Les 11: Darmspoeling

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2,3

Verpleegkundige zorg 5

Planning

• Leerdoelen
• Oefenen
•  Maken modules
• Afsluiting van de les.

Zoek de volgende woorden op:

• Defeceren
• Lavement
• Obstipatie
• Colon
• Coloscopie
• Ileus
• Collaberen

Uitleg woorden:

Defeceren: ontlasten

Lavement: darmspoelen

Obstipatie: verstopping

Colon: dikke darm

Coloscopie: kijkonderzoek dikke darm.

Ileus: darmafsluiting.

Collaberen: flauwvallen.

Hoe kun je obstipatie voorkomen?

Observeren aspecten feces:

Consistentie: hard, zacht, waterig, brijig

Kleur: wit, geel, groen, bruin, zwart

Geur:  afhankelijk voeding, rottingsgeur, zuur

Hoeveelheid: veel, weinig, normaal

Frequentie: hoe vaak

Bijzondere kenmerken: onverteerbare etensresten, vet, bloed, pus, slijm, wormen, pijn, corpus alienum

Normale onlasting bevat:

• Onverteerde voedselresten
• Afgeschilferde darmcellen
• Bilirubine (afvalstof)
• Darmbacteriën
• Slijm
• Water
• Zouten

Bristol schaal

Benoem indicaties
waarvoor je de darmen
spoelt van een cliënt

Indicaties spoelen darm:

• Obstipatie
• Voor onderzoek.
• Opheffen ileus (darmafsluiting) door opgedroogde ontlasting.

Contra-indicaties:

Recent uitgevoerde rectum- of colonoperaties.

Darmbloedingen

Chronische darmontsteking

Diarree

Peritonitis (buikvliesontsteking).

Acute buikaandoeningen, bijvoorbeeld blindedarmontsteking (appendicitis)

Stoma 

Manieren om bij een cliënt
de darmen te spoelen zijn? (Meerdere antwoorden kunnen goed zijn)

1. Oraal
2. Intraveneus
3. Sublinguaal
4. Rectaal

Welke soorten darmspoelingen ken je?

Soorten darmspoelingen:

• Microlax/ Klyx
• Hoogopgaand klysma (Klyx met canule).
• Perorale orthograde darmspoeling: 4 tot 6 L macrogol oplossing drinken 
• Orthograde darmspoeling: via anus/ PEG of stoma. 
• Peristeen.

Verpleegkundig handelen

• Informeren/ empathie.
• Privacy te bieden.
• Discreet om te gaan met po’s en andere materialen.
• Assisteren bij de handeling als de zorgvrager het klysma zelf kan toedienen.
• Betrekken bij het spoelen op die manier een gevoel te geven het zelf in de hand te hebben.
• tijdens de handeling goed naar hem te luisteren;
• Niet onnodig bloot te laten liggen.
• Te stoppen met de handeling als hij pijn heeft, laat hem eerst tot rust komen.
• Tijdens de defecatie alleen te laten.

Wees alert op:

Collaberen (flauwvallen): de vitale functies nemen plotseling af en de zorgvrager kan niet meer actief reageren; dit kan gebeuren doordat het hart de grote hoeveelheid vocht die in de circulatie is opgenomen niet meer kan opvangen.

Verdere bijwerkingen: misselijkheid, braken en buikkramp.

De rechterzij ligging is de beste houding om
een darmspoeling uit te voeren

1. Juist
2. Onjuist

Waarom linker zijde?

• Colon loopt vanaf de anus naar links.
• Vloeistof gaat dan beter naar binnen.
• Minder kans op beschadigingen darmwand.
• Zetpil breng je ook op linker zijde in. Met de platte kant naar boven, kringspier knijpt dan de zetpil naar binnen.

Materialen

Microlax:

5 ml vloeistof.

Vloeistof inbrengen endeldarm.

Werkt na 5-20 minuten.

Na inbrengen zo lang mogelijk vloeistof binnenhouden.

Microlax ingeknepen uit anus halen.

Kinderen: breng de canule maar voor de helft in!

Hoogopgaand Klysma:

Klysma met een canule.

Vloeistof op lichaamstemperatuur toedienen.

Hoog opgaand klysma:

Canule inbrengen tot 15-20 cm in anus.

Bij ileus:

• Bij mechanische ileus ( door afsluiting ontlasting) mag je een hoog opgaand klysma toedienen.
• 
  
• Bij paralytische ileus ( door stil liggen van de darmen) NIET. Dan is er vaak een abces of ontsteking gaande in buik.

Perorale Orthograde Darmspoeling:

• Een darmspoeling die van bovenuit plaatsvindt, via de mond (oraal).
• Bij niet kunnen drinken via neus-maagsonde. 
• Voor de spoelvloeistof wordt meestal 4 tot 6 liter macrogol oplossing gebruikt, bijvoorbeeld Klean-Prep.
• Een drank die ervoor zorgt dat je darmen leeg gespoeld worden.
•   Je ontlasting steeds dunner, op een gegeven moment is het net water.
• Voor colonoperatie of coloscopie.

Contra-indicaties:

Maag en darm obstructies.

Hartafwijkingen of nierfunctiestoornissen:

Een grote hoeveelheid vocht zorgt bij hartafwijkingen voor overbelasting van het (zwakke) hart en bij nierfunctiestoornissen voor vertraging in de uitscheiding.

Peristeen darmspoelen

Darm klachten of kringspieren werken niet goed.

Chronische obstipatie of ongewild verlies feces.

Spoelen d.m.v. water in darm te laten lopen.

Doel: onder controle houden obstipatie en tegen gaan incontinentie.