Strategisch Marketing
5 minuten: opstart en welkom
5 minuten: planning en leerdoelen
10 minuten: voorkennis testen
30 minuten: opdrachten deel 1 (1-3)
20 minuten: bespreken
10 minuten: pauze
15 minuten: opdrachten deel 2 (4-5)
20 minuten: uitkomst presenteren
5 minuten: exit-ticket
Strategisch Marketing
5 minuten: opstart en welkom
5 minuten: planning en leerdoelen
10 minuten: voorkennis testen
30 minuten: opdrachten deel 1 (1-3)
20 minuten: bespreken
10 minuten: pauze
15 minuten: opdrachten deel 2 (4-5)
20 minuten: uitkomst presenteren
5 minuten: exit-ticket
Leerdoelen
Na afloop van dit werkcollege kun je:
1. (§4.1) beschrijven wat een middelenanalyse is en welke drie deelanalyses Frambach en Nijssen onderscheiden.
2. (§4.2) onderscheidende competenties en kerncompetenties van een organisatie identificeren en toetsen aan
de vijf criteria.
3. (§4.3) een organisatie ontleden met de generieke vaardighedenanalyse van Day en het McKinsey 7-S-model.
4. (§4.4) de waardeketen en het activiteitensysteem toepassen om bronnen van waardecreatie zichtbaar te
maken.
5. (§4.5) marktgerichtheid van een organisatie beoordelen op de drie cultuurdimensies van Narver en Slater.
6. (§4.6) een financiële analyse uitvoeren met bedrijfseconomische kengetallen en marketingeffectiviteitsmaten
zoals CLV en customer equity.
De middelenanalyse uit het strategisch marketingplanningsproces wordt door Frambach en Nijssen onderverdeeld in drie deelanalyses. Welke driedeling hanteren zij?
Sterkteanalyse, zwakteanalyse en concurrentieanalyse
Productanalyse, marktanalyse en omgevingsanalyse
Interne analyse, externe analyse en SWOT-analyse
Organisatieanalyse, marketinganalyse en financiële analyse
Antwoord
De drie deelanalyses kijken respectievelijk naar wat de organisatie in huis heeft, hoe ze die middelen op de klant richt, en wat ze financieel oplevert.
Wat onderscheidt volgens Frambach en Nijssen een kerncompetentie van een gewone onderscheidende competentie?
Een kerncompetentie wordt door de marketingafdeling beheerd.
Een kerncompetentie is moeilijk te imiteren, duurzaam, verankerd én exploiteerbaar in andere markten.
Een kerncompetentie betreft uitsluitend technologische middelen.
Een kerncompetentie wordt extern ingehuurd in plaats van intern opgebouwd.
Antwoord
Onderscheidende competenties zijn alle vaardigheden waarin Coolblue aantoonbaar beter scoort dan de gemiddelde concurrent. Bij Coolblue zou je daaronder bijvoorbeeld kunnen scharen:
Snelle bezorging (ook 's avonds, ook op zondag)
Eigen bezorgdienst met blauwe busjes en getrainde bezorgers
Uitgebreide productinformatie en koopadviezen op de site
Klantenservice die telefonisch goed bereikbaar is
Fysieke winkels die een showroomfunctie hebben naast de webshop
Vloggers/YouTube-content voor productuitleg
Installatieservice aan huis (wasmachine aansluiten, tv ophangen)
Dit zijn allemaal punten waarop Coolblue zich onderscheidt van bol.com of MediaMarkt. Ze leveren waarde voor de klant en ze zijn herkenbaar als "Coolblue-achtig".
Kerncompetenties zijn de deelverzameling daaruit die strategisch fundamenteel is: moeilijk te imiteren, breed inzetbaar over productcategorieën heen, en de bron waar de meeste andere onderscheidende competenties uit voortvloeien. Bij Coolblue komt het neer op één of twee dingen:
Een geobsedeerde klantgerichtheid die in cultuur, processen én systemen is verankerd ("alles voor een glimlach" is geen slogan maar een operationeel principe dat doorwerkt in selectie, training, beslisbevoegdheden op de werkvloer en KPI-keuzes)
De geïntegreerde regie over de hele klantreis (zelf voorraad, zelf bezorgen, zelf installeren, zelf service; terwijl de meeste concurrenten dat uitbesteden of opknippen)
Een R&D-team met diepgaande kennis van een productietechnologie waarmee het bedrijf snel nieuwe producten kan bouwen, is volgens Day een voorbeeld van:
Een outside-in vaardigheid
Een inside-out vaardigheid
Een coördinerende vaardigheid
Geen vaardigheid maar een marktkenmerk
Antwoord
Inside-out vaardigheden vertrekken vanuit interne processen en middelen en zijn vaak niet direct zichtbaar voor de klant.
Hoe classificeert Porter de inkoopfunctie binnen zijn waardeketen?
Als ondersteunende activiteit.
Als primaire activiteit, omdat de keten ermee begint.
Als linkage zonder eigen positie.
Inkoop maakt geen onderdeel uit van de waardeketen.
Antwoord
Pas op met de term "inkoop": in Porters model is dat een ondersteunende activiteit, ook al begint de fysieke productieketen er feitelijk mee. De ingaande logistiek (de fysieke ontvangst van grondstoffen) is wel primair.
