Hoofdstuk 3 Indexcijfers

• Economie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

REKONOMIE

H3 Indexcijfers

REKONOMIE

• Ik kan uitleggen wat een indexcijfer is.
• Ik kan een indexcijfer bereken.

H3 INDEXCIJFERS

Berekening

Voorbeeld

jouw zakgeld per maand                     indexcijfer

jaar 1= €25 per maand                          100 (basisjaar)

jaar 2 = € 27,50 per maand                   ?

Dus:  (€ 27,50 : € 25) x 100 = 110

          getal        

getal basisjaar

x 100 = indexcijfer

In het basisjaar kost een paar schoenen € 95.
Nu kost het paar € 98.
Wat is het indexcijfer?

H3 INDEXCIJFERS

Een indexcijfer

• Het is een verhoudingsgetal (zonder € of %).
• Je vergelijkt een reeks getallen met één getal (het basisgetal).
• Het basisgetal is (bijna) altijd 100.
• Het basisgetal heeft betrekking op een jaar (basisjaar) of een land (basisland)

Bereken het indexcijfer dat bij
het jaar 2024 hoort.

jaar	loon	indexcijfer
2023	€ 3.500	100
2024	€ 3.650	?
2025	?	109

Bereken het loon dat bij
het jaar 2025 hoort.

jaar	loon	indexcijfer
2023	€ 3.500	100
2024	€ 3.650	?
2025	?	109

ECB verlaagt belangrijkste rente opnieuw, mogelijk spaarrente ook lager

De belangrijkste rente in het eurogebied gaat met een kwart procentpunt omlaag, van ? naar 2 procent. De Europese Centrale Bank (ECB) probeert daarmee de economie te verstevigen nu die flinke klappen krijgt van de handelsoorlog met de Verenigde Staten.

ECB verlaagt belangrijkste rente opnieuw, mogelijk spaarrente ook lager

De belangrijkste rente in het eurogebied gaat met een kwart procentpunt omlaag, van ? naar 2 procent. De Europese Centrale Bank (ECB) probeert daarmee de economie te verstevigen nu die flinke klappen krijgt van de handelsoorlog met de Verenigde Staten.

H3 INDEXCIJFERS

Basisjaar verleggen

Bij langere periodes, kan het indexcijfer extreem hoog worden.

• Men kiest een nieuw, actueler, basisjaar.
• Dit is 'het verleggen van het basisjaar'.
• Je start dan opnieuw en hebt hiervoor de oorspronkelijke indexcijfers niet nodig.

          getal        

getal basisjaar

x 100 = indexcijfer

H3 INDEXCIJFERS

Huiswerk

• Lezen lesbrief.
• Bekijken presentatie.
• Bestuderen fouten vorig huiswerk.
• Maken opdracht 3.1 tot en met opdracht 3.5.

EVEN TESTEN
De gasprijs van Vattenfall in juli 2021 is de basisprijs.
Bereken het indexcijfer van de gasprijs in juli 2021 van
a. Greenchoice
b. Vandebron

Weet je het nog?
Formule omzet?

Weet je het nog?
Formule afzet?

H3 INDEXCIJFERS

Prijzen, hoeveelheid en omzet

omzet = afzet x prijs 

Als een bedrijf omzetcijfers presenteert, wordt vaak gebruik gemaakt van indexcijfers.

indexcijfer omzet =

Opgelet! Je deelt door 100 omdat je met indexcijfers rekent.

indexcijfer afzet = 

indexcijfer afzet x indexcijfer prijs

100

indexcijfer omzet x 100

indexcijfer prijs

H3 INDEXCIJFERS

Huiswerk

• Lezen lesbrief.
• Bekijken presentatie.
• Bestuderen fouten vorig huiswerk.
• Maken opdracht 3.6 tot en met opdracht 3.12.

Wat is inflatie?

1. Stijging van de prijzen
2. Daling van de prijzen
3. Stijging van de koopkracht
4. Het geld wordt meer waard

Hoe zat dat ook al weer met inflatie? Door inflatie kan je...

1. meer besteden, daardoor wordt koopkracht meer
2. minder besteden, daardoor wordt koopkracht minder
3. Meer besteden, daardoor wordt koopkracht minder
4. Minder besteden, daardoor wordt koopkracht meer

H3 INDEXCIJFERS

Herhaling: Koopkracht en inflatie

• Koopkracht is de hoeveelheid goederen en diensten die je met je inkomen kan kopen.
• Inflatie is een algemene prijsstijging van goederen en diensten.
• Deflatie is een algemene prijsdaling van goederen en diensten.

Bij inflatie kan ik met dezelfde hoeveelheid geld minder goederen en diensten kopen. Als mijn inkomen niet veranderd, daalt mijn koopkracht.

H3 INDEXCIJFERS

Nominaal en reëel inkomen

Bij het reëel inkomen hou je wel rekening met de gevolgen van inflatie voor je inkomen.

VUISTREGEL

verandering reëel inkomen = stijging in % nominaal inkomen - inflatie in %

voorbeeld

• Je inkomen stijgt met 2,5%. De inflatie is 2%. De reëele stijging van je inkomen is 0,5%. 
• Je inkomen stijgt met 1,8%. De inflatie is 2%. De reëele daling van je inkomen is - 0,2%.

H3 INDEXCIJFERS

Huiswerk

• Lezen lesbrief.
• Bekijken presentatie.
• Bestuderen fouten vorig huiswerk.
• Maken opdracht 3.9 tot en met opdracht 3.17.

H3 INDEXCIJFERS

Conclusie

Wanneer reken ik nu met indexcijfers?

In de opgave staan twee verschillende gegevens:

• prijs en afzet
• nominaal en reëel
• arbeidsproductiviteit en werkgelegenheid

H3 INDEXCIJFERS

Huiswerk

• Lezen lesbrief.
• Bekijken presentatie.
• Bestuderen fouten vorig huiswerk.
• Maken opdracht 3.18 tot en met opdracht 3.24.

H3 INDEXCIJFERS

Nominaal en reëel inkomen

Bij het nominale inkomen kijk je alleen naar het bedrag dat iemand verdient.

Bij het reëel inkomen hou je wel rekening met de gevolgen van inflatie (prijsindex voor je inkomen.

reëel inkomen = (nominaal inkomen / prijsindexcijfer) x 100

RIC=​PIC​​NIC​​⋅100

H5 Statistisch materiaal bij economie

Huiswerk

• Lezen lesbrief.
• Bekijken presentatie.
• Bestuderen fouten vorig huiswerk.
• Maken opdracht 5.1 tot en met opdracht 5.5.