Revaliderend werken in de GRZ

REVALIDEREND WERKEN IN DE GRZ

Wanneer begint en

wanneer eindigt volgens jou

een revalidatieproces?

Geriatrische revalidatiezorg / HBO-V jaar 3–4

1 / 44
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 44 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

REVALIDEREND WERKEN IN DE GRZ

Wanneer begint en

wanneer eindigt volgens jou

een revalidatieproces?

Geriatrische revalidatiezorg / HBO-V jaar 3–4

This item has no instructions

Chris Norder

Revalidatieverpleegkundige

Opleiding & achtergrond

Verpleegkundige

HBO-V in opleiding

Post-hbo Revalidatieverpleegkunde

Opgeleid binnen zowel GRZ als MSR


GRZ

Geriatrische revalidatiezorg


MSR

Medisch-specialistische revalidatie

This item has no instructions

Leerdoel

Na deze les kun je:

  • revaliderend kijken en redeneren;

  • herstel en zelfstandigheid stimuleren;

  • voortgang en stagnatie herkennen;

  • jouw rol in het revalidatieteam benoemen.

This item has no instructions

Wanneer begint en eindigt revalidatie volgens jou eigenlijk?

Gebruik de woordwolk om voorkennis en aannames zichtbaar te maken. Vraag door op woorden als ziekenhuis, operatie, thuis, herstel, oefenen, ontslag. Verbind daarna met de kernboodschap: revalidatie begint vaak al rond ziekte of trauma en stopt niet bij ontslag uit de GRZ.

Het revalidatieproces



Ziekte / trauma


Ziekenhuis


Klinische

revalidatie


Ontslag


Thuis / ambulant /

eerste lijn

De GRZ-opname is één fase


Verder herstel óf leren leven met blijvende beperkingen

Ontslag markeert een overgang, geen vast eindpunt

This item has no instructions

Revalidatie draait om functioneren

Wat wil iemand weer

kunnen in het dagelijks leven?

Herstellen en oefenen

Omgaan met beperkingen


Lichamelijk functioneren, eigen regie en meedoen

This item has no instructions

Welke revalidatie en hersteltrajecten zijn er?

“Waarom zit deze revalidant in dít traject — en wat betekent dat voor wat we
van het herstel, de revalidant en het team verwachten?”

DBC = registratie- en bekostigingstraject, geen aparte vorm van revalidatie.

This item has no instructions

Doorlopende casus

  • Mevrouw De Vries, 79 jaar

  • Woont zelfstandig in een rijtjeshuis

  • Heupfractuur na een val, geopereerd in het ziekenhuis

  • Nu opgenomen op de GRZ

  • Zegt bij opname: "Over drie weken ben ik weer helemaal de oude."

Gebruik deze casus op alle volgende slides. Voeg gaandeweg nieuwe informatie toe: onzekerheid bij toiletgang, vermoeidheid, achterblijvend traplopen en uiteindelijk ontslag met vervolgzorg.

Revalidatie is een traject

Revalidatie begint meestal niet pas op de GRZ en stopt ook niet bij ontslag. Het traject start vaak rond ziekte, trauma of ziekenhuisopname en loopt daarna verder in de kliniek, thuis, ambulant of in de eerste lijn. De klinische opname is dus een fase waarin iemand voldoende hersteld, voorbereid en ondersteund wordt om verder te kunnen.

Leg kort het verschil uit tussen 'herstellen in de instelling' en 'leren verder herstellen in het dagelijks leven'. Benadruk dat volledig herstel geen voorwaarde is voor ontslag.

Waar past de GRZ tussen?

GRZ - herstel na ziekenhuisopname, gericht op terugkeer naar huis

MSR - specialistische revalidatie bij complexere problematiek

Ambulante revalidatie - behandeling zonder opname

ELV - tijdelijk verblijf als herstel of observatie nodig is

Wat betekent dit voor jou?

Vormen van revalidatie en zorg

  • Je handelen sluit aan op het doel van het traject

  • Je kijkt steeds: waarom is opname nu nodig?

