Identiteit en cultuur
Identiteit en cultuur
Items in this lesson
Identiteit en cultuur
Open met de herkenbare situatie dat iedereen ergens bij hoort en tegelijk ook uniek is. Dat vormt de brug naar identiteit en cultuur.
Lesdoel
Ik kan uitleggen en toepassen wat hoort bij identiteit en cultuur.
This item has no instructions
Identiteit
Identiteit gaat over wie jij bent.
Het gaat om hoe jij jezelf ziet én hoe anderen jou kunnen herkennen.
Je identiteit bestaat niet uit één ding, maar uit meerdere kenmerken samen.
Benadruk dat identiteit niet alleen uiterlijk is. Ook keuzes, ervaringen en groepen waarbij je hoort spelen mee.
Wat vormt je identiteit?
afkomst
taal
gezin
leefomgeving
hobby’s
sociale groepen
normen en waarden
Leg uit dat deze factoren elkaar vaak overlappen. Iemand kan zich tegelijk verbonden voelen met familie, vrienden, sportclub en woonplaats.
Voorbeelden uit het dagelijks leven
thuis spreek je misschien een andere taal dan op school
je kleding kan passen bij een hobby of groep
je mening over wat netjes is, leer je vaak in je omgeving
Gebruik voorbeelden die herkenbaar zijn voor VMBO-leerlingen: sportclub, online groepen, muziekstijl, buurt, familie.
Welk voorbeeld past het best bij identiteit?
je hobby’s
een schoolregel
een feestdag
een traditie
De juiste keuze gaat over iets dat iemand mede vormt als persoon. De andere opties horen eerder bij cultuur van een groep.
Maak de tekst compleet
Je identiteit gaat over wie jij bent. Die wordt gevormd door dingen zoals taal, gezin, hobby’s en je leefomgeving. Daarom hebben mensen in dezelfde klas toch vaak een andere identiteit.
Alle woorden komen letterlijk of bijna letterlijk terug in het eerste lesblok over identiteit.
Cultuur
Cultuur is de manier waarop een groep mensen samen leeft.
Daarbij horen gewoonten, tradities, omgangsvormen en gedeelde regels.
Cultuur leer je van de mensen om je heen.
Maak duidelijk dat cultuur niet alleen over landen gaat. Ook een gezin, school of sportteam kan eigen cultuur hebben.
Zichtbare en minder zichtbare cultuur
Minder zichtbaar
normen en waarden
ideeën over respect
regels voor omgaan met ouderen
wat je beleefd vindt
Zichtbaar
eten
kleding
feesten
taal
muziek
Benadruk dat minder zichtbare cultuur vaak pas opvalt als mensen iets anders gewend zijn.
Cultuur in groepen
in een gezin gelden vaak eigen gewoonten
op school zijn er regels en omgangsvormen
in een vriendengroep horen bepaalde afspraken of humor
Laat zien dat cultuur op verschillende niveaus bestaat: klein, zoals thuis, en groter, zoals in de samenleving.
Cultuur geeft richting
Cultuur helpt mensen om te weten wat normaal, beleefd of belangrijk is.
Daardoor begrijpen groepsleden elkaar vaak sneller, maar verschillen kunnen ook misverstanden geven.
Koppel dit aan concrete voorbeelden zoals op tijd komen, elkaar aankijken, of hoe direct je iets zegt.
Wat is een minder zichtbare cultuuruiting?
muziek
kleding
beleefdheid
eten
Minder zichtbare cultuur gaat over normen, waarden en ideeën over respect of beleefd zijn.
Vul de juiste woorden in
Cultuur is de manier waarop een groep mensen samen leeft. Daarbij horen gewoonten, tradities, omgangsvormen en gedeelde regels. Cultuur helpt bepalen wat mensen normaal of belangrijk vinden.
Deze invuloefening sluit direct aan op de definities en voorbeelden van cultuur uit slides 6-9.
In welke groep merk jij cultuur het vaakst?
thuis
op school
vriendengroep
sportclub
This item has no instructions
Hoe hangen ze samen?
Identiteit en cultuur beïnvloeden elkaar.
De cultuur waarin je opgroeit, vormt je ideeën, gewoonten en gedrag.
Tegelijk laat jij met jouw keuzes ook zien welke cultuur bij jou past.
Dit is de kern van de les. Houd het verband wederkerig: cultuur vormt identiteit, maar mensen geven cultuur ook zelf vorm.
Van cultuur naar identiteit
Afkomst, taal, gewoonten en regels uit je omgeving hebben invloed op hoe jij denkt en handelt.
Zo neem je dingen uit je cultuur mee in jouw identiteit.
Voorbeeld: iemand leert thuis dat samen eten belangrijk is en ziet dat later als normaal en waardevol.
Voorbeeld
thuis leer je bepaalde omgangsvormen
met vrienden neem je andere gewoonten over
samen vormt dat hoe jij je gedraagt en wie jij bent
Werk één herkenbaar voorbeeld rustig uit: thuis formeel praten, buiten informeler; beide horen bij dezelfde persoon.
Meerdere invloeden tegelijk
Je identiteit wordt vaak beïnvloed door meer dan één cultuur.
Bijvoorbeeld door thuis, school, vrienden, online groepen of een sportclub.
Daarom kan identiteit uit verschillende lagen bestaan.
Benadruk dat dit normaal is en juist laat zien hoe veelzijdig identiteit kan zijn.
