Nederlands klas 3 les 2

• newEditor
• Nederlands
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 3

Nederlands

Les 2

klas 3 : 2026-2027

Open de les als eerste kennismaking met de schoolgids en met de manier van werken in de les Nederlands. Verbind dit met klas 3 en het nieuwe schooljaar.

Mijn leerdoelen voor periode 1

Open met de periode: 7 september t/m 23 november. Benadruk dat leerlingen vandaag doelen kiezen die echt bij henzelf passen en dat ze in eigen woorden schrijven.

Leerdoel

Ik kan leerdoelen kiezen, in mijn eigen woorden opschrijven en uitleggen wat mijn doel is, wanneer ik het heb behaald, wat ik ga doen en waar ik eraan ga werken.

Waar wil jij deze periode beter in worden?

Gebruik de woorden uit de cloud als brug naar de competentielijst. Laat leerlingen zien dat veel ideeën passen bij vakoverstijgende competenties, zoals plannen, samenwerken of hulp vragen.

Waarom werken met leerdoelen?

• Je weet waar je de komende periode aan werkt

• Je kiest iets dat bij jou past

• Je kunt beter zien of je vooruitgaat

• Je docent kan jou gerichter helpen

Houd het praktisch: leerdoelen helpen niet alleen op school, maar ook bij stage en in dagelijks gedrag.

Periode 1

Deze leerdoelen zijn voor periode 1:

7 september t/m 23 november.

Je kiest doelen waar je in deze periode echt aan kunt werken. Het hoeven dus geen doelen voor het hele jaar te zijn.

Vakoverstijgende competenties

Je leerdoelen sluiten aan bij de vakoverstijgende competentielijst van school.

Dat zijn vaardigheden die je gebruikt bij verschillende vakken, op school en op stage. Denk aan plannen, samenwerken, hulp vragen en doorzetten.

Leg uit dat 'vakoverstijgend' betekent: niet alleen voor één vak, maar bruikbaar in veel situaties.

Competenties uit de lijst

Noem dat leerlingen niet alles hoeven te kiezen. Ze kiezen alleen de punten die nu het meest belangrijk zijn voor hun eigen ontwikkeling.

Competenties uit de lijst

Keuzes maken

Iets bespreken

Evaluatie

Emotieregulatie

Motievenreflectie

Loopbaansturing

Doorzettingsvermogen

Zelfreflectie

Hulp vragen

Initiatief nemen

Omgaan met feedback

Aanwezigheid

Organiseren

Plannen

Informatie toepassen

Uitvoeren van een taak

Werktempo

Doorzettingsvermogen

Omgaan met verandering

Contact maken

Samenwerken

Noem dat leerlingen niet alles hoeven te kiezen. Ze kiezen alleen de punten die nu het meest belangrijk zijn voor hun eigen ontwikkeling.

Eerst: hoe scoor ik mezelf?

Voor elk onderdeel kijk je eerlijk naar jezelf. Je geeft aan hoeveel begeleiding je nodig hebt. Zo ontdek je waar jouw leerdoelen het beste bij passen.

Benadruk dat dit geen cijfer is. Het is een hulpmiddel om passende leerdoelen te kiezen.

Waar moeten je leerdoelen bij passen?

A

De vakoverstijgende competentielijst

B

Eén schoolvak

C

De vakantie

D

Een toetsweek

Controleert of leerlingen snappen dat leerdoelen aansluiten bij vakoverstijgende competenties en niet alleen bij één vak of een los moment.

Hoe eerlijk kun jij jezelf nu inschatten?

1

Heel goed

2

Best goed

3

Nog lastig

4

Weet ik niet

Vul de juiste woorden in

Je leerdoelen zijn voor periode 1. Ze passen bij de vakoverstijgende competenties van school. Eerst kijk je eerlijk naar jezelf en geef je een score van 1 tot 4.

periode 1

vakoverstijgende competenties

score

jaarplan

vakken

cijfer

huiswerk

De kernwoorden zijn direct uit de vorige slides gehaald: periode 1, competenties en score.

De scores 1 en 2

1 - Ik heb altijd begeleiding nodig

2 - Ik heb vaak begeleiding nodig, soms kan ik het zelfstandig

De scores 3 en 4

3 - Ik kan het vaak zelfstandig, soms heb ik begeleiding nodig

4 - Ik kan dit altijd zelfstandig

Leg uit dat een leerdoel vaak past bij een onderdeel waarop een leerling nog niet op 4 zit, maar dat een leerling ook een sterk punt verder kan uitbouwen.

Wat betekent score 1?

