Bloembollenbedrijf en milieu
Bloembollenbedrijf en milieu
Lesson duration is: 60 minItems in this lesson
Bloembollenbedrijf en milieu
Open met het idee dat een ondernemer niet alleen kijkt naar winst, maar ook keuzes maakt die invloed hebben op mens en milieu.
Lesdoel
Ik kan uitleggen welke keuzes een ondernemer maakt voor het milieu en daarbij de begrippen maatschappelijke baten, positieve externe effecten, maatschappelijke kosten, negatieve externe effecten en MVO gebruiken.
This item has no instructions
Een bloembollenbedrijf maakt keuzes
Een bloembollenbedrijf wil winst maken
Het bedrijf gebruikt grond, water, energie en machines
Bij de teelt kiest de ondernemer hoe er gewerkt wordt
Die keuzes hebben gevolgen voor het milieu en voor anderen
Leg uit dat economische keuzes vaak een afweging zijn: lagere kosten of meer zorg voor omgeving en natuur.
Niet alle gevolgen zijn voor het bedrijf
Sommige gevolgen van de productie merkt het bedrijf zelf. Andere gevolgen komen terecht bij omwonenden, de natuur of de samenleving.
Daarom kijken economen niet alleen naar winst voor het bedrijf, maar ook naar gevolgen voor anderen.
Dit is de opstap naar externe effecten: gevolgen buiten de markt om.
Negatieve externe effecten
Nadeel voor anderen door productie of verkoop
Het bedrijf betaalt dat nadeel niet altijd zelf
Voorbeelden:
- vervuiling van water
- schade aan insecten of natuur
- overlast voor omwonenden
Gebruik het bloembollenbedrijf als herkenbaar voorbeeld: spuiten met middelen kan goedkoper of sneller zijn, maar kan ook schade geven buiten het bedrijf.
Maatschappelijke kosten
Maatschappelijke kosten zijn alle nadelen voor de samenleving samen.
Bij een bloembollenbedrijf kunnen dat extra kosten zijn door vervuiling, schade aan natuur of minder fijne leefomgeving. Die kosten zie je niet altijd terug in de prijs van bloemen of bollen.
Benadruk het verschil tussen kosten voor het bedrijf en kosten voor de maatschappij.
Voorbeeld van maatschappelijke kosten
Goedkope manier van telen → meer gebruik van chemische middelen → schade aan bodem of water → nadeel voor de samenleving
De ondernemer heeft dan misschien lagere bedrijfskosten, maar de maatschappelijke kosten worden hoger.
De pijlnotatie helpt hier om de keten zichtbaar te maken. Houd het eenvoudig en concreet.
Wat is een negatief extern effect?
Nadeel voor anderen
Winst voor het bedrijf
Lagere verkoopprijs
Meer machines kopen
Toetst het kernbegrip uit slides 4-6. De foutopties zijn bedrijfseffecten, geen gevolgen voor anderen buiten het bedrijf.
Vul de juiste woorden in
Bij een bloembollenbedrijf kan vervuiling van water een negatief extern effect zijn. De nadelen voor de samenleving samen noem je maatschappelijke kosten. Het bedrijf heeft dan soms lage bedrijfskosten, maar voor anderen ontstaan toch nadelen.
De drie kernwoorden komen direct uit de uitleg over nadelen van productie en het verschil tussen kosten voor bedrijf en samenleving.
Positieve externe effecten
Voordeel voor anderen door productie of keuzes van het bedrijf
Dat voordeel krijgt het bedrijf niet altijd betaald
Voorbeelden:
- bloemenvelden trekken toeristen
- meer insecten door natuurvriendelijke randen
- schonere omgeving voor buurtbewoners
Laat zien dat externe effecten niet alleen negatief zijn. Ook extra voordelen voor anderen horen erbij.
Maatschappelijke baten
Maatschappelijke baten zijn alle voordelen voor de samenleving samen.
Als een bloembollenbedrijf het milieu spaart, kan dat zorgen voor schoner water, meer biodiversiteit en een prettigere omgeving. Dat zijn baten voor meer mensen dan alleen de ondernemer.
Koppel baten aan brede voordelen voor de samenleving. Houd biodiversiteit kort uitgelegd als variatie in planten en dieren als dat nodig is.
Wat is een maatschappelijke baat?
Voordeel voor de samenleving
Kosten voor de ondernemer
Schade aan natuur
Prijs van bloemen
Toetst het onderscheid tussen baten voor de samenleving en kosten of prijzen binnen het bedrijf.
Slide heading
Slide text
This item has no instructions
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
MVO betekent dat een ondernemer niet alleen kijkt naar winst, maar ook naar mens, milieu en samenleving.
Een bedrijf denkt dan na over de gevolgen van keuzes op lange termijn.
Noem eventueel dat MVO vaak draait om een bredere verantwoordelijkheid van een bedrijf.
Voorbeelden van MVO
Minder bestrijdingsmiddelen gebruiken
Zuiniger omgaan met water en energie
Afval goed scheiden en hergebruiken
Rekening houden met natuur rond het bedrijf
Goede en veilige arbeidsomstandigheden bieden
Houd de voorbeelden praktisch. Laat zien dat MVO uit echte bedrijfskeuzes bestaat.
Keuzes van de ondernemer
Een ondernemer kiest vaak tussen:
lage kosten op korte termijn
meer zorg voor milieu en samenleving
MVO kan soms eerst meer geld kosten, maar het kan later zorgen voor een beter imago, minder schade en meer maatschappelijke baten.
Hier komt de economische afweging terug: winst nu tegenover gevolgen later.
Samengevat
Productie kan nadelen geven: negatieve externe effecten
Productie kan voordelen geven: positieve externe effecten
Nadeel voor de samenleving: maatschappelijke kosten
Voordeel voor de samenleving: maatschappelijke baten
Bij MVO houdt een ondernemer rekening met milieu en samenleving
Gebruik deze slide om de begrippen nog één keer netjes aan elkaar te koppelen.
Waar let een ondernemer bij MVO ook op?
Alleen op winst
Mens en milieu
Alleen op reclame
Prijs en korting
Sluit aan op slides 10-12: MVO betekent breder kijken dan winst alleen.
Maak de samenvatting compleet
Bij MVO kijkt een ondernemer niet alleen naar winst. Hij let ook op milieu en samenleving. Dat kan zorgen voor minder schade en meer maatschappelijke baten.
Herhaalt de samenvatting van de laatste inhoudelijke slides in eenvoudige taal.
Begrippen
Maatschappelijke baten - voordelen voor de samenleving samen
Positieve externe effecten - voordelen voor anderen buiten het bedrijf
Maatschappelijke kosten - nadelen voor de samenleving samen
Negatieve externe effecten - nadelen voor anderen buiten het bedrijf
Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) - ondernemen met aandacht voor winst, mens, milieu en samenleving
This item has no instructions
