SvD_2627_5VWO_H8.2_L6 Dipool moleculen

• New lesson editor
• Scheikunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

• Denk even goed na over het verhaal met de 'krachten' die elkaar opheffen

• Leermoeilijkheid: het onderscheid tussen partiële en formele lading

Presentatie evaluatie

leg klaar:

• boek

• schrift

• BiNaS

Welkom

Graag gaan zitten volgens de plattegrond en je schrift en je laptop klaarleggen (dicht)

les 6

H8.2 dipool moleculen

5VWO

leg klaar:

• boek

• schrift

• BiNaS

Deze les

Wat gaan we deze les doen:

• afronding VSEPR model

• uitleg en oefening dipoolmoleculen

• samenvatting

• eigen werk (12+16 + 20+21)  / vragen stellen huiswerk

Valentie

Schil

Elektronen

Paren

Repulsie (afstoting)

Hiermee kun je de ruimtelijke bouw van moleculen beschrijven en voorspellen:

lineair           trigonaal       tetraëder

                        (plat vlak)          

Het VSEPR-model samengevat

stap 1  Teken de Lewisstructuur

stap 2  Bepaal het omringingsgetal van elk atoom:

               - één (vrij) elektronenpaar = 1 plek

               - een (drie)dubbele binding = 1 plek

stap 3  Leer van elk omringingsgetal de bijbehorende 

               vorm en bindingshoek (zie afbeelding)

Zo teken je bindingen ruimtelijk

Hoe bepaal je de ruimtelijke bouw van een molecuul?

Teken de ruimtelijke bouw van CH₃COOH

3

minute

00

second

+30 s

Klaar?

Maak opgave 18 (basis) of 17 (expert)

Even oefenen

Ruimtelijke bouw van CH₃COOH

Afwijkende bindingshoeken

• De bindingshoeken die VSEPR voorschrijft moet je zien als vuistregel

• Precieze bindingshoeken (die een paar graden kunnen afwijken) kun je vinden in BiNaS T53B

• Bijvoorbeeld: hoewel het O-atoom in H₂O een omringingsgetal heeft van 4, is de hoek HOH niet 109,5^o, maar 104,5^o

• Wat zou daarvoor de verklaring kunnen zijn?

Niet-bindende elektronenparen stoten elkaar harder af dan bindende elektronenparen

Leerdoelen:

Aan het eind van deze les:

• kun je met de elektronegativiteit bepalen of een atoombinding polair is

• kun je uit de ruimtelijke bouw afleiden of een molecuul een dipoolmolecuul is

• weet je dat er tussen dipoolmoleculen een dipool-dipoolbinding voorkomt

• kun je uitleggen welk type binding voorkomt tussen moleculen (samenvatting)

Elektronegativiteit (EN)

Met elektronegativiteit bepalen of een atoombinding polair is

covalente atoombinding

Het verschil in elektronegativiteit tussen 2 atomen bepaalt of een atoombinding polair is:

Met elektronegativiteit bepalen of een atoombinding polair is

Bepaal met behulp van verschil in elektronegativiteit of er polaire atoombindingen voorkomen in

CH₄                 CCl₄               CO₂              SO₂    

3

minute

00

second

+30 s

Even oefenen

Pak BiNaS T40A en je schrift er alvast bij

Als er polaire atoombindingen voorkomen in een molecuul (dEN > 0,4), dan bepaalt de ruimtelijke bouw of het een dipoolmolecuul is.

Een molecuul is een dipool als de som van de krachten elkaar niet opheft

geen dipoolmoleculen

wel dipoolmolecuul

Uit de ruimtelijke bouw afleiden of een molecuul een dipool is

1. Bepaal m.b.v. elektronegativiteit of er polaire atoombindingen aanwezig zijn. Zo ja, ga dan verder met stap 2 (zo niet: geen dipool > je bent klaar).

2. Teken de Lewisstructuur

3. Bepaal het omringingsgetal

4. Bepaal de ruimtelijke bouw (bindingshoeken)

5. Noteer    + en      - : als ladingen elkaar NIET opheffen, is het molecuul een dipool

Hoe bepaal je of een molecuul een dipool is?

Bepaal met behulp van de ruimtelijke bouw of deze moleculen dipolen zijn:

             CO₂                                         NH₃    

3

minute

00

second

+30 s

Even oefenen

Dipoolmoleculen hebben een lading. Daardoor trekken ze elkaar sterker aan dan ongeladen moleculen. Deze aantrekking heet dipool-dipoolbinding.

De dipool-dipoolbinding

• De vector wordt ook wel het dipoolmoment genoemd. Deze heeft een grootte en een richting.

• Hoe groter het dipoolmoment, hoe sterker de dipool-dipoolbinding. 

• Moleculen met dipoolmoment = 0 hebben ofwel enkel apolaire atoombindingen, ofwel polaire atoombindingen én zijn symmetrisch, waardoor de partiële ladingen elkaar opheffen.

• Dipoolmomenten kun je vinden in BiNaS T55

Het dipoolmoment van een molecuul

Op de volgende dia zie je welke gevolgen het verschil in elektronegativiteit tussen atomen heeft op het voorkomen van bindingen tussen moleculen in moleculaire stoffen.

Hierbij speelt niet alleen het soort atoombinding, maar ook de ruimtelijke bouw van de moleculen een rol.

Tip: houd de volgende dia bij de hand als je opgave 20+21 maakt

Samenvatting

Lees      H8.2 blz 95 t/m 96

Maak     H8.2 opgave 18 en 19 (basis) óf 17 (verdieping)

H8.2 opgave 12, 16, 20 en 21 en kijk je antwoorden na!

(ELO>Studiewijzer>Uitwerkingen)

Leer      Voorbeeldopdracht 6 + blauwe begrippen H8.2

Let op! VT H8.1 en 8.2 op 1 oktober

Extra uitleg over polaire atoombindingen en dipool-moleculen in LU

Eigen werk:

Extra uitleg: Elektronegativiteit en dipoolmoleculen

Extra uitleg: Dipoolmoleculen en ruimtelijke bouw