A

Soms hulp nodig

B

Altijd hulp nodig

C

Vaak zelfstandig

D

Altijd zelfstandig

Distractors verwijzen naar de omschrijvingen van score 1, 2 en 3.

Wat betekent score 2?

A

Soms hulp nodig

B

Altijd hulp nodig

C

Vaak zelfstandig

D

Altijd zelfstandig

Distractors verwijzen naar de omschrijvingen van score 1, 2 en 3.

Wat betekent score 3?

A

Soms hulp nodig

B

Altijd hulp nodig

C

Vaak zelfstandig

D

Altijd zelfstandig

Distractors verwijzen naar de omschrijvingen van score 1, 2 en 3.

Wat betekent score 4?

A

Soms hulp nodig

B

Altijd hulp nodig

C

Vaak zelfstandig

D

Altijd zelfstandig

Distractors verwijzen naar de omschrijvingen van score 1, 2 en 3.

Bij welk onderdeel kies je vaak een leerdoel?

A

Wat al perfect gaat

B

Wat nu belangrijk is

C

Wat een ander kiest

D

Wat het makkelijkst is

Sluit aan bij 'eerlijk naar jezelf kijken' en kiezen wat echt bij jou past.

Eerlijk naar jezelf kijken

• Kies wat echt bij jou past

• Kijk naar school en stage

• Denk aan wat nu lastig is

• Denk ook aan wat jij belangrijk vindt

Vul de vakoverstijgende competentielijst in voor jezelf (5min.)

5

minute

00

second

add30s

Voorkom dat leerlingen alleen kiezen wat 'makkelijk' klinkt. Het doel moet haalbaar zijn, maar ook nuttig.

Welk onderdeel past nu het beste bij jou?

Bespreek antwoorden als: plannen, samenwerken, hulp vragen, op tijd komen, doorzetten. Het gaat om een eerlijke keuze die past bij school of stage.

Kies je leerdoel(en)

Je kiest minimaal 1 en maximaal 3 leerdoelen.

Dat is overzichtelijk. Zo kun je gericht oefenen en goed onthouden waar je aan wilt werken in deze periode.

Een leerdoel in eigen woorden

Schrijf je leerdoel zo op dat jij het zelf goed begrijpt.

Niet alleen de naam van de competentie, maar een zin die past bij jou. Bijvoorbeeld: Ik wil leren om op tijd mijn spullen klaar te hebben.

Maak duidelijk dat overschrijven van alleen 'organiseren' te weinig zegt. Het leerdoel moet persoonlijk en begrijpelijk zijn.

Van competentie naar doel

• Plannen → Ik wil leren mijn werk in stappen te verdelen

• Samenwerken → Ik wil beter luisteren en afspraken nakomen

• Hulp vragen → Ik wil sneller om hulp vragen als ik vastloop

Gebruik deze slide als model: van algemeen woord naar persoonlijke doelzin.

Hoeveel leerdoelen kies je minimaal?

A

1

B

2

C

3

D

4

Welke zin is in eigen woorden?

A

Organiseren

B

Samenwerken

C

Hulp vragen

D

Ik wil sneller hulp vragen

Laat zien dat alleen een woord uit de lijst niet genoeg is; het moet een persoonlijke doelzin zijn.

Maak de zin compleet

Je kiest minimaal 1 leerdoel. Je schrijft deze in je eigen woorden op. Voor de vakoverstijgende competentie maak je een persoonlijk doel die bij jou past.

1

eigen woorden

doel

schooltaal

oefening

lijst

Benadruk bij het nabespreken het verschil tussen een competentiewoord en een doelzin.

Vraag 1: Wat wordt mijn doel?

Schrijf duidelijk op wat jij wilt leren of verbeteren.

Een goed doel is concreet. Je schrijft niet alleen een onderwerp op, maar ook wat jij daarin anders wilt gaan doen.

Vraag 2: Wanneer is mijn doel behaald?

Denk na over waaraan je kunt zien dat het gelukt is.

Bijvoorbeeld: ik ben 4 weken op tijd, ik vraag zelf om hulp, of ik maak mijn taak af binnen de afgesproken tijd.

Laat leerlingen letten op zichtbaar gedrag. 'Ik doe beter mijn best' is vaak te vaag; 'ik begin direct aan mijn taak' is duidelijker.

Vraag 3: Wat ga ik doen?

Schrijf op welke acties je gaat nemen, wat ga je precies doen.

Bijvoorbeeld: een planning maken, mijn spullen de avond van tevoren klaarleggen, feedback vragen, of aan het begin van de les meteen starten.

Vraag 4: Waar werk ik eraan?

Bedenk waar je aan dit doel gaat werken.

