5
Lijnen en hoeken
Paragraaf 5.4
Hoeken tekenen
Een skatehelling van precies 25°, een logo, een dakkapel: ontwerpers moeten hoeken kunnen tekenen. Hoe doe je dat?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
5
Lijnen en hoeken
Paragraaf 5.4
Hoeken tekenen
Een skatehelling van precies 25°, een logo, een dakkapel: ontwerpers moeten hoeken kunnen tekenen. Hoe doe je dat?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 5 Lijnen en hoeken, paragraaf 5.4 Hoeken tekenen. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
5.4 Hoeken tekenen
Leerdoelen
5.4.1
Je kunt een hoek van een gegeven grootte tekenen met een geodriehoek.
5.4.2
Je kunt hoeken die aan elkaar grenzen bij elkaar optellen.
5.4.3
Je kunt bij een gestrekte hoek de ontbrekende hoek uitrekenen: samen 180°.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Startvraag
Hoek van 60° tekenen
Je wilt een hoek van 60° tekenen. Wat doe je als eerste?
Een hoekpunt en een been tekenen
Een streepje bij 60° zetten
De boog van de hoek tekenen
De geodriehoek omdraaien
Zonder eerste been weet je niet waar de nul-lijn moet liggen. Het streepje komt pas als de geodriehoek goed ligt. Wie de boog kiest, vergeet dat die er alleen voor de netheid is. Laat leerlingen de volgorde zelf bedenken voor de uitleg.
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Zo teken je een hoek
Een hoek van 60° teken je zo:
teken een been met een liniaal
leg de nul-lijn op het been en het middelpunt op het hoekpunt
zet een streepje bij 60° op de schaal die bij 0 begint
trek het tweede been door het streepje
Neem de geodriehoek erbij en teken samen op het bord. Een scherp potlood geeft een nauwkeurigere hoek. Controle: meet de hoek na met de geodriehoek. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Veelgemaakte fouten
Hier gaat het vaak mis. Let op deze drie dingen.
Verkeerde schaal
Begin bij de 0 op je eigen been. Anders teken je 180° min de hoek.
Streepje ernaast
Kijk goed welk streepje bij 60° hoort. Een klein verschil geeft al een andere hoek.
Been te kort
Trek het been lang genoeg door, dan kun je de hoek straks goed controleren.
Vraag: hoe merk je dat je op de verkeerde schaal zat? Een hoek van 60° is scherp. Als jouw hoek stomp is, zat je op de verkeerde schaal. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Een stompe hoek tekenen
Voor 120° begin je weer bij 0. Het streepje komt bij 120° op de schaal die bij je eerste been begint. Controle: een stompe hoek is groter dan een rechte hoek.
Laat zien dat het streepje voor 120° in de buurt van de bovenkant van de halve cirkel zit, iets links van het midden. Dat past bij een stompe hoek. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Opdrachten Kennis
1
Zet de stappen van het hoek tekenen in volgorde.
Laat leerlingen eerst zelf tekenen en vergelijk met de volgorde. Vraag welke stap het vaakst fout gaat.
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Opdrachten Kennis
2
Je tekent een hoek van 40°. Bij welk punt zet je het streepje?
Punt A
Punt B
Punt C
Punt D
De nul-lijn ligt rechts, dus je telt vanaf rechts: 40° hoort bij punt C. Punt A ligt op 140°, dat is de andere schaal (180° − 40°). B ligt op 70° en D op 110°. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Voorbeeldopdracht 1
Je tekent een hoek van 70° en tekent daarna vanuit hetzelfde been nog een hoek van 40° erbij. Hoe groot is de hele hoek?
gegeven
eerste hoek 70°
daarbij 40°
uitwerking
De hoeken delen een been.
De grootte tel je op: 70° + 40°
antwoord
110°, een stompe hoek
In de figuur zie je drie benen. De onderste en bovenste omsluiten samen 110°. Veelgemaakte fout: 70° of 40° antwoorden omdat leerlingen maar één hoek bekijken. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Opdrachten Toepassing
3
Je moest 35° tekenen, maar zette het streepje bij 145° (verkeerde schaal). Hoeveel graden is je hoek te groot?
145° − 35° = 110°. Wie 35° antwoordt, geeft de bedoelde hoek in plaats van het verschil. Wie 180° antwoordt, telt de twee getallen op. Laat leerlingen controleren: 145° is stomp, 35° is scherp.
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Opdrachten Toepassing
★ 4
A, B en D liggen op één lijn. Hoek ABC is 130°. Hoe groot is hoek CBD?
A, B en D liggen op één lijn, dus hoek ABD is een gestrekte hoek van 180°. Hoek CBD is dan 180° − 130° = 50°. Wie 130° antwoordt, neemt de hoek die al gegeven is. De hoek is scherp, dat zie je ook in de figuur. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
V E R D E R K I J K E R
Hoeken in een skatepark
De helling van een skatepark is vaak ongeveer 25° tot 30°. Zo'n hoek teken je op dezelfde manier: een been op de grond, een streepje bij 25° en een tweede been door het streepje. Bouwers en ontwerpers tekenen eerst, voordat ze gaan bouwen. Kun jij een helling van 20° tekenen?
Laat leerlingen een eigen helling tekenen en meten met een liniaal. Doorvraag: welke hoek maakt de trap in school met de vloer? Laat ze schatten of hij scherper of stomper is dan 45°. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.4
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
5.4.1 Hoeken tekenen met de geodriehoek
5.4.2 Aangrenzende hoeken optellen
5.4.3 Gestrekte hoek: samen 180°
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp