Formuleren

Welkom!



Ga rustig zitten


Pak je schrift

Pak je pen

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 28 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom!



Ga rustig zitten


Pak je schrift

Pak je pen

Formuleren

Lesdoel


  1. Testen voorkennis

  2. Introduceren belangrijkste aspecten van formuleren

Leerdoelen


  1. Je weet wat de belangrijkste aspecten zijn van formuleren, kan deze uitleggen en kunt ze herkennen in een tekst

  2. Je kan je eigen tekst redigeren op aspecten van formulering

Begrijpelijk formuleren - lange zinnen


Opdracht: maak van deze zin vier kortere, eenvoudigere zinnen


Vanwege de hevige regenval in de ochtend en de daardoor overstroomde straten, zag ik mij genoodzaakt mijn regenjas te dragen en met spoed naar school te fietsen, waardoor ik uiteindelijk doorweekt arriveerde.

1

m

00

s

Begrijpelijk formuleren - lange zinnen


Opdracht: maak van deze zin vier kortere, eenvoudigere zinnen

Vanwege de hevige regenval in de ochtend en de daardoor overstroomde straten, zag ik mij genoodzaakt mijn regenjas te dragen en met spoed naar school te fietsen, waardoor ik uiteindelijk doorweekt arriveerde.


  1. Het regende vanochtend heel hard.

  2. Zelfs de straten overstroomde.

  3. Met mijn regenjas aan fietste ik snel naar school.

  4. Toch kwam ik helemaal doorweekt aan.

Begrijpelijk formuleren - Hou de kern bij elkaar

Kern van de zin = onderwerp + gezegde

bij elkaar + vooraan in de zin


Opdracht: herschrijf deze zin zodat de kern bij elkaar staat en vooraan


Precies op het moment dat ik op mijn nieuwe schoenen naar school liep, begon het pijpenstelen te regenen.


1

m

00

s

Begrijpelijk formuleren - Hou de kern bij elkaar

Kern van de zin = onderwerp + gezegde

bij elkaar + vooraan in de zin


Opdracht: herschrijf deze zin zodat de kern bij elkaar staat en vooraan

Precies op het moment dat ik op mijn nieuwe schoenen naar school liep, begon het pijpenstelen te regenen.


Ik liep op mijn nieuwe schoenen naar school, precies op het moment dat het pijpenstelen begon te regen.

Begrijpelijk formuleren - Vermijd tangconstructies

Tangconstructie is een zin in een zin

Gevolg: informatie die bij elkaar hoort staat ver uit elkaar


Opdracht: herschrijf deze zin zodat alle informatie die bij elkaar hoort bij elkaar staat


Sommige mensen durven nieuwe schoenen die ze op internet hebben gekocht, nadat ze die hebben gedragen in de regen, zonder meer terug te sturen naar de winkel.

1

m

00

s

Begrijpelijk formuleren - Vermijd tangconstructies

Tangconstructie is een zin in een zin

Gevolg: informatie die bij elkaar hoort staat ver uit elkaar


Opdracht: herschrijf deze zin zodat alle informatie die bij elkaar hoort bij elkaar staat

Sommige mensen durven nieuwe schoenen die ze op internet hebben gekocht, nadat ze die hebben gedragen in de regen, zonder meer terug te sturen naar de winkel.


Sommige mensen die nieuwe schoenen op internet hebben gekocht en die schoenen in de regen hebben gedragen, durven die schoenen zonder meer terug te sturen

Begrijpelijk formuleren - Lijdende vorm

Lijdende vorm = een passieve zin

Gevolg: degene die handelt blijft verborgen


Opdracht: herschrijf deze zin naar een actieve zin


U zult op een later moment worden teruggebeld door iemand van de klantenservice



1

m

00

s

Begrijpelijk formuleren - Lijdende vorm

Lijdende vorm = een passieve zin

Gevolg: degene die handelt blijft verborgen


Opdracht: herschrijf deze zin naar een actieve zin

U zult op een later moment worden teruggebeld door iemand van de klantenservice


Meneer X van de klantenservice belt u vanmiddag om vier uur terug.



Begrijpelijk formuleren - Vermijden


Lastige / moeilijke woorden

banketbakkersbenodigdhedenleverancierszoon

Vuistregel: probeer de lengte van woorden te beperken tot 3 à 4 lettergrepen



Naamwoordstijl

= overdreven formeel taalgebruik door van werkwoorden zelfstandig naamwoorden te maken

het gamen, het TikTokken, het appen, het studeren, het fotograferen



Nauwkeurig formuleren





a. Schiet op, jongens!

b. Schiet op jongens!



