Moreel beraad en zorgtechnologie HFDST 3 Boek

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2,3

Moreel Beraad & Ethiek over zorg en technologie

Lesdoel:

Je kan ethisch redeneren t.a.v. technologie in de zorg toepassen 

Moreel beraad

Een Moreel Beraad is een gesprek waarin de deelnemers gezamenlijk een ethische kwestie uit hun werk bespreken. Zij doen dit gestructureerd, aan de hand van een gespreksmethodiek, en met behulp van een gespreksleider. 

Vervolg

Tijdens een Moreel Beraad zoeken wordt aan de hand van een concreet voorbeeld uit de dagelijkse praktijk, samen gezocht naar een antwoord op de vraag wat in die specifieke situatie goede zorg is. 

De drie centrale doelstellingen van een Moreel Beraad zijn:

- Het verbeteren van de kwaliteit van zorg binnen de context van de casus;

- De toename van professionele morele competenties;

- Het verbeteren van de kwaliteit van zorg op het niveau van de organisatie door het stimuleren van een gezamenlijk leerproces       en het verbinden van moreel beraad met beleid.

Stappenplan

Wat is de morele vraag?

Wie zijn de betrokkenen?

Wie moet er beslissen?

Welke informatie heb ik nodig?

Wat zijn de argumenten?

Wat is mijn conclusie?

Hoe voel ik mij nu?

Wat gaan we doen?

• Vragen uit de film beantwoorde
• 
  

Welke bezwaren heb je tegen Alice de gezelschapsrobot?

Welke voordelen zie je bij Alice de gezelschapsrobot?

Welke zorgactiviteit mag volgens jou echt niet gerobotiseerd worden?

Mag je ouderen wel opvrolijken met een robot? Of wordt je dan voor de gek gehouden?

Als je in de robot een camera zet, is het dan ethisch verantwoord om de “patiënt” zonder dat deze het weet te bespieden?

Ja

Nee

Wat was ook alweer een moreel/ethisch dilemma?

• Bij een moreel (of ethisch) dilemma is altijd sprake van een botsing van verschillende waarden. Daarom kent zo’n dilemma geen ‘juiste’ oplossing: wat je ook doet, je zult altijd een of meer waarden schenden. Maar dat er geen juiste oplossing is, wil niet zeggen dat er geen gesprek over mogelijk is, of dat er geen ‘betere’ en ‘slechtere’ oplossingen zijn. Voer je zo’n gesprek of ga je individueel op zoek naar de beste oplossing, dan kan een stappenplan helpen. Zo’n plan biedt je handvatten om het dilemma uit te pluizen en de argumenten te ordenen en af te wegen. 

Moreel dilemma

Stappenplan voorbeeld

• Verkennen: wat is er aan de hand? ...
  
• Onderzoeken: wat is de ethische vraag of het dilemma? ...
  
• Afwegen: weeg zorgvuldig af waarom je een bepaalde keuze maakt en wat mogelijke gevolgen zijn voor wie. ...
  
• Besluiten: zoek naar de balans tussen alle (morele) betrokkenen met het oog op goede zorg.

Vier belangrijkste waarden: 

1. Autonomie (eigen regie/zelfstandigheid client)
2. Niet schaden (client geen schade toedoen) 

3. Weldoen (bijdragen aan welzijn client)

4. Rechtvaardigheid (gelijke behandeling)