Lessenserie Pluriforme Samenleving Studie

Lessenserie

Pluriforme Samenleving

Reah Santing

1 / 58
next
Slide 1: Slide
New lesson editorMaatschappijleerMiddelbare schoolvmboLeerjaar 3

This lesson contains 58 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson

Lessenserie

Pluriforme Samenleving

Reah Santing

''Samenleven in een pluriforme samenleving''

Les 1: Introductie, wat is een pluriforme samenleving?


Les 2: Verdieping: vooroordelen, stereotypen & discriminatie.


Les 3: Toepassing: inclusieve samenleving & mijn eigen leefomgeving.

Overkoepelende leerdoelen

De lessenserie heeft als doel dat leerlingen:

  • begrijpen wat een pluriforme samenleving is

  • herkennen wanneer groepen tegenover elkaar komen te staan

  • inzicht krijgen in processen van polarisatie

  • begrijpen waarom sociale cohesie en inclusie belangrijk zijn

Didactische onderbouwing

  • Coöperatief leren
    Activerende werkvormen zoals Denken–Delen–Uitwisselen, klassengesprekken en de 4-hoekenwerkvorm sluiten aan bij de leefwereld van leerlingen en zorgen voor actieve betrokkenheid.

  • Koppeling met actualiteit
    Door actuele voorbeelden uit nieuws, social media en videofragmenten leren leerlingen maatschappelijke begrippen herkennen en toepassen in de praktijk.

  • Ontwikkelen van vakspecifieke vaardigheden
    Leerlingen oefenen met het analyseren van maatschappelijke verschijnselen, het herkennen van oorzaken en gevolgen, argumenteren, meningsvorming en het toepassen van maatschappelijke begrippen in concrete situaties

  • 5 minuten start & begrippen matrix








Les 1:

Wat is een pluriforme samenleving?

Wat doen we tijdens deze les?

5 minuten start


Denken - Delen - Uitwisselen


Theorie + filmfragment


Aan de slag

5 minuten start


Eerst lezen hoofdstuk 7.1


Klaar?

Zet de blauw gedrukte woorden in je begrippenlijst

5

minute

00

second

Leerdoelen

  • (Begrijpen)
    Ik kan uitleggen waarom Nederland een pluriform land is.

  • (Toepassen)
    Ik kan situaties herkennen waarin groepen tegenover elkaar komen te staan.

  • (Analyseren)
    Ik kan zien wanneer meningsverschillen veranderen in polarisatie.

  • (Evalueren)
    Ik kan uitleggen waarom sociale cohesie belangrijk is, zodat mensen en groepen met elkaar verbonden blijven.

Denken - Delen - Uitwisselen

Bekijk eerst voor jezelf het kaartje


  • Wat zie je op deze afbeelding?

  • Uit welk land of cultuur denk je dat dit komt?

  • Waaraan zie je dat?


1

minute

00

second

Denken - Delen - Uitwisselen

Zoek nu de persoon op met hetzelfde kaartje en deel jullie antwoorden



  • Hadden jullie hetzelfde idee over het land of de cultuur?

  • Waar dachten jullie verschillend over?

Hoeveel mensen wonen er in Nederland?

A

10 miljoen

B

Ongeveer 17 miljoen

C

20 miljoen

D

15 miljoen

Hoeveel mensen wonen er in Klazienaveen?

A

Ongeveer 5.000 inwoners

B

Ongeveer 8.000 inwoners

C

Ongeveer 12.000 inwoners

D

Ongeveer 20.000 inwoners


Denken - Delen - Uitwisselen


Welke culturen en leefstijlen stonden er op de kaartjes?


Als er zoveel mensen samenleven, leven die dan allemaal hetzelfde? Waarom wel/niet?


Welke verschillen zijn er tussen mensen?

Waarin kunnen mensen van elkaar verschillen?

Pluriforme samenleving

Nederland is een pluriforme samenleving: 

een samenleving van mensen met verschillende culturen en leefstijlen.


Er is dus een grote culturele diversiteit: er bestaan veel

verschillende subculturen en levensstijlen.

Verschillen in

  • Leeftijd/ generaties

  • Etniciteit / afkomst

  • Gender

  • Identiteit

  • Sociale klassen 

  • Politiek

  • Beperking

  • Sportclubs

Ergens bij willen horen

Elk mens heeft een basisbehoefte om bij een groep te horen.

Bijvoorbeeld: een vriendengroep - een geloofsgemeenschap -

een subcultuur


.


Bij welke subcultuur hoor jij?

