6 Vwo Economie par. 14.1

• Economie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

16.19a
Oorzaak werkloosheid niet conjunctureel, want ...

1. De vraag stijgt met 2,2%
2. Het aanbod stijgt met 2,2%
3. De stijging van de vraag naar producten > de stijging van de vraag naar werknemers
4. De stijging van de vraag naar producten < de stijging van de vraag naar werknemers

16.19a
Economische groei betekent dat de ...(1) is/zijn gestegen. De arbeidsproductiviteit is in deze situatie dus ...(2)

1. 1> productie 2> gedaald
2. 1> productie 2> gestegen
3. 1> bestedingen 2> gedaald
4. 1> bestedingen 2> gestegen

16.19c
Tijdens een economische crisis verschuift de ...(1) naar ...(2)

1. 1 vraaglijn 2 links
2. 1 vraaglijn 2 rechts
3. 1 aanbodlijn 2 links
4. 1 aanbodlijn 2 rechts

6 Vwo Economie par. 14.1

Leerdoelen:

- Het kennen van het verschil tussen primair- en secundair inkomen

- Het kunnen samenstellen en analyseren van de Lorenzcurve

- Het kunnen analyseren van de Ginicoefficient

- Het kennen van de verdeling van de categoriale inkomensverdeling

- Het kunnen berekenen van de arbeidsinkomensquote e.d.

Kapitaal

Arbeid

Natuur

Ondernemerschap

Loon

Huur

Pacht

Winst

Rente

Primair inkomen:

Alle beloningen productiefactoren

Inkomen uit arbeid + Inkomen uit bezit

Alle lonen, rentes, huren, pachten en winsten

Herverdeling inkomens door overheid via:

- ( progressief ) belastingsysteem

- overdrachtsinkomens, zoals uitkeringen

Dit is het besteedbaar inkomen (Yb)

De inkomensoverdrachten zijn uitkeringen. 

Hoe is het inkomen verdeeld? De kloof?

• De marktwerking resulteert in een verdeling van inkomsten en beloningen.
• Zet alle mensen met een inkomen op een lange rij van arm tot rijk.
• Schrijf erbij wat ze verdienen, en je hebt de inkomensverdeling

0

lorenz curve

horizontale as:

• bevolking van 0 tot 100%, geordend op inkomen (hier: groepjes van 10% cumulatief)

verticale as:

• het inkomen dat CUMULATIEF wordt verdient van het totale inkomen

• je start bij 0% en eindigt bij 100%

DE LORENZ CURVE

DE LORENZ CURVE

Conclusies

De armste 40% verdient 10% van het inkomen

De rijkste 60% verdient 90% van het inkomen

De armste 80% verdient 50% van het inkomen

De rijkste 20% verdient 50% van het inkomen

1 voor 1 is veel werk, stel we delen de bevolking in 10 groepen op
armste 10% verdient 2% vh inkomen, dus roosterpunt ( 10, 2 )

armste 20% verdient 6% vh inkomen, dus roosterpunt ( 20, 6 ), enz.

• De marktwerking resulteert in een verdeling van inkomsten en beloningen.
• Zet alle mensen met een inkomen op een lange rij van arm tot rijk.
• Schrijf erbij wat ze verdienen, en je hebt de inkomensverdeling

• De marktwerking resulteert in een verdeling van inkomsten en beloningen.
• Zet alle mensen met een inkomen op een lange rij van arm tot rijk.
• Schrijf erbij wat ze verdienen, en je hebt de inkomensverdeling

Opgave 14.3

Roosterpunten

( 0, 0 ), ......................................................( 100, 100 )

Opgave 14.3

Roosterpunten

( 0, 0 ), ( 10; 2,8 ), ( 20; 7,5 ), ( 30; 13,4 ), ( 40; 20,3 ), ( 50; 28,2 ),

( 60; 37,2 ), ( 70; 47,5 ), ( 80; 59,4 ), ( 90; 74,0 ), ( 100, 100 )

Hoe dichter de Lorenzcurve bij de 45* graden lijn ligt, hoe ... de inkomensverdeling

1. schever
2. eerlijker
3. minder scheef
4. minder eerlijk

De primaire inkomensverdeling is ... dan de secundaire

1. minder scheef
2. schever
3. minder eerlijk
4. eerlijker

De inkomensverdeling van Sierra Leone is ... dan die van Nederland

1. minder scheef
2. schever

Een andere maatstaf voor de inkomensverdeling is bijvoorbeeld

aandeel 9e deciel / aandeel 2e deciel 

1960: 15,1 / 3,5 = 4,3                                 2007: 13,8 / 5,8 = 2,4

Hoe hoger het kengetal
aandeel 9e deciel / aandeel 2e deciel
hoe ... de inkomensverdeling

1. schever
2. minder scheef

De Gini coefficient

De Gini coëfficiënt is een getal om de inkomensongelijkheid uit te drukken.

Ginicoefficient = oppA / (oppA+oppB)

Dus altijd tussen 0 en 1

Een daling van de gini-coëfficiënt geeft aan dat de verschillen kleiner worden. 

Een gini-coëfficiënt van 0? Dat kan in theorie, het inkomen is perfect gelijkmatig verdeeld.

Binnenlands inkomen:

Som van alle verdiende primaire inkomens

Som van alle lonen, huren, rentes, pachten en winsten

( = 100% )

Categoriale inkomensverdeling

Arbeidsinkomens <----------> Vermogensinkomens

inkomen uit arbeid                               inkomen uit bezit

Arbeidsinkomensquote

Arbeidsinkomens

AIQ = ----------------------------------- x 100%

Netto toegevoegde waarde

AIQ

Probleem met de berekening van de arbeidsinkomens zijn de zelfstandigen. Zij leveren belangrijke arbeid in de onderneming, maar krijgen geen loon. Daarom berekenen we hun arbeidsinkomen op de volgende manier:

aantal arbeidsjaren zelfstandigen x gemiddeld loon

Arbeidsinkomensquote

Looninkomens + toegerekend loon zelfstandigen

AIQ = -------------------------------------------------------- x 100%

Netto toegevoegde waarde

Met toegerekend loon zelfstandigen =

arbeidsjaren zelfstandigen x gemiddeld loon

Categoriale inkomensverdeling

Vermogensinkomens

VIQ = ----------------------------------- x 100%

Netto toegevoegde waarde

***********************************************************

Winstinkomens

Winstquote = ----------------------------------- x 100%

BBP

Rond welk percentage schommelt de AIQ in Nederland?

1. 50
2. 60
3. 70
4. 80

Welk verband is er tussen de aiq en de winstquote?

1. een negatief verband
2. een positief verband

Er bestaan een verband tussen de aiq en het aantal investeringen.

Probeer de volgende redenaties op te zetten:

1> lage aiq ----->........-------> toename investeringen

2> hoge aiq ----->........-------> toename investeringen

1> lage aiq ----->

--->hoge winstquote

---> meer vermogen beschikbaar en hoge winstverwachting

---> meer prikkels tot investeren

-------> toename investeringen

2> hoge aiq ----->

-----> hoge loonkosten, lage winstquote

---> prikkel om arbeid te vervangen door kapitaal: diepte investeringen

-------> toename investeringen

Hw.

Opgave 14.5

De Lorenzcurve

de parade