  • Je bereidt vervolgzorg tijdig voor

  • Registratie en financiering, zoals DBC-trajecten, bestaan, maar het belangrijkste is wat dit betekent voor de revalidant en de zorgplanning

Houd financiering bewust op hoofdlijnen. Studenten hoeven hier niet de systemen uit het hoofd te kennen; ze moeten begrijpen dat verschillende trajecten verschillende doelen, duur en verwachtingen geven.

De opname van mevrouw De Vries

  • Ziekenhuis → GRZ → thuis met vervolgzorg

  • De GRZ-opname is niet het einddoel

  • Vraag als verpleegkundige: wat moet zij bij ontslag voldoende veilig kunnen om thuis verder te herstellen?

Koppel expliciet terug naar de casus: zelfstandig wonen blijft het persoonlijke perspectief, maar het klinische doel wordt smaller en functioneler.

Wat past het best bij de rol van de GRZ in het traject?

A

Observatie zonder doelen

B

Eindfase van herstel

C

Fase richting thuis

D

Vervanging van thuiszorg

De GRZ is een schakel in een groter proces, gericht op voldoende herstel en voorbereiding om thuis of elders verder te revalideren. De distractors sluiten aan bij veelvoorkomende versmallingen van het GRZ-doel.

Plaats de kernbegrippen

De GRZ is een klinische fase binnen een groter revalidatieproces. Na ontslag kan herstel verdergaan thuis of in de eerste lijn.

GRZ
revalidatieproces
thuis
eerste lijn
MSR
DBC-traject
ziekenhuis
operatie

Bespreek kort dat studenten niet alleen de termen moeten herkennen, maar ook het onderlinge verband: GRZ is niet het hele traject.

Waar werken we naartoe?

  • Persoonlijk revalidatiedoel: wat wil iemand uiteindelijk weer kunnen?

  • Functionele doelen: wat moet in het dagelijks leven haalbaar worden?

  • Tussendoelen: welke stap is nu eerst nodig?

  • Ontslagvoorwaarden: wat moet veilig genoeg zijn voor thuis?

  • Deze doelen zijn niet altijd hetzelfde en niet altijd tegelijk haalbaar.

Laat zien dat doelgericht werken in de GRZ altijd gelaagd is: wens van de revalidant, behandelbare stap nu, en voorwaarden voor vervolg buiten de kliniek.

Van wens naar klinisch doel

  • Mevrouw wil weer met de hond wandelen

  • Voor ontslag is eerst nodig:

- veilig transfereren

- zelfstandig of met beperkte hulp naar het toilet

- lopen met rollator in huis

  • Het uiteindelijke leven thuis is groter dan het opnamedoel

Gebruik dit voorbeeld om verwachtingsmanagement te bespreken. Studenten moeten leren dat het persoonlijke doel richting geeft, maar dat het klinische team toewerkt naar een haalbare volgende stap.

Verwachtingen en actieve deelname

Revalideren lukt alleen als de revalidant actief meedoet. Als verpleegkundige maak je duidelijk: we nemen niet alles over, en volledig herstel bij ontslag is niet vanzelfsprekend. Je werkt samen aan zo zelfstandig, veilig en voorbereid mogelijk verder herstellen.

Noem als voorbeeldzin: 'U komt hier niet om alles door ons te laten overnemen en ook niet noodzakelijk om volledig hersteld naar huis te gaan.' Bespreek dat duidelijkheid vroeg in het traject teleurstelling later kan voorkomen.

Waarom is 'de oude worden' geen goed klinisch opnamedoel?

Verwachte elementen: onderscheid tussen persoonlijk doel en klinisch/opnamedoel; veiligheid, haalbaarheid en thuisfunctioneren moeten terugkomen. Voorbeeld: hond wandelen is het persoonlijke doel, maar veilig toiletbezoek of lopen met rollator kan eerst het klinische doel zijn.

Welk doel past het best als tussendoel vóór ontslag?

