Piet Paaltjens
(1835-1894)
Opdracht v6 - 2627
Piet Paaltjens
(1835-1894)
Opdracht v6 - 2627
Piet Paaltjens
Piet Paaltjens is de alias van François Haverschmidt.
Piet Paaltjens alias
Francois Haverschmidt
Dichter en predikant (1835-1894)
Schrijft over emoties: de pijn van het leven (Weltschmertz) en het verlangen naar liefde en schoonheid (Sehnsucht)
Stijl: cynisch, ironisch, humoristisch
Veel contrasten: leven versus dood, liefde versus eenzaamheid etc.
Predikt de kerk leeg (uit zijn dagboek over doodsangst/doodsverlangen, moedeloosheid)
1868: overlijden zoon (2 jaar)
1891: overlijden vrouw
1894: berooft zichzelf van het leven
Voorkennis
Al kennis mee gemaakt in V5 (Romantiek 1800-1900):
-De zelfmoordenaar
-Aan Rika
Waarom hebt gij van dat blonde haar,
Daar de englen aan te kennen zijn? En dan,
Waarom blauwe ogen, wonderdiep en klaar?
Gij wist toch, dat ik daar niet tegen kan!
En waarom mij dan zo voorbijgesneld,
En niet, als 't weerlicht, 't rijtuig opgerukt,
En om mijn hals uw armen vastgekneld,
En op mijn mond uw lippen vastgedrukt?
Gij vreesdet mooglijk voor een spoorwegramp?
Maar, Rika, wat kon zaalger voor mij zijn,
Dan, onder hels geratel en gestamp,
Met u verplet te worden door één trein?
Piet Paaltjens
1835-1894
Aan Rika
Slechts éénmaal heb ik u gezien. Gij waart
Gezeten in een sneltrein, die de trein
Waar ik mee reed, passeerde in volle vaart.
De kennismaking kon niet korter zijn.
En toch, zij duurde lang genoeg om mij,
Het eindloos levenspad met fletse lach
Te doen vervolgen. Ach! geen enkel blij
Glimlachje liet ik meer, sinds ik u zag.
Slide titel
Piet Paaltjens is ook op Spotify te vinden en dan bewerkt door moderne artiesten zie: Piet Paaltjens recordings
Text
Text
Text
Snikken en Grimlachjes is te lezen via de DBNL
Het werk Snikken en grimlachjes is te vinden via de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL):
www.dbnl.org/ tekst/ have010snik_03_01/
Of het werk is te vinden via de onderstaande link:
De opbouw van Snikken en grimlachjes - Piet Paaltjens
Levensschets van F.H.
De bleeke jongeling: een losstaand gedicht.
Immortellen 1850-1852: dertien korte gedichten, waarbij de nummering suggereert dat het een greep is uit een veel grotere collectie.
Tijgerlelies 1851-1853: vier gedichten over meisjes (o.a. Aan Rika)
Romancen: zes verhalende gedichten, waarvan drie erg lang.
Wat weet je door de Levensschets? Wie schreef deze?
m
s
Waarom zou Françoi zijn bundel de titel 'Snikken en Grimlachjes' (1867)hebben meegegeven?
m
s
Wat was er ook alweer kenmerkend voor zijn werk? Probeer minimaal drie kenmerken te noemen. Je mag internet raadplegen.
m
s
Een paar kenmerken...
-De dubbelganger/ alter ego geeft zich over aan het verlangen naar oprechte vriendschap en liefde, maar: schijn bedriegt
-Verwarrende poëzie: hoe serieus moeten we Piet Paaltjens nemen? Is zijn poëzie pure Romantiek of maakt hij die juist belachelijk?
-Mix van humor en diepe melancholie.
Nog een paar stijlkenmerken...
onverwachte combinaties en stijlbreuken
absurde situaties
woordspelingen
pathetische (hoogdravend, hartstochtelijk) uitroepen
parodieën (spottende nabootsing) op ernstig bedoelde poëzie
enerzijds zwaarmoedig, anderzijds dit gevoel belachelijk maken
trieste gevoelens tot in het lachwekkende overdrijven (romantische emoties afwisselen met nuchtere realiteit)
Bij welke stroming kun je Snikken en Grimlachjes van Piet Paaltjens indelen?
