PIONIER! // Creativiteit als motor voor het leren
Wat is PIONIER!?
PIONIER! biedt interactieve, creatieve en vakgeïntegreerde kunstlessen die aansluiten op thema's binnen het basisonderwijs. Of het nu gaat om wereldoriëntatie, sociaal-emotionele ontwikkeling of burgerschap, PIONIER! verbindt creativiteit met het curriculum op een manier die kinderen aanspreekt en leerkrachten ondersteunt.
- De lessen zijn vakoverstijgend opgezet.
- Creativiteit wordt gekoppeld aan thema's uit wereldoriëntatie, burgerschap, taal en meer.
- Leerlingen werken procesgericht en leren door te doen, te onderzoeken en te reflecteren.
Naast de online lessen bieden we trainingen en co-teaching voor leerkrachten die de methode eigen willen maken.
Leren door de ogen van een kunstenaar 👀
In de lessen ontdekken leerlingen hoe kunstenaars omgaan met thema's uit de geschiedenis, wetenschap of maatschappij. Ze leren kritisch kijken, vragen stellen en zelf betekenis geven aan onderwerpen. Dat stimuleert nieuwsgierigheid, een persoonlijke verbinding met de leerstof en een onderzoekende houding die verder reikt dan de kunstles.
Thema's uitgelicht
Lesplan met 1 les
Nederland en het water
Ontdek hoe kunst en natuur samensmelten terwijl je zelf een echt landschapskunstwerk ontwerpt én bouwt!Een project waarin je in ongeveer 4 kunstlessen, die passen bij het thema Nederland en het water, toewerkt naar een kunstwerk. Voor deze lessen heb je ongeveer 240 minuten nodig.In dit lesplan lees je meer over deze lessen en hoe je ze kan inzetten. Onderaan de pagina vind je alle video's en een overzicht van de materialen en de technieken die in deze lessen voorbij komen. Klik op de les om naar de lespagina te gaan, daar kan je ook de bijbehorende lesbrief en werkbladen downloaden.De lessen zijn samen opgebouwd uit vier stappen; oriëntatie, onderzoeken, uitvoeren en reflecteren.
Inleiding Thema
Het thema Nederland en het water hoort bij aardrijkskunde en laat zien hoe water het Nederlandse landschap en onze geschiedenis heeft gevormd. In de kunstlessen staat natuur – vooral water – centraal, waardoor er ook verbinding is met biologie. Zo komen meerdere vakken in dit project samen.1. Oriëntatie - samen kijken naar kunst2. Onderzoeken - materiaal onderzoek3. & 4. Uitvoeren en Reflecteren - landschapskunst bouwen
Les 1: Oriëntatie - samen kijken naar kunst
We beginnen het project met het bekijken van foto’s en video’s van verschillende landschapskunstenaars. Door samen te onderzoeken wat er te zien is, ontdekken leerlingen hoe verrassend landschapskunst kan zijn: sommige werken lijken klein maar zijn enorm, andere juist omgekeerd. Ook ervaren zij hoeveel verschillende materialen kunstenaars gebruiken en hoe divers landschapskunst kan zijn.
Lesplan met 3 lessen
Weer en Klimaat
Ontdek de invloed van weer en klimaat op het dagelijks leven, kleding en kunstenaars. Maak een collage, bekijk bijzondere foto's en bouw je eigen klimaat kunstwerk.Drie kunstlessen die passen bij het thema Weer en Klimaat. Voor deze lessen heb je ongeveer 210 minuten nodig.In dit lesplan lees je meer over deze lessen en hoe je ze kan inzetten. Onderaan de pagina vind je alle video's en een overzicht van de materialen en de technieken die in deze lessen voorbij komen. Klik op de les om naar de lespagina te gaan, daar kan je ook de bijbehorende lesbrief en werkbladen downloaden.Alle lessen zijn opgebouwd uit vier stappen; oriëntatie, onderzoeken, uitvoeren en reflecteren.
Weer en klimaat
Het thema Weer en Klimaat past bij het vak aardrijkskunde. In deze lessen onderzoeken de leerlingen verschillende klimaten, hoe kleding daarop aangepast wordt en op welke manier kunstenaars hun mening laten horen over de huidige klimaatsituatie.1. Klimaat collage2. Klimaat & Klederdracht3. Klimaatkunst
Les 1: Klimaat collage
Welke soorten weer en klimaat ken je? Wat is het verschil tussen abstract en figuratief? Met deze vragen in gedachten gaan de leerlingen aan de slag met het maken van een klimaat collage. Door gebruik te maken van allerlei (rest)materialen en verschillende papiervouw technieken bouwen ze een kunstwerk met diepte.