Dat kan zijn: in de klas, tijdens praktijk, op stage, thuis of op meerdere plekken. Kies de plek waar het doel echt zichtbaar wordt.

Als een leerling een doel kiest dat op meerdere plekken geldt, is dat prima. Laat dan benoemen waar het vooral geoefend wordt.

Zo ziet een sterk leerdoel eruit:

• past bij een vakoverstijgende competentie

• is in mijn eigen woorden opgeschreven

• is duidelijk en haalbaar

• zegt wat ik ga doen

• zegt wanneer het gelukt is

Waar let je op bij kiezen?

Kies leerdoelen die:

• nu belangrijk voor jou zijn

• passen bij jouw score

• haalbaar zijn in deze periode

• je helpen op school of stage

Wat maakt een doel minder sterk?

• te algemeen: Ik wil beter worden

• te groot: Ik wil alles zelfstandig kunnen

• niet meetbaar: Ik ga meer mijn best doen

• niet persoonlijk: alleen een woord uit de lijst

Gebruik dit om leerlingen te helpen hun formulering scherper te maken zonder het ingewikkeld te maken.

Wat past bij: wanneer is mijn doel behaald?

A

Ik wil beter worden

B

Ik ben 4 weken op tijd

C

Ik kies plannen

D

Ik werk in de klas

Toetst of leerlingen verschil zien tussen doel, succescriterium en plek.

Vul de ontbrekende woorden in

Bij een leerdoel schrijf je op wat je wilt leren. Daarna schrijf je wanneer het doel behaald is, wat je gaat doen en waar je eraan werkt.

wat

wanneer

doen

waar

wie

gisteren

denken

waarom

Deze vier woorden vormen de vaste opbouw uit de slides 13 t/m 16.

Voorbeeld 1

Doel: Ik wil op tijd en voorbereid aan de les beginnen.

Behaald wanneer: Ik ben de komende weken op tijd en heb mijn spullen klaar.

Wat ga ik doen: Ik pak mijn spullen vooraf en let op de starttijd.

Waar: In de klas.

Koppeling met aanwezigheid en organiseren.

Voorbeeld 2

Doel: Ik wil sneller om hulp vragen als ik iets niet begrijp.

Behaald wanneer: Ik blijf niet lang vastzitten maar vraag op tijd om hulp.

Wat ga ik doen: Ik steek mijn hand op of stap naar de docent.

Waar: In de les en op stage.

Koppeling met hulp vragen en zelfsturing.

Voorbeeld 3

Doel: Ik wil beter samenwerken met anderen.

Behaald wanneer: Ik luister, maak afspraken en rond samen de taak af.

Wat ga ik doen: Ik overleg rustig en doe mijn deel van het werk.

Waar: Bij groepsopdrachten.

Koppeling met samenwerken, contact maken en omgaan met feedback.

• Vakoverstijgende competentie:

• Wat wordt mijn doel? Wanneer heb ik mijn doel behaald?

• Wat ga ik doen om mijn doel te behalen?

• Waar ga ik aan mijn doel werken?

Op de lege coachkaart vul je in:

Eigen leerdoel(en) bedenken en opschrijven

Koppeling met samenwerken, contact maken en omgaan met feedback.

De stappen van DDU

Stap 1

Denken

• eerst zelf nadenken.

• schrijf je gedachten op.

Stap 2

Delen

• je deelt jouw idee kort met je buurman of buurvrouw.

• je vergelijkt jullie ideeën.

• je vult je antwoord aan.

Stap 3

Uitwisselen

• je luistert naar degene die de beurt krijgt van de docent (beurtstokjes)

• Vul je antwoord indien nodig aan.

Noem dat DDU helpt om eerst zelf te verwerken en daarna pas te praten.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie op de les. Laat leerlingen kort benoemen wat zij nu beter snappen, bijvoorbeeld score geven, doel kiezen of een doelzin schrijven.

De stappen van DDU

Stap 1

Denken

• eerst zelf nadenken.

• schrijf je gedachten op.

Stap 2

Delen

• je deelt jouw idee kort met je buurman of buurvrouw.

• je vergelijkt jullie ideeën.

• je vult je antwoord aan.

Stap 3

Uitwisselen

• je luistert naar degene die de beurt krijgt van de docent (beurtstokjes)

• Vul je antwoord indien nodig aan.

Noem dat DDU helpt om eerst zelf te verwerken en daarna pas te praten.

Wat vond jij vandaag het lastigst?

Gebruik antwoorden om te zien waar nog ondersteuning nodig is voordat leerlingen hun 3 leerdoelen definitief opschrijven.

Wat vond je van deze les?