Realisme
Romantiek
Symbolisme
Naturalisme
Opdracht Piet Paaltjens
Groepje van twee personen
Doorloop de drie stappen van de opdracht
De wetenschappelijke recensie is minimaal een A4 (lettertype 11/ minimaal aantal spaties)
Week 41 inleveren
Beoordeling moet voldoende zijn. Bij een onvoldoende gaat er 0,2 af van het cijfer dat je bij de toets 'Schrijven' haalt.
Opdracht Piet Paaltjens in 3 stappen
Stap 1
Lees de Levensschets van Piet Paaltjens en de gedichten uit de bundel Snikken en grimlachjes. Deze kun je vinden op dbnl.nl via https://www.dbnl.nl/tekst/have010snik03_01/
Stap 2
Bepaal het levensgevoel van Piet Paaltjens en bepaal de thematiek (grondgedachte) van zijn werk. Voor het bepalen van zowel het levensgevoel als de thematiek gebruik je betrouwbare bronnen (geen AI). Deze bronnen lever je aan volgens het APA-systeem (o.a. NN p. 16 en 286/ Tilburg University https://itswww.uvt.nl/lis/es/apa/apa-handleiding.pdf)
Stap 2 vervolg
Denk bij betrouwbare bronnen aan de volgende sites:
literatuurgeschiedenis.org
collecties.kb.nl (=nationale bibliotheek van Nederland)
historiek.net
dbnl.org (=Digitale bibliotheek voor de Nederlandse Letteren)
neerlandistiek.nl
canonvannederland.nl
schooltv.nl
via Google Scholar (bijv.: Het miskende genie: imago en portret van Piet Paaltjens)
Stap 3
Kies gezamenlijk een gedicht uit de bundel en laat door AI een analyse schrijven over het gekozen gedicht.
Schrijf vervolgens gezamenlijk een wetenschappelijke recensie (=een kritische en onderbouwde evaluatie) waarin je de AI-analyse fileert op basis van historische context en tekstuele bewijzen uit de bundel. Welke nuances mist de AI?
Gebruik waar nodig bronnen geef die weer volgens de APA-richtlijnen (zie Stap 2).
Denk aan AUB!
Stap 3 nader uitgelegd
Schrijf een kritische, wetenschappelijke recensie (een 'peer review') van de AI-analyse. Je beoordeelt de AI alsof het een tekst is van een medestudent die de plank deels misslaat. Jullie recensie moet voldoen aan de 4F-eisen voor structuur, argumentatie en academisch taalgebruik*.
Jullie recensie moet in ieder geval de volgende drie onderdelen bevatten:
De oppervlakkigheid blootleggen: Waar blijft de AI steken in clichés? AI-modellen weten vaak wel wát romantische ironie is, maar missen de subtiele, humoristische of juist diep-tragische ondertoon van Paaltjens. Toon aan waar de AI de historische en literaire context te oppervlakkig behandelt.
Stap 3 nader uitgelegd
2.De fouten detecteren:
Controleer de citaten en interpretaties die de AI gebruikt. AI 'hallucineert' (verzint) soms citaten of koppelt een versregel aan de verkeerde interpretatie. Corrigeer deze fouten op basis van jullie eigen grondige lezing van het gekozen gedicht uit de bundel en het gekozen gedicht.
3 De 4F-herschrijving:
Herschrijf het belangrijkste argument van de AI zó, dat het wél recht doet aan de complexiteit van Piet Paaltjens. Laat hierin zien dat jullie, in tegenstelling tot de AI, de emotionele gelaagdheid en de biografische context (François Haverschmidt) écht begrijpen.
Beoordeling opdracht
4F-eisen m.b.t. schrijven
Met 4F-eisen voor structuur, argumentatie en academisch taalgebruik wordt het volgende bedoeld: