RA. 10+11-Bestraling/besmetting + Dosis 2122

Radioactiviteit: Bestraling/besmetting + Dosis
Methode: 
-Filmpjes Ralph Meulenbroeks (via deze LessonUp)
-Natuurkunde Uitgelegd (voor samenvatting en opgaven Foton)
-Wetenschapsschool (voor extra uitleg en opgaven)

Lentiz Reviuslyceum. Versie 3-10-2021
M. van Aken
Opgaven Foton, Ioniserende straling:
HAVO: 29,30,31,32,33
VWO: 28,29,30,31,32


1 / 23
next
Slide 1: Slide
NatuurkundeMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 4-6

This lesson contains 23 slides, with interactive quizzes, text slides and 2 videos.

time-iconLesson duration is: 30 min

Items in this lesson

Radioactiviteit: Bestraling/besmetting + Dosis
Methode: 
-Filmpjes Ralph Meulenbroeks (via deze LessonUp)
-Natuurkunde Uitgelegd (voor samenvatting en opgaven Foton)
-Wetenschapsschool (voor extra uitleg en opgaven)

Lentiz Reviuslyceum. Versie 3-10-2021
M. van Aken
Opgaven Foton, Ioniserende straling:
HAVO: 29,30,31,32,33
VWO: 28,29,30,31,32


Slide 1 - Slide

Leerdoelen
-Je kent het verschil tussen bestraling en besmetting.
-Je begrijpt het verschil tussen de bron en de ontvanger.
-Je kunt werken met de dosis en het dosisequivalent
-Je begrijpt hoe de weegfactor in het dosisequivalent afhangt van de soort straling.
-Je kunt rekenen met MeV, eV en J.

Slide 2 - Slide

1

Slide 3 - Video

02:39
In het nieuws hoor je vaak praten over 'besmet met radioactieve straling'. Leg uit waarom dit natuurkundig niet juist is.

Slide 4 - Open question

10

Slide 5 - Video

00:32
De eenheid van energie is..
A
Volt (V)
B
Watt (W)
C
Joule (J)
D
Het goede antwoord staat er niet bij.

Slide 6 - Quiz

00:56
Het gaat hier om de schadelijkheid van de straling.
Hoe meer energie de straling heeft, hoe meer schade er kan worden aangericht. Echter, als de ontvanger meer massa heeft, wordt de aanwezig energie verdeeld over deze massa. 

Hoe meer massa, hoe minder energie er per kilogram overblijft (en hoe minder schade er dus, per kilogram, kan worden aangericht).

Slide 7 - Slide

02:02
Stel, je lichaam van 80 kg ontvangt een stralingsenergie van 7,5 J. Hoe groot is dan je ontvangen dosis?
A
D = E / m = 80 / 7,5 = 11 Gy
B
D = E / m = 7,5 / 80 = 0,094 Gy
C
D = E m = 80 x 7,5 = 6,0 10² Gy

Slide 8 - Quiz

02:02
Een lever van 300 gram heeft een dosis ontvangen van
21 mGy. Bereken de hoeveelheid energie die de lever heeft ontvangen.
Hint: D = E/m dus E = ...

Slide 9 - Open question

02:10
In plaats van dosisequivalent wordt ook wel gesproken over de equivalente dosis.

Slide 10 - Slide

02:45
Welke straling kan de meeste schade aanrichten?
(Ofwel, heeft het grootste ioniserende vermogen?)
A
alfastraling
B
bèta- straling
C
bèta+ straling
D
gamma straling

Slide 11 - Quiz

03:14
In tabel 27D-3 staan ook weegfactoren (wR) van andere stralingsdeeltjes als protonen en neutronen.

Slide 12 - Slide

04:00
De eenheid Sievert (Sv) is dus een maat voor de ontvangen stralingsdosis (D in Gy), rekening houdend met de stralingsweegfactor (wR) van de soort straling.
Dit heet dan het dosisequivalent H van de straling.

D = E/m, stralingsdosis in Gy (of J/kg)
H = wRD, dosisequivalent in Sv (of J/kg)

De weegfactoren staat in 27D-3.
De dosislimieten (maximaal toegestane waarden) in 27D-2.

Slide 13 - Slide

04:00
Hoe groot is de weegfactor van neutronen met een energie van 50 keV?
Binas tabel 27D-3

Slide 14 - Open question

Beschermende maatregelen
Bestraling:
  • Beperk te tijd in de buurt van de bron (je wordt dan minder lang blootgesteld aan de bestraling)
  • Neem voldoende afstand tot de bron (straling verzwakt omdat het alle kanten op gaat)
  • Zorg voor goede afscherming van de bron of jezelf (bijvoorbeeld een loodschort of dikke muren)
Besmetting:
  • Was je handen / lichaam grondig achteraf
  • Vermijd contact / nabijheid van andere mensen (isolatie)
  • Vermijd zoveel mogelijk contact met de bron (vertrek van het besmette gebied)
Kwadratenwet:
Bij een 2x zo grote afstand wordt de intensiteit 4x zo klein.
Bij een 3x zo grote afstand 9x enz.

Slide 15 - Slide

MeV - Mega elektronvolt
De energie van een ontvangen (equivalente) dosis wordt uitgedrukt in J/kg.
De energie van één enkel stralingsdeeltje (α,β,ϒ) is echter HEEL klein.
Omdat een bestraling ZEER VEEL stralingsdeeltjes bevat, ontvang je toch een merkbare hoeveelheid energie.

Omdat de energie van één deeltje zo klein is, wordt hier een aparte eenheid voor energie voor gebruikt: de elektronvolt (eV). Voor grotere hoeveelheden, wordt dan gebruik gemaakt van de kilo of Mega variant (keV en MeV). 

Energieën die je vindt in tabel 25, staan uitgedrukt in Mega elektronvolt, MeV.

Er geldt: 

Je kunt de waarde van het eV terugvinden in tabel 5 van de BiNaS.
1 eV=1,602..1019J en  1 MeV=106eV=1,602...1013J

Slide 16 - Slide

04:00
Hoe groot is de dosislimiet voor ogen voor individuele leden van de bevolking? (Binas 27-D2).
Kijk goed naar de eenheid!

Slide 17 - Open question

Bij energieën die vrijkomen bij vervalreacties wordt gerekend met eV (of kilo-eV of Mega-eV). Waarom rekent men niet met de normale eenheid van energie (Joule, J)?

Slide 18 - Open question

Hoeveel energie komt er vrij bij het verval van Broom-82 (Binas tabel 25)?
A
0,465 J
B
8,0 J
C
0,465 MeV
D
8,0 MeV

Slide 19 - Quiz


1 eV=1,602..1019J en  1 MeV=106eV=1,602...1013J
1 eV=1,602..1019J en  1 MeV=106eV=1,602...1013J
Bij het verval van Broom-82 komt 0,465 MeV aan energie vrij. Reken deze energie om naar Joule (J).

Slide 20 - Open question

Maak een samenvatting van de theorie met daarin minimaal (een antwoord op) de leerdoelen en lever een foto hiervan in.

Slide 21 - Open question

Als je nog iets niet begreep, geef dat dan zo duidelijk mogelijk aan.

Slide 22 - Open question

Fouten en suggesties
Heb je een fout gevonden in deze Lessonup, het nakijkboekje of de website?
Of heb je een suggestie of tip voor het verbeteren?
Geef het door via het foutenformulier!

Bedankt voor je inzet!

Slide 23 - Slide