Van wij-gevoel naar wij-zij denken

Het delen van dezelfde waarden en normen binnen een groep/subcultuur draagt bij aan het wij-gevoel: het gevoel bij elkaar te horen.


Over de eigen groep, de wij-groep, ben je vaak positief. Dit is wij-denken


Over de anderen, de zij-groep, denk je vaak negatiever. Dit is wij-zij-denken.


Voorbeelden uit je eigen omgeving?


Polarisatie

Maar wat als groepen niet meer naar elkaar luisteren? of steeds negatiever over elkaar gaan denken?


Als groepen steeds meer tegenover elkaar komen te staan, noemen we dat polarisatie.”

Hoe zorg je ervoor dat mensen wel goed samenleven?

Sociale Cohesie


Als mensen zich verbonden voelen met elkaar en goed samenleven, noemen we dat sociale cohesie. Ze horen bij elkaar, helpen elkaar en gaan respectvol met elkaar om.

Ook al zijn ze het niet altijd met elkaar eens


Op welke momenten

zie je dit nog meer in de samenleving?

Waarom is sociale cohesie belangrijk in een pluriforme samenleving?

Aan de slag: maak een poster of mindmap

Kies een cultuur, leefstijl of subcultuur
(bijvoorbeeld: sportclub, muziekstijl, geloof, kledingstijl).

Maak een poster waarin je laat zien:


  • Wat deze groep kenmerkt (kleding, gedrag, interesses)

  • Waar je deze groep ziet (bijv. school, online, in de stad)

  • Wat jij van deze groep vind


Verdieping

Een voorbeeld van Wij-zij denken bij deze groep

Wanneer kan dit zorgen voor polarisatie?

Wat kan helpen om mensen meer te verbinden? (sociale cohesie)




Aan de slag: maak een poster of mindmap (mavo)


Kies een cultuur, leefstijl of subcultuur
(bijvoorbeeld: sportclub, muziekstijl, geloof, kledingstijl).

Maak een poster waarin je laat zien:

  • Wat deze groep kenmerkt (kleding, gedrag, interesses)

  • Waar je deze groep ziet (bijv. school, online, in de stad)

  • Wat jij van deze groep vind

  • Een voorbeeld van wij-zij denken bij deze groep

  • Wanneer dit kan zorgen voor polarisatie

  • Wat kan helpen om mensen weer te verbinden (sociale cohesie)


Exit-ticket: Waarom is Nederland een pluriform land?

Exit-ticket: Geef een voorbeeld van een situatie waarin groepen tegenover elkaar staan (wij-zij denken).

Les 2:

Vooroordelen en discriminatie

Wat doen we tijdens deze les?

5 minuten start


Terugblik vorige les


Filmfragment + kijkvragen


Aan de slag

5 minuten start


Lezen hoofdstuk 7.2 hokjes denken


Schrijf de dikgedrukte woorden + betekenis op

5

minute

00

second

Wanneer is er sprake van polarisatie?


A

Mensen hebben verschillende meningen

B

Groepen komen steeds meer tegenover elkaar te staan

C

Mensen zijn het altijd met elkaar eens

D

Iedereen hoort bij dezelfde groep


Wat is belangrijk om polarisatie te voorkomen?


A

Mensen negeren

B

Alleen je eigen mening volgen

C

Respect en begrip tonen

D

Groepen uit elkaar houden


Leerdoelen

  • (Begrijpen)
    Je kunt uitleggen wat stereotypen, vooroordelen, discriminatie en racisme betekenen.

  • (Toepassen/Analyseren)
    Je kunt voorbeelden noemen en herkennen van stereotypen, vooroordelen, discriminatie en racisme.

  • (Evalueren)
    Je kunt uitleggen waarom vooroordelen en discriminatie schadelijk kunnen zijn voor mensen en de samenleving.

Etiketten plakken

“Bij polarisatie staan groepen tegenover elkaar. Maar hoe ontstaat dat eigenlijk? Dat begint vaak met hoe we over andere mensen denken…”


vooroordeel = mening zonder feiten

stereotype = beeld van een groep

discriminatie = ongelijk behandelen

racisme = discriminatie op afkomst/huidskleur

Werkvorm: 4 hoeken

Je hoort een situatie, je loopt naar de hoek waar deze situatie past. Daarna bespreken we waarom deze situatie daar hoort.


“Alle ouderen zijn slecht met technologie.”
“Een meisje wordt niet aangenomen omdat ze een hoofddoek draagt.”
“Hij denkt dat mensen met tattoos gevaarlijk zijn.”