A

Traplopen buitenhuis

B

Hond uitlaten

C

Zelfstandig toilet

D

Volledig pijnvrij

Deze vraag sluit aan op de casus. Een tussendoel moet functioneel, nabij en relevant zijn voor veilig ontslag, niet meteen het uiteindelijke levensdoel of een onrealistische uitkomst.

Wat vraagt vaak de meeste uitleg aan een revalidant bij opname?

1

Actieve deelname

2

Tussendoelen

3

Ontslagvoorwaarden

4

Niet volledig herstel

This item has no instructions

Vier blikken van de verpleegkundige

Wat je beoordeelt

Medisch - stabiliteit, complicaties, pijn, infectie, delier, wond, medicatie

Revaliderend - wat kan iemand nu, wat was het oude niveau, wat is thuis nodig?

Menselijk - motivatie, angst, waarden, sociale context

Procesmatig/zakelijk - ligt het traject op koers, is opname nog nodig, blijft ontslag haalbaar?


Deze perspectieven lopen tegelijk mee in je dagelijkse observaties en beslissingen.

Wat je bewaakt

Benadruk dat studenten vaak vooral medisch redeneren. In de GRZ is het essentieel om dat te verbreden naar functioneren, context en voortgang van het traject.

Klinisch versus revaliderend redeneren

Klinisch redeneren vraagt: wat is er medisch aan de hand?


Revaliderend redeneren vraagt daarnaast: wat betekent dit voor functioneren, doelen, belastbaarheid, planning en ontslag?


In de GRZ heb je beide nodig.

Werk dit concreet uit: een hogere pijnscore is niet alleen een symptoom, maar kan ook betekenen dat toiletgang, mobiliseren en deelname aan therapie stagneren.

Nieuwe wending in de casus

  • Gisteren liep mevrouw 30 meter met de rollator

  • Vandaag wil zij niet uit bed

  • Zij eet minder en heeft meer hulp nodig bij toiletgang

  • Dit is zowel een medisch als een revalidatiesignaal

Bespreek mogelijke medische oorzaken: pijn, infectie, delier, obstipatie, dehydratie, medicatie, overbelasting. Koppel daarna direct aan gevolgen voor therapiedeelname, doelen en ontslagplanning.

Wat doe je met zo'n verandering?

  • Signaleer concreet wat veranderd is

  • Onderzoek mogelijke medische oorzaken

  • Vergelijk met eerder functioneren en belastbaarheid

  • Deel informatie met arts en behandelteam

  • Bepaal of doelen, planning of ondersteuning moeten worden aangepast

Benadruk het belang van concreet rapporteren: niet 'gaat minder', maar bijvoorbeeld 'loopt van 30 meter naar alleen transfer met hulp, eet halve porties, durft 's avonds niet alleen naar toilet'.

Wat maakt dit vooral tot revaliderend redeneren?

A

Vitale functies meten

B

Wond controleren

C

Medicatie geven

D

Gevolgen voor ontslag

Klinisch redeneren richt zich op de medische oorzaak. Revaliderend redeneren voegt de betekenis voor functioneren, therapiedeelname, planning en ontslag toe.

Vul de vier perspectieven aan

Bij verandering kijk je medisch naar mogelijke oorzaken, revaliderend naar gevolgen voor functioneren, menselijk naar motivatie en angst, en procesmatig naar koers en ontslagplanning.

medisch
revaliderend
menselijk
procesmatig
therapeutisch
sociaal
financieel
technisch

Laat studenten benoemen dat deze vier perspectieven naast elkaar bestaan en elkaar beïnvloeden in één observatie.

Wat wil je direct uitzoeken bij deze terugval?

Verwachte elementen: concrete verandering benoemen; medische oorzaken onderzoeken; vergelijken met eerder functioneren; disciplines betrekken; rapporteren; gevolgen voor doelen/planning meewegen.

Revaliderend werken in dagelijkse zorg

Revaliderend werken betekent niet: iemand alles zelf laten doen. Het betekent dat je per situatie afweegt wat iemand zelfstandig kan, wat iemand kan leren en welke begeleiding nodig is. De juiste balans ligt tussen stimuleren, ondersteunen, veiligheid, belastbaarheid en persoonlijke doelen.

