.
Gebruik deze slide om de hele lijn van de opdracht nog eens samen te brengen. Dit helpt studenten begrijpen waarom zorgvuldige formulering aan het begin later tijd bespaart.
Aan de slag
Slide tekst
This item has no instructions