Examenbundel H5 paragraaf 5

5

Tekstsoort en

schrijfdoel

Examenvaardigheid Nederlands


Herkennen wat een schrijver doet en waarom

1 / 11
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

This lesson contains 11 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 15 min
Report this lesson

Items in this lesson

5

Tekstsoort en

schrijfdoel

Examenvaardigheid Nederlands


Herkennen wat een schrijver doet en waarom

EXAMENBUNDEL HAVO 5

Drie belangrijke tekstsoorten




1

Informatieve tekst

legt uit, beschrijft, verklaart of deelt mee



2

Betogende tekst

neemt een standpunt in en onderbouwt dit



3

Beschouwende tekst

belicht een kwestie van verschillende kanten

EXAMENBUNDEL HAVO 5

Informatieve tekst of uiteenzetting



Doel

De lezer informeren en iets laten begrijpen


Kenmerken

• vooral feiten

• geen eigen mening

• objectieve uitleg

• indelingen, samenhangen en processen

Kernvraag: wat legt de schrijver uit?

EXAMENBUNDEL HAVO 5

Betogende tekst of betoog



Doel

De lezer overtuigen van een standpunt


Kenmerken

• een duidelijk standpunt

• argumenten als onderbouwing

• vooral een eigen mening

• subjectieve elementen

Kernvraag: waarvan moet ik overtuigd raken?

EXAMENBUNDEL HAVO 5

Beschouwende tekst of beschouwing



Doel

De lezer over een kwestie laten nadenken


Kenmerken

• verschillende kanten van een kwestie

• verklaringen, interpretaties en opinies

• gedeeltelijk objectief en subjectief

• de lezer vormt zelf een mening

Kernvraag: welke perspectieven komen aan bod?

EXAMENBUNDEL HAVO 5

Vijf schrijfdoelen



1

informeren

uiteenzetten


2

overtuigen

betogen of pleiten


3

tot actie aanzetten

activeren of aansporen


4

beschouwen

ter overweging aanbieden


5

vermaken

amuseren

Een tekst kan meerdere doelen hebben. Kies dan het belangrijkste doel.

  1. Een tekst legt uit hoe sociale media het leesgedrag van jongeren beïnvloeden. Welk teksttype past het best?

A

een informatieve tekst

B

een betogende tekst

C

een beschouwende tekst

D

een activerende tekst

  1. De schrijver vindt dat scholen elke dag een verplicht leesuur moeten invoeren en geeft daarvoor argumenten. Welk teksttype is dit?

A

een uiteenzetting

B

een beschouwing

C

een betoog

D

een amuserende tekst

  1. Een auteur bespreekt voordelen, nadelen en verschillende meningen over kunstmatige intelligentie in het onderwijs. Wat is het belangrijkste schrijfdoel?

A

vermaken

B

beschouwen

C

tot actie aanzetten

D

informeren

  1. Een tekst eindigt met: ‘Meld je vandaag nog aan als vrijwilliger.’ Welk schrijfdoel herken je vooral?

A

overtuigen

B

vermaken

C

informeren

D

tot actie aanzetten

  1. Een tekst bevat zowel verschillende standpunten als argumenten voor één voorkeursoplossing. Hoe bepaal je het teksttype?

A

Kies altijd beschouwend

B

Kies altijd betogend

C

Bepaal welk doel het belangrijkst is

D

Kijk alleen naar de titel