Aan de slag
Wat: Opdrachten deel 1 - (1 t/m 3)
Hoe: Opdrachten opzoeken in het boek en bespreken in de groep
Hulp: Het boek en je medestudent (groepjes van 4)
Tijd: 30 minuten
Uitkomst: Je hebt de kennis vanuit het hoorcollege toegepast
Klaar: Ga verder met de opdrachten van deel 2
minute
second
Bespreken
Opdracht 1
1
Kerncompetentie: voldoet aan álle 5 criteria
• Beter dan concurrenten
• Moeilijk te imiteren
• Duurzaam
• Verankerd in het bedrijf
• Exploiteerbaar in andere markten
→ Voldoet er één niet → onderscheidende competentie, geen kerncompetentie
1
Toetsing van "klantenservice"
Beter dan concurrenten? soms: zelden hard te onderbouwen
Moeilijk te imiteren? nee: elke concurrent kan een serviceteam opzetten
Duurzaam? kwetsbaar voor personeelsverloop en cultuurdrift
Verankerd? alleen als het diep in cultuur en systemen zit, dat is bij coolblue het geval!
Exploiteerbaar elders? klantenservice is bij iedere markt toepasbaar.
→ Klantenservice = onderscheidende competentie, geen kerncompetentie
2
Bij Coolblue wél een kerncompetentie
Klantbeleving × eigen bezorgnetwerk × adviessystemen (Alles voor een glimlach)
• Beter? Vs puur-online (bol.com) en puur-fysiek (MediaMarkt) → unieke integratie
• Imiteerbaar? Concurrenten kunnen één element kopiëren, niet de samenhang
• Duurzaam? Sinds 2000 opgebouwd: structurele voorsprong
• Verankerd? Door hele bedrijf, niet bij één afdeling
• Exploiteerbaar? Uitgebreid naar witgoed, zonnepanelen, energie
→ Positioneel voordeel: hoogwaardige beleving over de hele klantreis
→ Superieure prestatie: hoge klantloyaliteit, stabiele omzetgroei
3
De keten: Day & Wensley
Onderscheidende competentie
→ Positioneel voordeel
→ Superieure prestatie
Tussen elke schakel zit een marketingstrategische keuze
Een competentie wordt niet vanzelf een voordeel.
Een voordeel wordt niet vanzelf prestatie.
Opdracht 2
4
Drie typen vaardigheden
Outside-in — vertrekt vanuit markt/klant
Voorbeelden: marktonderzoek, klantenservice, kanaalbinding
Inside-out — vertrekt vanuit interne processen
Voorbeelden: R&D, logistiek, productie, HRM, control
Coördinerend — integreert beide
Voorbeelden: productontwikkeling, strategie, prijsstelling
4 & 5
Classificatie: Bol.com
(a) Real-time klantfeedback → productadvies → outside-in (signalen uit markt)
(b) Fulfilment-netwerk → inside-out (interne logistiek)
(c) Datateam klantdata → voorraadbeslissing → coördinerend (verbindt expliciet)
(d) Category management & inkoop → inside-out (interne procesvaardigheid)
→ De meest onderscheidende vaardigheid is (c)
4 & 5
Classificatie: Philips
(a) Ziekenhuisbezoeken & werkprocessen → outside-in
(b) R&D-laboratorium beeldvorming → inside-out
(c) Productontwikkelteam ziekenhuisinzichten → apparatuur → coördinerend
(d) Tendermanagement internationale verkoop → inside-out
→ De meest onderscheidende vaardigheid is (c)
6
Waarom coördinerend = onderscheidend
Outside-in is relatief makkelijk op te bouwen
→ iedereen kan klantonderzoek doen
Inside-out is te kopen of na te bouwen
→ een fulfilment-centrum of R&D-lab is te organiseren
Het vermogen om beide werelden in elkaar te schuiven
→ moeilijkst te imiteren → vaak de kerncompetentie
Valt deze laag weg = silo's
Marktinzichten landen niet · operaties bouwen zonder klantbehoefte
Opdracht 3
7 en 8
Niet de activiteiten, de linkages
Andere modeketens hebben net zoveel activiteiten als Zara
Het verschil zit in:
• De onderlinge versterking tussen activiteiten
• De consistentie met de waardepropositie
• Het feit dat losse activiteiten niet werken zonder het geheel
→ Daarom is een activiteitensysteem moeilijk te imiteren
9
Zara: wat kan (niet) eruit?
Kan eruit zonder dat het systeem instort
• Buzzmarketing (vervangbaar door klassieke advertising)
• Specifieke A-locaties (vervangbaar door minder dure locaties)
Kan níét eruit: linkage-knooppunten
• Strak voorraadbeheer → ondersteunt schaarstecreatie
• Informatiestroom uit winkels → stuurt productontwikkeling
• Flexibele EU-productie → maakt snelle iteraties mogelijk
10
Wat ontbreekt bij de concurrent?
H&M vs Zara
• Grote series uit Azië → trage reactie
• Mist linkage flexibele productie × informatiestroom winkels
• Kan losse activiteiten kopiëren, niet de versterkende combinatie
→ Losse imitatie van één activiteit levert geen vergelijkbare waarde
Pauze
minute
second
Aan de slag
Wat: Opdracht 4 of opdracht 5
Hoe: Opdrachten opzoeken in het boek en bespreken in de groep
Hulp: Het boek en je medestudent
(groepjes van 4)
Tijd: 15 minuten
Uitkomst: Een presentatie waarin je de rest van de klas je opdracht uitlegt.
Klaar: Bereid je voor om je uitkomsten te presenteren
minute
second
Presenteren
Wat heb je vandaag geleerd?
Samenvattend
Tot volgende week!