Lesplan met 2 lessen
Wereldoorlogen en Holocaust
'Hoe kan je iets goed verstoppen als je moet vluchten? En waarom waren er veel kunstenaars niet veilig in de oorlog?'Twee kunstlessen die passen bij het thema Wereldoorlogen en Holocaust. Voor deze lessen heb je ongeveer 180 minuten nodig. Let op: Omdat dit thema gevoelig kan liggen door de thema's die behandeld worden, vindt je op deze pagina download met tekst dat gebruikt kan worden voor de communicatie met ouders. In dit lesplan lees je meer over deze lessen en hoe je ze kan inzetten. Onderaan de pagina vind je alle video's en een overzicht van de materialen en de technieken die in deze lessen voorbij komen. Klik op de les om naar de lespagina te gaan, daar kan je ook de bijbehorende lesbrief en werkbladen downloaden.Alle lessen zijn opgebouwd uit vier stappen; oriëntatie, onderzoeken, uitvoeren en reflecteren.
Inleiding Thema
Een oorlog heeft veel impact op de levens van mensen. In elke oorlog zijn er verschillende redenen waarom bepaalde groepen mensen niet meer veilig zijn in hun huis. Deze mensen vluchten weg uit huis naar veiligere plaatsen en moeten van alles achterlaten dat hen lief is. Hoe kan je dat verstoppen?In de Tweede Wereldoorlog waren joden, sinti en homoseksuelen niet veilig. Maar wist je dat moderne kunstenaars ook veroordeeld werden?
Camouflage - de kunst van het verstoppen
De leerlingen leren schilderen met impasto techniek. Ze zoeken een plekje in de school uit waar ze een doos met camouflage willen verstoppen. Maak hier foto's van, voordat je echt begint met de les.
Technieken & Structuur
De PIONIER! leerlijn omvat beeldende technieken zoals tekenen, textiel, fotografie en nieuwe media. Technieken worden herhaald en uitgediept, zodat leerlingen stap voor stap hun vaardigheden versterken.
Procesgerichte didactiek staat daarbij centraal: eerst breed verkennen, daarna keuzes maken. Leerlingen volgen hun nieuwsgierigheid, experimenteren en reflecteren op hun eigen proces en groei.
Dit kanaal is volop in ontwikkeling. Elke maand komen er nieuwe kunstlessen bij, passend bij nieuwe thema's. Die worden getest op scholen van de Katholieke Scholenstichting Utrecht, waarna we telkens verbeteringen doorvoeren.
Online en Offline ondersteuning
Online biedt PIONIER! digibordlessen met duidelijke opdrachten, lesbrieven en werkbladen, instructievideo's voor technieken en vaardigheden, en inspiratie vanuit kunst en cultuur. Offline zijn er trainingen en co-teaching in de klas, een werkboek en training procesgerichte didactiek, en toolboxen zoals de DENKfabriek voor Design Thinking en Chillen met Kunst voor kunstbeschouwing.
Waarom kunst en creativiteit essentieel zijn in het onderwijs
Onderzoek laat zien dat leerlingen die wekelijks met kunst en creativiteit werken sterkere sociale vaardigheden ontwikkelen, beter samenwerken, minder angstig en stressgevoelig zijn en meer veerkracht en cognitieve flexibiliteit opbouwen. Ze vallen minder snel uit en presteren beter. En kunstonderwijs helpt de kloof te verkleinen tussen kansarme en kansrijke leerlingen.
Kunst is geen extraatje. Het is een essentieel middel om leerlingen kritisch te leren denken, zich te uiten en grip te krijgen op de wereld.
Gemaakt door en voor leerkrachten
PIONIER! is ontstaan vanuit een concrete vraag uit de praktijk: hoe integreer je kunst en creativiteit écht in je lessen, op een manier die werkt voor kinderen én voor jou als leerkracht? De methode is ontwikkeld in nauwe samenwerking met scholen en wordt continu getest en doorontwikkeld.
Wil je creativiteit een structurele plek geven in jouw onderwijs?
Neem contact op, of bezoek onze website: https://ikpionier.nl/
