Draagkracht en draaglast

• Verzorgende
• MBO
• Studiejaar 1

Draagkracht en draaglast

en het sociale netwerk

Lesdoelen

Uitleggen wat draagkracht en draaglast betekenen.

In een situatie of casus herkennen welke factoren horen bij draagkracht en welke bij draaglast.

Signalen van (dreigende) overbelasting bij mantelzorgers herkennen.

Uitleggen wat respijtzorg is en voorbeelden noemen van verschillende vormen hiervan.

Beschrijven in welke situaties respijtzorg passend kan zijn.

Draagkracht
en
draaglast

evenwicht tussen draagkracht-draaglast

Feiten en cijfers mantelzorg 

- 82% van de mantelzorgers geeft aan dat het helpen een goed gevoel geeft.  

- 53% van de mantelzorgers geeft aan dat de band met de cliënt sterker wordt.  

- Waardering vanuit de zorgvrager wordt gewaardeerd door mantelzorgers. 

- Mantelzorgers ervaren langdurig helpen als positiever dan intensief helpen.

Negatieve gevolgen van mantelzorg

  - Mantelzorgers kunnen soms de situatie niet loslaten. 

  - Mantelzorgers raken soms ziek of overspannen door Mantelzorg

  

Hoe heb jij de afgelopen week jouw tijd ingevuld?

• School               
• Hobby's 
  
• Werk 
• Activiteiten 
• Huishouden 
  
• Sociale verplichtingen
  enzovoorts.

Mevrouw de Wit heeft reuma en veel beperkingen van de mobiliteit. Mevrouw is altijd positief.

Waar is sprake van?

1. Hoge draaglast en lage draagkracht
2. Lage draaglast en hoge draagkracht
3. Hoge draaglast en hoge draagkracht
4. Lage draaglast, lage draagkracht

02:26

Welke dingen kunnen je evenwicht verstoren?

Migratie

Overleven in een andere cultuur

Ontslag

Ziekten

Overlijden van naasten

Trauma's uit het verleden

Schulden

Vraag

Hoe herken je overbelasting?

Overbelasting bij mantelzorgers

1 op de 3 Nederlanders van 16 jaar en ouder gaven in 2020 mantelzorg, dit zijn circa 5 miljoen mantelzorgers.

830.000 mantelzorgers geven zowel langdurig (meer dan 3 maanden) als intensief (meer dan 8 uur per week) hulp.

9,1% van de mantelzorgers voelt zich zwaar belast (460.000 mantelzorgers).

Ongeveer 5 op de 6 mantelzorgers geniet van de leuke momenten van het zorgen.

1 op de 6 werknemers combineert betaald werk met mantelzorg.

Signalen van overbelasting

Lichamelijk: pijn in nek, schouder of rug, hoofdpijn, buikpijn, verhoogde bloeddruk, vermoeidheid, verminderde of vermeerderde eetlust.

Psychisch: piekeren, vergeetachtigheid, verminderde concentratie, lusteloosheid, schuldgevoelens, slaapproblemen, geprikkeld of geëmotioneerd zijn.

Gedragsmatig: verminderde zelfzorg, rusteloosheid, agressiviteit, meer roken of drinken, chaotisch gedrag, gebruiken van stimuleren en kalmerende medicijnen of andere middelen.

Vragenlijsten om overbelasting te meten 

https://www.zorgvoorbeter.nl/thema-s/informele-zorg/praktijk/positie-en-rol-van-mantelzorg-en-netwerk/overbelasting-bij-mantelzorgers#vragenlijsten%20overbelasting%20meten

Signalen overbelasting

Lichamelijk	Psychisch	Verandering in gedrag
Hoofd- / buikpijn	Schaamte- / schuldgevoelens	Rusteloos
Verhoogde bloeddruk	Concentratieproblemen	Chaotisch
Pijn in nek, schouders	Vergeetachtigheid	Agressief
Hyperventilatie	Lusteloosheid	Uiterlijk verwaarlozen
Duizeligheid	Slaapproblemen	Meer roken, drinken
Vermoeidheid	Sneller geëmotioneerd	Gebruik van kalmerende middelen
Afnemende of toenemende eetlust	Veel piekeren

Ondersteuning mantelzorgers bij overbelasting

    Goed te kijken wat iemand aan kan (de draagkracht te versterken). 

    De draaglast te verminderen : bijvoorbeeld door de zorg met anderen te delen, af en toe de zorg over te dragen, hulpmiddelen in te zetten.

    Ga in gesprek en vraag wat de mantelzorg energie kost en waar ze energie van krijgen.

    Kijk of bijvoorbeeld mantelzorgondersteuning nodig is.

    Verwijs door naar initiatieven voor mantelzorgers en mantelzorgorganisaties, kijk op de pagina Informatie voor mantelzorgers op dit kennisplein.

Hoe kun je de mantelzorger ondersteunen?

Ga in gesprek met mantelzorger en zorgvrager​

Waar zitten valkuilen​

Breng het sociale netwerk in kaart, waar zitten mogelijkheden om de mantelzorger te ontzien​

Movisie.nl aan de slag met sociale netwerken​

Wat is respijtzorg?

1. Spijt van de mantelzorger m.b.t. uitvoeren zorg
2. Zorg door mantelzorger in de palliatieve fase
3. Tijdelijke overname van zorg v.d. mantelzorger
4. Mantelzorger die ondersteunt bij de zorg in het verpleeghuis

ontlasting van de mantelzorger door tijdelijke overname zorg voor de zorgvrager.

www.movisie.nl

De ‘MantelScan’

 Is een instrument voor professionals om samen met zorgvragers en mantelzorgers een zorgnetwerk in kaart te brengen, waarbij aandacht is voor de kracht en risico’s van dat netwerk. 

De scan biedt visuele hulpmiddelen die helpen bij het structureren van alle informatie over een netwerk. Informatie over het netwerk is belangrijk, omdat zorgen vaak verder reiken dan slechts het contact tussen één zorgvrager en één mantelzorger. 

https://www.zorgvoorbeter.nl/docs/PVZ/vindplaats/mantelzorg/Handreiking-mantelscan.pdf

www.zorgvoorbeter.nl