Nauwkeurig formuleren - vragen van de lezer

Schrijven is als in gesprek zijn met je lezer.

maar ... je lezer kan je niets vragen, dus jij moet dat voor de lezer doen

vragen: wie, wat, waar, waarom, wanneer en hoe


vermijden: gebruik van vage woorden (vaak, sommige, enkele, enz.)

vermijden: gebruik van passieve zinnen (want, onduidelijk wie handelt)


vermijden: gebruik lege woorden

= woorden die zonder context geen betekenis hebben

= vage woorden

= woorden die een situatie of proces uitdrukken (zie voorbeelden Handboek blz 77)



Nauwkeurig formuleren - homoniemen






De juf heeft het hondje voor me afgemaakt.



Er staat een bank op de hoek.

Nauwkeurig formuleren - verwijzen






Minister Grapperhaus keek kort naar zijn woordvoerder. Hij antwoordde dat de feiten niet bekend waren.

Bondig formuleren



  1. Elk woord staat op de juiste plek.

  2. Elk woord doet ertoe.

  3. Schrijven is schrappen.


Maar ...

4. Is ook een kwestie van balans,
want extra informatie kan ook nodig en prettig zijn.

Bondig formuleren - hulpwerkwoorden




Opdracht: herschrijf


Als je een tramabonnement zou nemen, zou je veel geld kunnen gaan besparen.

30

s

Bondig formuleren - hulpwerkwoorden


Opdracht: herschrijf

Als je een tramabonnement zou nemen, zou je veel geld kunnen gaan besparen.


Als je een tramabonnement neemt,
bespaar je veel geld.

Bondig formuleren - Bijvoeglijke naamwoorden





Opdracht: herschrijf


De oude, grijze, vriendelijke vrouw had moeite om zich staande te houden in de herfstachtige storm.

30

s

Bondig formuleren - Bijvoeglijke naamwoorden


Opdracht: herschrijf

De oude, grijze, vriendelijke vrouw had moeite om zich staande te houden in de herfstachtige storm.



De oude vrouw had moeite
om zich staande te houden in de storm.

Bondig formuleren - Pleonasme


= een woord herhaalt een deel van de betekenis van een ander woord



Opdracht: verklaar de pleonasme


Witte sneeuw

Natte regen

Ronde cirkel

Gratis cadeau

Vooraf plannen

1

m

00

s

Bondig formuleren - Tautologie


= een woord herhaalt de hele betekenis van een ander woord




gratis en voor niets

vast en zeker

voor eeuwig en altijd

Bondig formuleren - Tautologie


= een woord herhaalt de hele betekenis van een ander woord


Opdracht: herschrijf


Zodra hij mijn appje las, stapte hij onmiddellijk op zijn scooter.

30

s

Bondig formuleren - Tautologie


= een woord herhaalt de hele betekenis van een ander woord


Opdracht: herschrijf

Zodra hij mijn appje las, stapte hij onmiddellijk op zijn scooter.


Zodra hij mijn appje las, stapte hij op zijn scooter.

Bondig formuleren - Bijwoorden

heel, erg, zeer, veel, bijzonder

versterken een bijvoeglijk naamwoord
zonder iets aan betekenis toe te voegen


Dus ... laat weg

De giraf heeft een heel erg lange nek.

De giraf heeft een lange nek.


In vergelijking ... vervang

Hij heeft grote handen, maar die van zijn vader zijn echt heel erg groot.

Hij heeft grote handen, maar die van zijn vader zijn reustachtig.


Bondig formuleren - Uitdrukkingen


= vaste woordengroep

vermijd of vervang



Zij is zo'n type dat altijd voor anderen klaar staat.


Zij staat altijd voor anderen klaar.


Aantrekkelijk formuleren - zelfstudie!!!


Maakt de tekst aantrekkelijk voor de lezer, zodat die blijft lezen.


Kern elementen:

  1. Zinsopbouw en zinslengte

  2. Woordkeuze

  3. Archaïsmen en neologismen

  4. Voorbeelden

  5. Beeldspraak

  6. Stijlfiguren

  7. Persoonlijk taalgebruik

Afronding



Schrijf op

Op welke drie formuleringsaspecten ga jij letten, omdat die veel voorkomen in jouw schrijven?