Anne Frank, su bida kòrtiku

• Geschiedenis
• Primary Education
• Age 10-12

Introduction

Anne Frank haar leven staat op zijn kop, wanneer in Nederland de oorlog begint en zij moet onderduiken in het Achterhuis. In deze les maken leerlingen kennis met Anne Frank en de geschiedenis van haar tijd. Door middel van interactieve opdrachten, een video en een tijdlijn bekijken en bespreken leerlingen het leven van Anne Frank. Zo leren zij meer over het Achterhuis, het leven van de onderduikers, de helpers en het dagboek.

Instructions

Je kunt deze les gebruiken als startpunt van je lessen over de Tweede Wereldoorlog of ter voorbereiding op een bezoek aan het Anne Frank Huis.

Kerndoelen: 51, 52, 53, 56

Tip: Bekijk van tevoren zelf eerst de video.

Instructions

Docentenhandleiding_AnneFrank_HaarKorteLeven.pdf

Anne Frank, su bida kòrtiku

Papiamentu

Introductieslide

Den e lès akí bo ta siña mas di Anne Frank i e historia di su tempu.

Introductieslide

Korte lesbeschrijving voor de leerling.

Kiko bo sa di Anne Frank kaba?

Activeer de voorkennis van de leerlingen. Laat ze woorden invullen die bij hen opkomen als zij aan Anne Frank denken.

Bespreek de ingevoerde antwoorden en laat leerlingen samenhang zoeken tussen de verschillende antwoorden. Sleep deze bij elkaar. Welke thema’s passen daarbij? Schrijf deze er eventueel boven. 

Tijdsduur video 3:12 min.

Bekijk samen de video. In deze video maken de leerlingen kennis met Anne Frank en haar leven.

1929

1933

1940

1942

1944

1945

Na New York e bolsa di balor ta kai. Esaki ta komienso di un krísis ekonómiko mundial. 

Anne Frank a nase 12 di yüni 1929. E ta e di dos yu muhé di Otto i Edith Frank. Aki bo ta mira Edith i Anne, un dia despues ku el a nase den un hòspital na Frankfurt am Main, Alemania.

Anne, Edith i Margot den sentro di Frankfurt am Main.

Famia Frank ta bai skonde 6 di yüli den e Kas Patras na Prinsengracht 263. E entrada ta skondí tras di e kashi di buki ku por drai akí.

Otto Frank huntu ku e kuater hendenan ku a yud’é. E ta e úniko di e ocho hendenan ku a skonde ku a regresá for di e kamponan di nazi. Anne a fayesé na kampo Bergen-Belsen.

Sòldá aleman ta invadí Hulanda dia 10 di mei. Despues di 4 dia ta bombardiá Rotterdam. Ehérsito hulandes ta entregá dia 15 di mei.

Anne ta haña un diario dia el a hasi 13 aña.

Anne den 6e klas (grupo 8) di Montessorischool na Amsterdam.

Adolf Hitler ta e lider nobo di Alemania. E ta primintí huntu ku su partido nazi pa kombertí Alemania den un pais grandi i poderoso.

Ta liberá henter Hulanda dia 5 di mei 1945. For di e tempu ei dia 5 di mei ta konosí komo Bevrijdingsdag, Dia di Liberashon, un dia kompletamente dediká na libertat.

Sòldá ingles ta aterisá na kosta di Normandia na Fransia. E aliadonan ta bringa kontra ehérsito aleman (D-Day).

E nazinan tabata persiguí e hudiunan. For di 3 di mei tur hudiu mas grandi ku 6 aña na Hulanda mester bisti un Strea di Hudiu.

Dia 4 di ougùstùs, despues di mas ku dos aña, ta deskubrí e 8 hendenan ku a skonde den e Kas Patras. Via kampo Westerbork (Drenthe, Hulanda) ta deportá Anne i e otronan pa kampo Auschwitz na Polonia okupá.

Informatieve slide

De tijdlijn van 1929 tot 1945 vertelt door middel van afbeeldingen het verloop van de Tweede Wereldoorlog en Anne Frank haar leven. Klik op de hotspots voor informatie over de gebeurtenis/afbeelding. Door op de afbeeldingen te klikken, kan je deze beeldvullende tonen. 

Extra uitleg: Boven de tijdlijn zijn afbeeldingen te zien met momenten uit het leven van Anne Frank. De afbeeldingen onder de tijdlijn gaan over algemene gebeurtennissen uit de Tweede Wereldoorlog. Op deze manier wordt inzichtelijk gemaakt welke invloed de algemene geschiedenis had op het leven van Anne Frank. 

Tip: Bekijk sommige afbeeldingen eerst samen met de leerlingen voordat je de informatie van de hotspots geeft. Zo kun je eerst de informatie die de leerlingen uit de afbeelding halen bespreken met elkaar.

