De Aarde en ik. Les 3: Planetary Bounderies

• Wereldcampus
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 1,2

De aarde en IK!

Les 3: Planetary Boundaries

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: laptop, JDW-map, etui

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

              Klassenafspraken

• Iedereen is startklaar: juiste spullen op tafel, jas over de stoel, telefoon ingeleverd
• Iedereen blijft op zijn eigen plek zitten
• We gaan respectvol met elkaar om 
• Plagen is leuk, pesten niet
• Wanneer 1 iemand praat is de rest stil
• Steek je hand op wanneer je iets wilt zeggen
• Als de bel gaat, schuif je je stoel aan en laat je je tafel netjes achter
• Je naam op het bord met 1 streepje er achter is de enige en laatste waarschuwing, een 2e streepje is strafwerk schrijven en een 3e streepje is er uit, melden en nablijven

Lesplanning

• Actualiteiten (eerst lezen, daarna filmpje)
  
• Voorkennis: wat weet je nog?
  
• Leerdoelen bespreken
  
• Uitleg biocapaciteit
  
• Video: biodiversiteit
  
• Uitleg planetaire grenzen
  
• Duo opdracht
  
• Exit ticket: Wat heb ik vandaag geleerd?

Waar ging de vorige les over?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat weet je nog van de ecologische voetafdruk?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Welke onderwerpen horen bij de ecologische voetafdruk?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat is een voorbeeld van duurzaamheid?

1. Naar school fietsen
2. Met de auto naar het bos
3. Met het vliegtuig op vakantie
4. Met de bus naar het strand

Les 3: Planetary Boundaries

           Leerdoelen

Aan het einde van de les....

1. kun je uitleggen wat biodiversiteit en planetaire grenzen zijn (T1); 
2. ken je tenminste een planetaire grens (R); 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

           Instructie

Sinds 2015 is de wolf in Nederland terug. 

Dat houdt dus in dat de biodiversiteit in Nederland is toegenomen.

Biodiversiteit= al het leven op aarde: planten en dieren, maar ook schimmels en micro-organismen

Ze verschillen natuurlijk van grootte en van kleur, maar ze zijn allemaal nodig voor de gezondheid van onze aarde! 

Laat de leerlingen dit opschrijven in de map. 

           Voorbeelden

Deze ken je natuurlijk al:

Planten en dieren! 

           Voorbeelden

Schimmels (zoals paddenstoelen!)

           Voorbeelden

En micro-organismen: hele kleine levende wezens die we niet met het blote oog kunnen zien, alleen maar onder de microscoop! Deze micro-organismen leven in de lucht, in het water, op de grond, maar ook op jou!

           Instructie

Al deze levende wezens (planten, dieren, schimmels en micro-organismen) vormen onze biodiversiteit en zijn allemaal nodig! 

Het behouden van de biodiversiteit is 1 van de 9 planetaire grenzen, dat zijn regels waar we ons aan moeten houden. 

           Instructie

Doordat al deze levende wezens met elkaar verbonden zijn, moeten we er goed voor zorgen dat deze ook in stand kunnen blijven. 

Om ervoor te zorgen dat onze aarde gezond blijft én blijft werken, zijn er 9 grenzen getrokken. Eigenlijk zijn dat 9 regels waar we ons aan moeten houden, zodat de aarde gezond is en blijft werken! 

Laat de leerlingen dit opschrijven in hun map. 

           Instructie

Deze 9 regels noemen we: de 9 planetaire grenzen. Als we met elkaar ervoor zorgen dat we ons aan deze 9 planetaire grenzen houden, dan belasten we de aarde niet te erg.

           Instructie

De 9 planetaire grenzen: 

1. Klimaatverandering: opwarmen van de aarde door teveel uitlaatstoffen 
2. Verlies van biodiversiteit: uitsterven van planten, dieren, schimmels, micro-organismen
3. Verandering in landgebruik: nieuwbouw in dorpen en steden
4. Stikstof,- en fosforcyclus: meer van deze stoffen door de mens
5. Zoetwatergebruik: teveel water uit rivieren en de grond
6. Chemische vervuiling: door nieuwe stoffen zoals plastic en chemicaliën
7. Ozonlaagdepletie: het gat in de ozonlaag mag niet groter worden
8. Luchtvervuiling in de atmosfeer: door fabrieken
9. Verzuring van de oceanen: door teveel CO2

           Instructie

Wow! Dat zijn er veel!

Om deze 9 planetaire grenzen beter te begrijpen, gaan jullie een uitleg hierover lezen. 

           Aan de slag

• Je leest zelfstandig de uitleg
• Je markeert de belangrijke en moeilijke woorden
• Als je vragen hebt, kom ik je helpen
• Als iedereen klaar is, bespreken we het klassikaal

Klaar: maak een samenvatting

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

           Instructie

Nu de 9 planetaire grenzen iets duidelijker zijn, kunnen we de ernst van de situatie bespreken..

Er zijn namelijk 6 van de 9 (!) planetaire grenzen overschreden. 

           Aan de slag

Jullie gaan nu in duo's uitzoeken welke van de 9 planetaire grenzen jullie het belangrijkste vinden. 

• Kies per duo 1 grens uit
• Bedenk minimaal 3 redenen waarom jullie die het belangrijkste vinden
• Schrijf deze redenen op in je map
• Daarna bespreken we dit in de klas

Om en nabij 7 minuten voor deze opdracht

Welke planetaire grens vinden jullie het belangrijkste?
Typ welke grens dit is én minimaal 3 redenen:

           Afsluiting

Aan het einde van de les....

1. kun je uitleggen wat biodiversiteit en planetaire grenzen zijn (T1);
   
2. ken je tenminste een planetaire grens (R); 

Wat is biodiversiteit?

Wat zijn planetaire grenzen?
Geen voorbeelden maar uitleggen wat het begrip inhoudt!

Noem 2 voorbeelden van planetaire grenzen:

           Begrippen
           uit deze les

• Biodiversiteit
• Planetaire grenzen

Titel kan hier geplaatst worden.

Eindslide.

Dus... Met welke planetaire grens ga jij zelf aan de slag?! 

EXIT TICKET

Gezamenlijk Lezen 

Uit Nieuwsbegrip:

DAG VAN DE AARDE

Elk jaar op 22 april is het de Dag van de aarde. Op deze dag wordt op de hele wereld de

schoonheid van de aarde gevierd. Want de aarde is mooi, maar ook belangrijk voor ons,

en voor de dieren en planten. Op de Dag van de aarde zijn er ook allerlei activiteiten om

mensen te laten nadenken. Want zorgen we wel goed voor de aarde? De aarde is heel

5 mooi, maar blijft dat altijd zo?

                                                                                                                                  

 Voor docent: De volledige tekst kun je uitprinten bij"mijn lesplan" 

Wat zijn planetaire grenzen?

1. De grenzen tussen landen
2. Grenzen om de aarde stabiel te houden
3. De douane op Schiphol
4. Mensen die voor de aarde zorgen

Wat betekent het verlies van biodiversiteit?

1. We verliezen steeds meer planten en dierensoorten
2. We verliezen steeds meer grondstoffen en voedsel
3. We verliezen steeds meer verschillende biologische producten
4. We verliezen, STEEDS, meer!

Wat is de biocapaciteit?

1. Hoeveel voedsel en grondstoffen de aarde kan leveren
2. De hoeveelheid aan biologische producten
3. Hoeveel aarde er nodig is voor jouw energieverbruik
4. Hoeveel dieren, mensen en voedsel er is op de aarde.

    Begrippen uit deze les

Sleutelwoorden:

• Biocapaciteit
• Biodiversiteit
• Planetaire grenzen

Planetary boundaries

              

                                                       4. Waterschaarste

                                              

                                                                                              

                                                                                                Verlies biodiversiteit

     Afsluiting      Leerdoelen

Lesdoel:

- De leerlingen kunnen uitleggen wat planetary boundaries zijn

- De leerlingen kunnen uitleggen hoe menselijke activiteiten die grenzen beinvloeden

- De leerlingen kunnen hun ecologische voetafdruk meten

- De leerlingen kunnen uitleggen wat biocapaciteit is

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.

hetklokhuis.nl