“Iemand wordt uitgescholden vanwege huidskleur.”
“Een jongen zegt: ‘die mensen uit het buitenland horen hier niet’.”

Kijkvragen

  1. Wat betekent hokjesdenken?

  2. Waarom denken mensen in hokjes?

  3. Noem één voordeel van hokjesdenken

  4. Noem één nadeel van hokjesdenken?

Discriminatie en racisme

Iedereen denkt in hokjes en heeft vooroordelen.

Maar wanneer wordt het een probleem?


Het wordt een probleem als je iemand anders gaat behandelen op basis van zo’n vooroordeel.”


Aan de slag in tweetallen

Zoek een voorbeeld uit de actualiteit (bijv. nieuws, social media of sport) waarin sprake is van:

  • een vooroordeel

  • een stereotype

  • discriminatie

  • racisme


Wat gebeurt er in jouw voorbeeld?

Welk begrip past hierbij? (kies er één)

Leg uit waarom dit hierbij past


Afsluiting: Denk jij in hokjes?

  • Wat is het eerste wat je denkt bij deze persoon? Schrijf 1 woord op, op je wisbordje

  • Waren jouw gedachten positief of negatief?





Wanneer wordt hokjes denken een probleem?


Les 3:

Inclusieve samenleving

Wat doen we tijdens deze les?

5 minuten start


Terugblik vorige les: Ben jij je bewust geweest van hokjes denken of vooroordelen afgelopen week?


Theorie


Aan de slag

5 minuten start


Lezen hoofdstuk 7.5 Inclusieve samenleving


Scrijf de dikgedrukte woorden + betekenis op

5

minute

00

second

Leerdoelen

  • (Begrijpen)
    Je kunt uitleggen wat een inclusieve samenleving is.

  • (Begrijpen/Evalueren)
    Je kunt uitleggen waarom respect en tolerantie belangrijke waarden zijn in een inclusieve samenleving.

  • (Toepassen/Evalueren)
    Je kunt een voorbeeld geven van hoe je jouw school of gemeente inclusiever kunt maken.

Is Nederland hetzelfde als vroeger?

Welke veranderingen zie je?

Inclusieve samenleving

Omdat Nederland steeds diverser wordt, is het belangrijk dat iedereen zich erbij voelt horen. Dat noemen we een inclusieve samenleving.


In een inclusieve samenleving:

maakt het niet uit waar je vandaan komt

maakt het niet uit welke taal je spreekt

maakt het niet uit of je een beperking hebt

wordt niemand buitengesloten

Mensen helpen elkaar, accepteren verschillen en zorgen dat iedereen zich welkom en veilig voelt.

Welke voorbeelden van een inclusieve samenleving ken je nog meer?

Wat gebeurt er als mensen niet mee kunnen of mogen doen?

  • mensen keren zich af van de samenleving

  • verliezen hun vertrouwen in overheid en medemensen 

  • dit is slecht voor de sociale cohesie


Leg in eigen woorden uit wat sociale cohesie is

Tolerantie

Accepteren dat mensen soms anders zijn, denken of doen dan jij

Aan de slag in een groepje (placemat)

Eerst nadenken over de vraag:

“Wanneer kan iemand zich buitengesloten voelen in jouw dorp?”

Schrijf je antwoord in je eigen vakje.



Delen: wat hebben jullie opgeschreven, zijn er overeenkomsten/verschillen?


Schrijf in het midden van het vak:

“Wat kan jullie dorp doen om inclusiever te worden?”




Afsluiting; wat doen woorden met mensen?

Opdracht

  • Heb je wel eens een discriminerende / racistische opmerking gekregen?

  • Of heb je wel eens een opmerking gehoord over iemand anders?


Belangrijk:

  • Gebruik geen namen


Verfrommel nu het papier

Reflectie

  1. Door activerende werkvormen en herkenbare voorbeelden begrepen leerlingen de begrippen beter en konden zij deze toepassen in concrete situaties.

  2. Op basis van leerlingfeedback heb ik gewerkt met flipping the classroom en een begrippenmatrix, waardoor leerlingen met meer voorkennis de les ingingen.

  3. Tijdens de lessen ontstonden waardevolle gesprekken over discriminatie, identiteit en polarisatie. Leerlingen kregen hierdoor meer inzicht in verschillende perspectieven.

  4. Wat ik verder wil ontwikkelen, is het begeleiden van klassikale discussies en meningsvorming bij leerlingen.

  5. Differentiatie is belangrijk, hier wil ik mij verder in ontwikkelen, omdat ik nu nog te weinig differentieer tussen leerlingen binnen dezelfde groep.