les 9 Bestaansmiddelen

• Aardrijkskunde
• MBO
• Studiejaar 2

Bestaansmiddelen

Wat doen deze mensen voor werk?

En: wáárom doen ze dat werk?

De meeste volwassen mensen doen werk om geld (inkomen) te verdienen. Daar leven ze van.

Manieren om een inkomen te krijgen, noemen we bestaansmiddelen.

Wat gaan we leren?

In dit hoofdstuk:

Over de verschillende sectoren waar mensen hun geld verdienen, en hoe die sectoren eruit zien.

Deze les:

- Je leert welke sectoren we kennen in banen

- Je leert welke drie productiemiddelen je nodig hebt om iets te maken.

De sectoren:

Primaire (eerste) sector.

Secundaire (tweede) sector.

Tertiaire (derde) sector.

Primaire (eerste) sector.

Hier worden producten uit de natuur gehaald. Landbouw, mijnen, enz.

Secundaire (tweede) sector.

Hier wordt iets met de producten gemaakt. Fabrieken, de bouw, enz.

Tertiaire (derde) sector.

Hier wordt een dienst verleend: Dokter, kassière enz.

quartaire sector.

Soms is dienstverlening niet bedoeld om winst te maken.

Je doet iets voor burgers (inwoners) van het land.

Voorbeelden zijn ziekenhuizen , verpleeghuizen , brandweer , justitie , defensie , sociaal werk , cultuursector , wetenschapssector en scholen

Volwassen mensen die werk doen of willen doen, noemen we de beroepsbevolking (de bevolking met/op zoek naar een beroep).

In Nederland werkt het grootste deel van de beroepsbevolking in de dienstverlening. Dat is vaak zo in rijke landen.

Een deel van de mensen is goederenproducten: zij maken iets.

Om iets te maken, heb je productiemiddelen nodig:

- Natuur

- Arbeid

- Kapitaal

Natuur: stoffen die je nodig hebt voor hetgeen dat je maakt (bv. hout).

Arbeid: het betaalde werk dat mensen doen.

Kapitaal: het geld, de gebouwen, machines enz. die je nodig hebt om het product te maken.

Producten maken

grondstof

halffabrikaat

eindproduct

TIJDLIJN globalisering

va. 1975:

Steeds meer multinationale ondernemingen (MNO's)

va. 1980:

1. Productie wordt verplaatst naar arme landen (nieuwe int. arbeidsverdeling)

2. Welvaart verschuift in wereldsysteem (meer welvaart naar semi-periferie)

1990:

Handelsbelemmeringen vallen weg:

- EU

- China en India openen grenzen

Steeds meer verbondenheid, door:

1. Transport

2. Communicatie

Ruimtelijke gevolgen

1. Nieuwe internationale arbeidsverdeling
2. Nieuwe afzetmarkten
3. Van uitschuiven naar doorschuiven* ->
4. Corebusiness voor MNO's -> onderaannemers
5. Gebieden van elkaar afhankelijk (bv. olieprijzen Midden-Oosten)
6. Verbrokkeling in de wereld: fast world/ slow world*
   

uitschuiven = een bedrijf verplaatst een deel van de productieketen of bedrijfsfuncties naar een land met lagere lonen

doorschuiven = dit proces wordt herhaald, waarbij een bedrijf continue op zoek blijft naar de makkelijkste productieomstandigheden

Bestudeer deze kaart:

- Welk gegeven uit de kaart en legenda gebruik je om de triade te herkennen?

- Hoe is de binnen- en buitenlandse export verdeeld in de triade regio's?

- Hoe is de binnen- en buitenlandse export verdeeld in de 'slow world'?