Anne Frank

Margot Frank

Otto Frank

Edith Frank

Hermann van Pels

Auguste van Pels

Peter van Pels

Fritz Pfeffer

Ken ta ken?

Akibanda boso ta mira e ocho hendenan ku a skonde den e Kas Patras. Hala e potrètnan i pone nan na e nòmbernan korekto.

Vertel: We hebben in de video gezien dat Anne Frank samen met haar ouders en zus, de familie Van Pels en Fritz Pfeffer ondergedoken zat in het Achterhuis. Ook zijn we te weten gekomen dat ze werden geholpen door vijf mensen, de helpers. 

Vraag: Hier zien we de foto's met de namen van de acht onderduikers. Maar welke foto hoort bij welke naam? Kijk goed naar de foto’s, wie denk je dat het is?

Extra uitleg: Deze opdracht kan je de leerlingen individueel laten doen op hun device of klassikaal op het digibord. De foto’s kan je uitvergroten om ze beter te bekijken. Het doel van deze vraag: zorgen dat de leerlingen een beter beeld krijgen van wie er in het Achterhuis ondergedoken zaten. Letterlijk de namen een gezicht geven.

Miep Gies

Jan Gies

Johan Voskuijl

Bep Voskuijl

Victor Kugler

Johannes Kleiman

Ken ta ken?

Akibanda boso ta mira seis potrèt di hende ku a yuda Anne den e periodo ku e tabata skonde. Hala e potrètnan i pone nan na e lugá korekto.

Vertel: We hebben in de video gezien dat Anne Frank samen met haar ouders en zus, de familie Van Pels en Fritz Pfeffer ondergedoken zat in het Achterhuis. Ook zijn we te weten gekomen dat ze werden geholpen door vijf mensen, de helpers. 

Vraag: Op deze slide zien we foto's en namen van de helpers. Maar welke foto hoort bij welke naam? Kijk goed naar de foto’s, wie denk je dat het is?

Extra uitleg: Deze opdracht kan je de leerlingen individueel laten doen op hun device of klassikaal op het digibord. De foto’s kan je uitvergroten om ze beter te bekijken. Het doel van deze vraag: zorgen dat de leerlingen een beter beeld krijgen van wie de onderduikers hebben geholpen. Letterlijk de namen een gezicht geven.

Anne ta hasi 13 aña dia 12 di yüni 1942. Un di su regalonan ta e diario ku e mes a skohe algun dia promé. E ta mashá kontentu kuné!

Dia 14 di yüni 1942 Anne ta kuminsá skirbi di bèrdat den su diario.

Informatieve kijkafbeelding

Hier zie je de cadeautafel van Anne Frank op haar 13e verjaardag. Ga kort met de leerlingen in gesprek over wat ze zien op de afbeelding. Klik daarna op de hotspots voor twee algemene weetjes over het dagboek van Anne Frank.

Extra uitleg: Geef de leerlingen hier niet te veel informatie/ga niet te veel in op de inhoud rondom het dagboek. Laat leerlingen alleen benoemen wat ze zien + afvragen. 
De volgende vijf slide gaan verder in op het dagboek aan de hand van drie interactieve vragen en een informatieve kijkplaat. 

Pa ken Anne ta skirbi su kartanan di diario?

1. Peter
2. Hanneli
3. Kitty
4. Bep

Antwoord: C

Extra informatie: Anne Frank schrijft in haar dagboek aan Kitty: ‘Het fijnste vind ik toch maar aan jou te schrijven, dat weet je ook wel en ik hoop dat het wederzijds is.’

Anne ker a publiká su diario komo buki?

Sí

Nò

Antwoord: Ja

Extra uitleg: Toelichting op het antwoord vind je op de volgende slide.

‘Imaginá bo kon interesante lo ta si mi publiká un novela di e Kas Patras. Si bo wak e título so hende lo kere ku ta un novela di ditèktef.’

Anne Frank, djárason 29 di mart 1944

Informatieve slide

Deze quote van Anne Frank geeft het antwoord op de vraag van de vorige slide.

Kua título Anne a pensa pa su buki?

1. E lugá di skonde
2. E Kas Patras
3. Kerido Kitty…
4. Diario di Anne Frank

Antwoord: B

Anne tabata plak potrèt i plachi tambe den su diario.

Promé Anne ta skirbi su amiganan imaginario (Kitty, Pop, Phien, Conny, Lou, Marjan, Jettje en Emmy). Despues e ta disidí pa skirbi Kitty so.

Dia 28 di mart 1944 Anne ta tende minister Bolkestein bisa na Radio Oranje pa warda diario. Esei ta duna Anne un idea: despues di guera e ke publiká un buki di e tempu den e lugá di skonde. Anne ta hopi krítiko i na mei 1944 e ta kuminsá skirbi su diario di nobo.

