les-2126-inkomensongelijkheid-theorie-1729583156

• New lesson editor
• Bedrijfseconomie
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 4
• Leerroute 7

Ongelijkheid – les 1

Inkomensongelijkheid

Theorieles

2

Een vuilnisman verdient meer dan een bankier

Bron: decorrespondent.nl

Lees ook het stuk van Mare

3

Opdracht

Verdeel in tweetallen totaal € 50.000 (netto per maand) over tien

beroepen op een – volgens jou – rechtvaardige manier.

Eline

WIE VERDIENT WAT?
Verdeel € 50.000 (netto per maand) over tien beroepen

Beroep

1. Manager bij een bank

2. Verpleegkundige

3. Wijkagent

4. Chirurg in een academisch ziekenhuis

5. Groepsleider op een kinderdagverblijf

6. Docent op een middelbare school

7. Voetballer bij Nederlandse profclub

8. Hoogleraar / professor

9. Productiemedewerker in een koekjesfabriek

10. Vuilnisman

TOTAAL

Netto maandsalaris

€ 50.000

3

SCP: ongelijkheid in samenleving is structureel en hardnekkig

7 maart 2023

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) concludeert in een rapport dat de 'structurele ongelijkheid', 'hardnekkig' is en 'grote gevolgen' heeft, ook voor de samenleving als geheel. Om deze structurele ongelijkheid tegen te gaan, wil het planbureau een discussie op gang brengen over hoe mensen op meerdere fronten tegelijk geholpen kunnen worden.

Er kan volgens het bureau veel gerichtere hulp geboden worden, met name op cruciale momenten in het leven, om de samenleving zo beter in de richten dat de verschillen een minder grote rol spelen.

4

ONGELIJKHEID IN NEDERLAND
“Structureel en hardnekkig” volgens het SCP

Bron: rtlnieuws.nl

INKOMENSVERSCHILLEN
Oorzaken en (mogelijke) gevolgen

Oorzaken voor verschillen in loon

Opleiding

Verantwoordelijkheid

Schaarste (vraag en aanbod)

Werktijden

Ervaring

Verschillen in vermogens leiden tot verschillen in andere inkomens (rente, huur, pacht, winst), bijvoorbeeld

Beleggingen leiden tot rente of dividend (winst)

Vastgoed leidt tot huurinkomsten

Oorzaken

Grote inkomensverschillen motiveren werklozen of lage inkomensgroepen om te werken

Of: grote inkomensverschillen leiden tot criminaliteit, slechte volksgezondheid en slechte schoolprestaties

Grote ongelijkheid leidt tot spanning tussen (en bij) mensen

Stress leidt tot te veel en slecht eten, concentratiestoornissen, drugsgebruik en agressie1

Gevolgen?

5

1Lees meer over (de kritiek op) het inkomensongelijkheidsonderzoek van Wilkinson en Pickett

DE INKOMENSVERDELING
Twee soorten

6

De verdeling van het binnenlands inkomen over loon, rente, huur, pacht en winst

De verdeling van het binnenlands inkomen over personen of huishoudens

Weergegeven in de vorm van een Lorenzcurve

1. Categoriale inkomensverdeling

2. Personele inkomensverdeling

Loon

Rente

Huur, pacht

Winst

7

OPDRACHT
Een Lorenzcurve tekenen in vijf stappen. Pak pen en papier!

€ 200.000,-

per jaar

(primair inkomen)

€ 100.000,-

€ 80.000,-

€ 30.000,-

€ 50.000,-

€ 40.000,-

€ 20.000,-

€ 10.000,-

€ 5.000,-

€ 0,-

8

4. MAAK CUMULATIEF
Vul de laatste twee kolommen in

200.000

per jaar

100.000

80.000

30.000

50.000

40.000

20.000

10.000

5.000

0

1

5

4

3

2

20%

20%

20%

20%

20%

1%

56%

24%

13%

6%

20%

100%

80%

60%

40%

1%

100%

44%

20%

7%

Absoluut

Procentueel aandeel

Cumulatief

2

2

2

2

2

5.000

300.000

130.000

70.000

30.000

Personen

Inkomen

Personen

Inkomen

Personen

Inkomen

3. BEREKEN HET PROCENTUELE AANDEEL
Vul de volgende twee kolommen in

2. VERDEEL DE GROEP IN VIJF KWINTIELEN
Vul de eerste twee kolommen in

1. ZET DE TIEN MENSEN EERST OP EEN RIJ

Teken allemaal een tabel: zeven rijen, zeven kolommen

9

5. TEKEN DE LORENZCURVE EN INTERPRETEER
Met behulp van de laatste twee kolommen!

% inkomen (cumulatief)

% personen (cumulatief)

0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100

100

90

80

70

60

50

40

30

20

10

.

.

.

.

.

.

10

DE LORENZCURVE
Antwoorden (1/3)

HAVO

VWO

11

DE LORENZCURVE
Antwoorden (2/3)

HAVO

VWO

• 14,78%

• (100% – 53,91%) = 46,09%

 

• Zie volgende pagina.

• Vele antwoorden mogelijk, zolang de curve van Zimbabwe maar rechts van de curve van Nederland ligt.

12

DE LORENZCURVE
Antwoorden (3/3)

HAVO

VWO

De top-10% van de mensen met de hoogste inkomens, verdient 47% van het totale inkomen

DE LORENZCURVE
De inkomensverdeling in een grafiek

% inkomen (cumulatief)

% personen (cumulatief)

13

De Lorenzcurve geeft een verdeling weer

De Lorenzcurve zegt niets over absolute aantallen, bijvoorbeeld

Aantal personen

Nominaal inkomen

Definities

Percentiel: 1%-groep

Deciel: 10%-groep

Kwintiel: 20%-groep

Kwartiel: 25%-groep

Opmerkingen

100

90

80

70

60

50

40

30

20

10

10

100

20

30

40

50

60

70

80

90

De 40% mensen met de laagste inkomens, verdienen 7% van het totale inkomen

.

.