Maak hier de vertaalslag naar de dagelijkse zorgmomenten. Dit is de kern van de les: juist in gewone zorgmomenten maakt de verpleegkundige het verschil.

Dagelijkse situaties: jouw afweging

  • wat neem ik over?

  • waarbij begeleid ik?

  • wat laat ik zelfstandig doen?

  • wat observeer ik?

  • wanneer is hulp juist noodzakelijk?

Steeds beoordelen

Voorbeelden

  • wassen en aankleden

  • toiletgang

  • transfers

  • lopen met een rollator

  • eten en drinken

  • medicatie innemen

Gebruik korte herkenbare voorbeelden uit stage. Bespreek ook de uitspraak: 'Doe jij het maar, want jij bent sneller.' Laat zien dat snelheid niet leidend is; functioneel oefenen wel, binnen veilige grenzen.

Toiletgang in de avond

  • Fysiotherapie ziet overdag goede loopprogressie

  • Tijdens de avondzorg durft mevrouw niet alleen naar het toilet

  • Hier zie je het verschil tussen therapiesucces en dagelijks functioneren

  • Juist daar heeft de verpleegkundige zicht op

Gebruik dit als brug naar de centrale rol van de verpleegkundige. Bespreek angst voor vallen, vermoeidheid in de avond, omgeving, tempo en gebrek aan vertrouwen als factoren die in therapie minder zichtbaar kunnen zijn.

Waarom de verpleegkundige centraal staat

  • De arts bewaakt medische behandeling

  • Fysiotherapie, ergotherapie, logopedie, diëtetiek en psychologie leveren elk een eigen bijdrage

  • De verpleegkundige ziet de revalidant tijdens echte dagelijkse activiteiten

  • Daardoor zie je of vaardigheden uit therapie ook buiten de therapiesetting standhouden

Benadruk dat de verpleegkundige geen 'uitvoerder naast de behandeling' is, maar onderdeel van het interdisciplinaire behandelteam. Dagelijkse observaties zijn onmisbaar voor besluitvorming.

Wat is in deze situatie het meest revaliderend?

A

Alles overnemen

B

Alles zelf laten doen

C

Passend begeleiden

D

Tempo verhogen

Revaliderend werken is balanceren tussen stimuleren, ondersteunen, veiligheid en belastbaarheid. Zowel overnemen als loslaten kan onjuist zijn.

Bij avondtoiletgang van mevrouw ligt jouw focus eerst op:

1

Veiligheid

2

Zelfstandigheid

3

Tempo

4

Comfort

This item has no instructions

Welke info zie jij als verpleegkundige die anderen sneller missen?

Verwachte elementen: observaties tijdens echte ADL-momenten; verschil tussen therapiekamer en dagelijkse praktijk; angst, vermoeidheid, timing, context; deze info is essentieel voor teambeoordeling van veilig ontslag.

Wanneer kan iemand naar huis?

  • voldoende mobiliteit en transfers

  • toiletgang en ADL voldoende veilig

  • medicatie en medische stabiliteit op orde

  • cognitieve veiligheid voldoende beoordeeld

  • thuiszorg, hulpmiddelen, mantelzorg en woning geregeld

  • vervolgbehandeling afgesproken


Volledig herstel is daarbij niet noodzakelijk.

Laat zien dat ontslag niet alleen over lopen gaat. Een revalidant kan fysiek vooruitgaan, maar zonder veilige medicatie-inname, passend netwerk of toegankelijke woning blijft ontslag kwetsbaar.

Als het traject verandert

  • Traplopen blijft achter

  • De oorspronkelijke ontslagdatum komt onder druk

  • De verpleegkundige signaleert stagnatie vroeg

  • Bespreken in team of MDO voorkomt dat bijsturen te laat gebeurt

Werk uit dat vroeg signaleren betekent: niet pas enkele dagen voor ontslag. Denk ook aan alternatieve scenario's als terugkeer naar huis tijdelijk of blijvend niet haalbaar lijkt.