Welke zin laat zien dat identiteit en cultuur elkaar beïnvloeden?
Cultuur staat vast
Alleen cultuur verandert
Alleen identiteit telt
Ze vormen elkaar
De kern van dit lesblok is wederkerigheid: cultuur beïnvloedt identiteit, en mensen geven cultuur ook vorm.
Maak de samenhang compleet
De cultuur waarin je opgroeit, beïnvloedt je ideeën en gedrag. Tegelijk laat je met je keuzes zien welke cultuur bij jou past. Zo kan je identiteit uit meerdere lagen bestaan.
De drie kernwoorden komen uit de uitleg over wederzijdse invloed en meerdere invloeden tegelijk.
Verschillen tussen mensen
Mensen verschillen in taal, gewoonten, feesten, kleding en ideeën over gedrag.
Die verschillen komen vaak door een andere opvoeding, omgeving of groep waarbij iemand hoort.
Maak duidelijk dat verschil niet automatisch een probleem is; het is een gevolg van verschillende achtergronden en ervaringen.
Ook veel overeenkomsten
veel mensen vinden respect belangrijk
vrienden en familie zijn vaak belangrijk
bijna iedereen wil erbij horen en serieus genomen worden
Gebruik dit om te voorkomen dat cultuur alleen als verschil wordt gezien. Overeenkomsten verbinden mensen juist vaak.
Verschil is niet vreemd
Wat voor de één normaal is, kan voor een ander ongewoon lijken.
Dat betekent niet dat het fout is.
Vaak gaat het om andere gewoonten, regels of verwachtingen.
Waarschuw voor snel oordelen. Leg uit dat ‘anders’ niet hetzelfde is als ‘raar’ of ‘verkeerd’.
Kijken zonder vooroordeel
Als je verschillen ziet, helpt het om eerst te begrijpen waar ze vandaan komen.
Dan kijk je niet alleen naar wat zichtbaar is, maar ook naar waarden, gewoonten en omgeving.
Leg eventueel het begrip vooroordeel mondeling uit als een snelle mening zonder iemand echt te kennen.
Respectvol omgaan met verschillen
luister naar elkaar
lach niemand niet uit om taal, kleding of gewoonten
geef ruimte aan andere meningen
behandel iedereen gelijkwaardig
Koppel dit aan concrete situaties in klas en school: samenwerken, pauze, online contact, groepsopdrachten.
In de klas en op school
spreek met respect over elkaar
vraag door in plaats van meteen te oordelen
houd rekening met verschillen én overeenkomsten
Benadruk dat een veilige schoolomgeving ontstaat als verschillen normaal besproken kunnen worden zonder spot of uitsluiting.
In de samenleving
In een samenleving leven veel mensen met verschillende identiteiten en culturen samen.
Respect helpt om samen te werken, samen te leven en conflicten kleiner te maken.
Leg de link met burgerschap: samenleven lukt beter als mensen elkaars verschillen erkennen en elkaar gelijkwaardig behandelen.
Wat is respectvol omgaan met verschillen?
meteen oordelen
iedereen uitlachen
doorvragen en luisteren
verschillen negeren
Sluit aan op de slides over vooroordelen, luisteren, ruimte geven en gelijkwaardig behandelen.
Vul de kernwoorden in
Mensen hebben verschillen, maar ook veel overeenkomsten. Daarom helpt het om zonder vooroordeel te kijken. In de klas en in de samenleving is respect belangrijk om goed samen te leven.
Deze woorden vatten het laatste subtopic samen: overeenkomsten zien, niet te snel oordelen en respectvol samenleven.
Begrippen
identiteit - wie iemand is, door kenmerken, ervaringen en groepen die belangrijk zijn
cultuur - de manier waarop een groep mensen samen leeft, met gewoonten, regels en waarden
afkomst - waar je familie of achtergrond vandaan komt
leefomgeving - de plek en omgeving waarin je opgroeit en leeft
normen en waarden - ideeën over wat belangrijk, goed en gepast is
sociale groepen - groepen mensen waarbij je hoort, zoals vrienden, klas of club
omgangsvormen - manieren waarop mensen met elkaar omgaan
This item has no instructions
De opdracht
Verdeel je blad in 3 vakken en vul elk vak in met woorden of tekeningen.
1. Wie ben ik? (persoonlijk)
Denk aan: hobby’s, karakter , dingen die je leuk vindt, dromen en doelen
Wat beïnvloedt mij? (invloeden)
Denk aan:
sociale media, vrienden, familie, muziek, trends, school
3. Waar hoor ik bij? (groepen)
Denk aan:
sportteam ,klas, familie, online community, gaminggroep
This item has no instructions
De Groepsopdracht
1. Wat zie je meteen aan deze persoon?
(iets dat opvalt aan hoe iemand doet of is) Voorbeelden: rustig, grappig, sportief, serieus, vrolijk.
2. Wat doet deze persoon vaak in de klas?
Voorbeelden: goed luisteren, anderen helpen, veel praten, hard werken
3. Wat maakt deze persoon anders dan jullie?
Voorbeelden: een hobby, een talent, een stijl, een interesse.
4. Wat denk jij dat belangrijk is voor deze persoon?
Voorbeelden: vrienden, respect, humor, muziek, sport.
5.Wat vind jij positief aan deze persoon?
Voorbeelden: vriendelijk, eerlijk, gezellig, behulpzaam.
This item has no instructions
