Scheiden en analyseren (Scheikunde vwo), les 3: Terugblik quiz

• New lesson editor
• Scheikunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introduction

Quiz van twaalf vragen over mengsels, scheiden, chromatografie, ijklijn, massaspectrometrie en isotopen als terugblik voor het examen.

Opstelling voor fractionele destillatie (foto: Chemie-Verbände BW, CC BY 2.0)

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · SCHEIDEN · ANALYSE

Quiz

Terugblik: Scheiden en analyseren

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Chemie-Verbände Baden-Württemberg / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Vul in

Een oplossing is homogeen: op microniveau zijn er meer soorten deeltjes door elkaar.

homogeen

meer soorten

heterogeen

één soort

Syllabus M2.1 en M2.3. Een oplossing ziet er overal hetzelfde uit (homogeen), maar is een mengsel: er zijn meer soorten deeltjes. Verwachte fout: één soort invullen, omdat je in een heldere oplossing niets ziet.

Koper en zink zijn samengesmolten tot messing. Wat is messing?

A

Een legering, dus een zuivere stof

B

Een legering, dus een mengsel

C

Een suspensie van zink in koper

D

Een emulsie van twee metalen

Syllabus M2.1 en M2.3. Een legering is een mengsel van een metaal met andere stoffen; op microniveau zijn er twee soorten atomen door elkaar. Verwachte fout: denken dat een vast materiaal een zuivere stof is.

Bloedcellen en plasma scheid je door te centrifugeren. Welke eigenschap?

A

Een verschil in kookpunt

B

Een verschil in oplosbaarheid

C

Een verschil in aanhechting

D

Een verschil in dichtheid

Syllabus R&A2.1 en R&A2.2. Bij centrifugeren zakken de zwaardere deeltjes naar de bodem. Verwachte fout: oplosbaarheid, omdat bloed een vloeistof is.

Zet de stappen van gaschromatografie op volgorde

1

Stoffen verlaten de kolom op verschillende tijden

2

Het draaggas voert de stoffen door de kolom

3

Het monster wordt geïnjecteerd en verdampt

4

De detector geeft per stof een piek

Syllabus R&A2.1. Verwachte fout: de detector vóór de kolom plaatsen.

Welke Rf-waarde kan niet kloppen?

A

1,3

B

0,05

C

0,50

D

0,98

Syllabus R&A2.1. Het front ligt altijd verder van de start dan de vlek, dus Rf is hoogstens 1. 1,3 is onmogelijk.

Rf 0,25, front op 8,0 cm. Afstand van vlek?

Afstand = Rf × 8,0 cm = 0,25 × 8,0 = 2,0 cm. Controle: 2,0 / 8,0 = 0,25. Verwachte fout: 8,0 / 0,25 = 32 cm.

P: hoge smalle piek, Q: lage piek met groter oppervlak. Van welke is meer?

A

P, want de piek van P is hoger

B

P, want de piek van P is smaller

C

Q, mits de detector beide even sterk meet

D

Evenveel, want ze zijn goed gescheiden

Syllabus R&A2.3. Het piekoppervlak is evenredig met de hoeveelheid, niet de hoogte, op voorwaarde dat de detector beide stoffen even sterk meet. Verwachte fout: de hoogste piek als de grootste hoeveelheid zien.

In de kolom komt A eerder uit dan B. Waarom?

A hecht zwakker aan de stationaire fase (of lost minder goed erin op) dan B, dus A heeft de kortere retentietijd. Verwachte fout: A is lichter, zonder verwijzing naar de binding.

Ijklijn tot 40 mg L⁻¹; het monster meet hoger dan de lijn. Wat doe je?

A

De lijn doortrekken en dan aflezen

B

De hoogste standaard als uitkomst nemen

C

Het monster verdunnen en opnieuw meten

D

De meetwaarde door twee delen en aflezen

Syllabus R&A2.1 (ijklijn). Buiten het gemeten bereik is het verband niet vastgesteld. Verdunnen brengt de meetwaarde binnen het bereik; daarna reken je terug met de verdunningsfactor. Verwachte fout: extrapoleren.

Een ion heeft massa 63 u en lading 2+. Bij welke m/z ligt zijn piek?

A

31,5

B

63

C

126

D

61

Syllabus R&A2.1 (m/z-verhouding). m/z = massa / lading = 63 / 2 = 31,5. Fouten: 63 (lading vergeten), 126 (vermenigvuldigd met de lading), 61 (de twee elektronen van de massa afgetrokken).

Isotopen 10 u en 11 u hebben piekhoogtes 25 en 100. Welk percentage is 11 u?

A

20%

B

75%

C

25%

D

80%

Syllabus R&A2.4. Som van de hoogtes = 125; aandeel 11 u = 100 / 125 = 0,80, dus 80%. Fouten: 20% (aandeel van de andere isotoop), 75% (100 − 25), 25% (de hoogte als percentage).

Wat is de functie van een indicator bij een titratie?

A

De oplossing verdunnen

B

Het omslagpunt zichtbaar maken

C

Het residu afscheiden

D

De reactie versnellen

Syllabus R&A2.1 (indicator, titratie). De indicator verandert van kleur bij het omslagpunt, zodat je weet wanneer je moet stoppen. Verwachte fout: denken dat de indicator aan de reactie deelneemt als reagens.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · SCHEIDEN · ANALYSE

Goed gedaan!

Je kunt mengsels herkennen, een scheidingsmethode kiezen en beargumenteren, een chromatogram interpreteren en rekenen met isotopen. Succes op het examen!