Waar landt de casus?

Mevrouw De Vries gaat uiteindelijk naar huis, maar niet 'helemaal de oude'. Zij heeft nog thuiszorg, verdere fysiotherapie en tijd nodig om verder te herstellen. Dat is geen mislukking van het traject, maar precies waar revaliderend werken op gericht is: veilig, voorbereid en zo zelfstandig mogelijk verder kunnen buiten de GRZ.

Gebruik deze afronding om de centrale vraag te beantwoorden: de klinische opname is een schakel in een groter proces, en de verpleegkundige helpt de overgang naar de volgende fase mogelijk maken.

Wanneer moet je ontslagdoelen opnieuw bespreken?

A

Bij vroege stagnatie

B

Alleen bij ontslag

C

Na drie weken

D

Na fysiotherapie

De kern is vroegtijdig signaleren en bijsturen, niet wachten tot enkele dagen voor ontslag.

Maak de ontslagredenering compleet

Voor ontslag zijn niet alleen mobiliteit en transfers belangrijk, maar ook medische stabiliteit, passende hulpmiddelen en vervolgzorg of thuiszorg.

mobiliteit
medische stabiliteit
hulpmiddelen
thuiszorg
operatiedatum
DBC-traject
ligduur
motivatiegesprek

Bespreek dat ontslagbesluit multidimensionaal is. Goed lopen alleen is onvoldoende als andere voorwaarden niet geregeld zijn.

Welk signaal zou jou hier het eerst ongerust maken?

Verwachte elementen: traplopen blijft achter, angst of overbelasting, thuissituatie niet passend, ontslagdatum onder druk, noodzaak tot MDO, alternatieve scenario's of extra ondersteuning.

Wat ga jij in je volgende dienst anders bekijken of doen?

Laat studenten één concreet gedragsvoornemen formuleren voor hun volgende stagedienst. Stuur op observeerbaar gedrag, bijvoorbeeld anders rapporteren, minder snel overnemen of doelen explicieter bespreken.

Welk woord neem jij mee uit deze les?

Gebruik de woordwolk als korte oogst. Vraag bij grote woorden door: waarom juist dit begrip? Verbind antwoorden aan de centrale boodschap van de les.

Welk inzicht uit deze les helpt jou het meest in de praktijk?

Metacognitieve reflectie: laat studenten benoemen welk onderdeel van de les of casus hun denken het meest heeft aangescherpt, bijvoorbeeld de vier perspectieven, avondtoiletgang of ontslagvoorwaarden.

Begrippen

Geriatrische revalidatiezorg (GRZ) - tijdelijke klinische revalidatie voor kwetsbare ouderen, meestal na ziekenhuisopname

Medisch-specialistische revalidatie (MSR) - specialistische revalidatie bij complexere aandoeningen of beperkingen

Eerstelijnsverblijf (ELV) - tijdelijk verblijf met zorg wanneer thuisblijven tijdelijk niet verantwoord is

Persoonlijk revalidatiedoel - het doel dat voor de revalidant zelf betekenisvol is

Functioneel doel - een concreet doel in dagelijks functioneren

Tussendoel - een haalbare stap richting een groter doel

Ontslagvoorwaarden - voorwaarden waaraan voldoende voldaan moet zijn om veilig verder te kunnen buiten de kliniek

This item has no instructions

Begrippen

Klinisch redeneren - medisch beoordelen wat er aan de hand is en welke zorg nodig is

Revaliderend redeneren - beoordelen wat veranderingen betekenen voor functioneren, doelen en vervolg van het traject

Belastbaarheid - wat iemand lichamelijk en mentaal aankan op dat moment

ADL - algemene dagelijkse levensverrichtingen zoals wassen, aankleden en toiletgang

Interdisciplinair team - verschillende disciplines die samen één behandeltraject vormgeven

MDO - multidisciplinair overleg over voortgang, doelen en planning

DBC-traject - registratietraject binnen de zorgbekostiging, gekoppeld aan een zorginhoudelijk behandelpad

This item has no instructions