Ora e diario ku blòki blòki kòrá yena, Anne ta sigui skirbi den skreft.

Banda di su diario, Anne ta skirbi historia kòrtiku tambe i ta kolekshoná frase bunita den un skreft.

E promé kos ku Anne ta skirbi den su diario ta:

‘Mi ta spera di por konfia abo tur kos, ya ku nunka mi no por a konfia niun hende, i mi ta spera ku lo bo ta un gran sosten pa mi.’

Anne Frank, 12 di di yüni 1942

Informatieve kijkafbeelding

Hier zie je het dagboek en de schriften van Anne Frank. 

Klik op de hotspots om meer te weten te komen over Anne Frank haar dagboek en schriften. 

Kas dilanti

Kas patras

Prinsengracht 263

Kantor dilanti

Depósito

E kashi di buki

Kamber di Anne Frank i Fritz Pfeffer

Kamber di Peter van Pels

Zòlder

Informatieve kijkafbeelding

Vertel: Hier zien we een doorsnede van Prinsengracht 263 dit is de plek waar Anne Frank ondergedoken zat. 

Begin bij de hotspot linksonder: hier zie je het pand vanaf de straat. 

Klik op de overige hotspots om te zien hoe het Voor- en Achterhuis er uitzagen toen Anne Frank er ondergedoken zat. (Op de foto’s zie je een reconstructie gemaakt in 1999) De ruimtes in het Anne Frank Huis zijn nu leeg.

Tip: Door op de afbeeldingen te klikken, kan je ze beeldvullende tonen. Vraag de leerlingen wat ze zien en opvalt op de afbeeldingen. Haal zo samen informatie uit de afbeelding en vul daarna eventueel aan met onderstaande extra informatie.

Extra informatie: 

• Prinsengracht 263: Dit is het bedrijfspand van Otto Frank zijn bedrijf Opekta.
  
• Het voorkantoor: Op de eerste verdieping van het voorhuis werkte het kantoorpersoneel; Miep Gies, Bep Voskuijl en Johannes Kleiman. Anne is nieuwsgierig en kan het niet laten om hier ’s avonds af en toe naar buiten te gluren.
  
• Magazijn: Op de hele onderste verdieping bevindt zich het magazijn. De magazijn medewerkers mogen niet merken dat in het Achterhuis onderduikers zitten. Anne en de andere onderduikers moeten overdag heel stil zijn, zo mag het toilet niet doorgespoeld worden omdat de waterafvoer recht door het magazijn loopt.
  
• De boekenkast: Deze draaibare boekenkast verbergt de ingang naar het Achterhuis. Helper Johan Voskuijl heeft deze kast getimmerd.
  
• Kamer van Peter van Pels: Peter heeft als enige een eigen kamer daar is Anne best jaloers op. De trap in Peters kamer leidt naar de zolder van het Achterhuis.
  
• Zolder: Anne komt hier graag om alleen te zijn of om met Peter te praten. Hier bewaren de onderduikers voedsel en hangt de was te drogen.
• Kamer van Anne Frank & Fritz Pfeffer: Anne deelt haar kamer met Fritz Pfeffer, een man net zo oud als haar vader.

Klik riba e spinner i kontestá e pregunta.

Verwerking slide

Wat hebben de leerlingen van deze les geleerd? 

Draai aan de spinner door op ‘GO!’ te klikken. 

Je kan de spinner op verschillende manieren inzetten in de klas:

• Plenair: Klik op ‘GO!’ en wijs een (of meer) leerling(en) aan om de vraag te beantwoorden. 
  
• Plenair (interactief): vraag een leerling om op het digibord op ‘GO!’ te klikken en de vraag te beantwoorden.
  
• Plenair + groepjes: Klik op ‘GO!’ en vraag de leerlingen om eerst in hun groepje de vraag te bespreken. Vervolgens vraag je een paar groepjes om hun antwoord met de klas te delen.
  

Extra uitleg: Wanneer je een vraag gehad hebt, klik op ‘Nog een keer draaien zonder …’. Of kies bij de toepassingsvragen om deze erin te laten staan, zodat een andere leerling de vraag ook nog kan beantwoorden. Ga zo alle vragen af. 

‘Esta dushi ku niun hende no mester warda ni un minüt pa tiki tiki kuminsá drecha mundu! Esta dushi ku tur hende, grandi òf chikí, por duna mesora di nan parti pa trese i duna hustisia!’

Anne Frank, historia kòrtiku ‘Duna!’,
26 di mart 1944

 

Afsluitende slide

Een quote om de les af te sluiten met een mooie boodschap van Anne Frank.