2.1 Arbeidsmarkt: vraag en aanbod
Arbeidsmarkt: vraag en aanbod
Lesduur is: 1 minOnderdelen in deze les
Arbeidsmarkt: vraag en aanbod
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe vraag en aanbod op de arbeidsmarkt samenhangen met werkgelegenheid, vacatures en werkloosheid.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de arbeidsmarkt?
De arbeidsmarkt is de plek waar vraag naar arbeid en aanbod van arbeid samenkomen. Werkgevers zoeken werknemers, en mensen bieden hun arbeid aan om te werken en inkomen te verdienen.
Benadruk dat de arbeidsmarkt geen fysieke markt hoeft te zijn. Het gaat om alle situaties waarin werkgevers en werknemers elkaar vinden.
Twee kanten van de arbeidsmarkt
Komt van werkgevers
Bedrijven en organisaties zoeken personeel
De vraag hangt af van productie en dienstverlening
Vraag naar arbeid
Aanbod van arbeid
Komt van werknemers
Mensen stellen zich beschikbaar om te werken
Het aanbod hangt af van wie wil en kan werken
Deze slide heeft geen instructies
Aanbod van arbeid
Alle mensen die willen en kunnen werken
Niet iedereen in een land hoort automatisch bij dit aanbod
Leeftijd, opleiding en beschikbaarheid spelen mee
Je kunt hier kort het verschil noemen tussen totale bevolking en mensen die echt beschikbaar zijn voor werk.
Beroepsbevolking
De beroepsbevolking bestaat uit mensen die betaald werk hebben én mensen die geen werk hebben maar wel zoeken en beschikbaar zijn. Deze groep vormt een belangrijk deel van het aanbod van arbeid.
Maak duidelijk dat scholieren, gepensioneerden of mensen die niet zoeken meestal niet tot de beroepsbevolking horen.
Vraag naar arbeid
De vraag naar arbeid is de hoeveelheid arbeid die werkgevers nodig hebben. Als bedrijven groeien of meer produceren, nemen zij vaak meer personeel aan. Bij minder vraag naar producten daalt de vraag naar arbeid meestal ook.
Leg het verband met de economie: meer productie vraagt vaak om meer werknemers.
Wie zorgen voor het aanbod van arbeid?
werknemers
werkgevers
bedrijven
vacatures
Toetst het verschil tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.
Kernbegrippen invullen
Op de arbeidsmarkt komen de vraag naar arbeid en het aanbod van arbeid samen. De beroepsbevolking bestaat uit mensen met betaald werk en mensen die werk zoeken en beschikbaar zijn.
De drie kernbegrippen uit het eerste lesblok moeten hier op de juiste plek komen.
Vacatures
Een vacature is een openstaande baan
Veel vacatures wijzen vaak op veel vraag naar arbeid
Vacatures laten zien waar personeelstekorten ontstaan
Noem eventueel dat niet elke vacature meteen wordt vervuld, bijvoorbeeld door tekort aan geschikte kandidaten.
Werkgelegenheid
Werkgelegenheid is de hoeveelheid werk die er in een land of sector beschikbaar is. Het gaat om het totaal aantal banen of arbeidsplaatsen dat werkgevers aanbieden.
Werkgelegenheid gaat over beschikbare banen; dat is iets anders dan alleen het aantal mensen dat werkt.
Arbeidsjaren
Een arbeidsjaar is een maat voor werk in voltijd. Twee deeltijdbanen van een halve werkweek samen zijn ongeveer gelijk aan één arbeidsjaar. Zo kun je werkgelegenheid nauwkeuriger meten dan alleen met het aantal personen.
Dit helpt bij het onderscheid tussen banen, personen en hoeveelheid gewerkte arbeid.
Krappe arbeidsmarkt
Van een krappe arbeidsmarkt is sprake als er veel vraag naar arbeid is en relatief weinig aanbod. Er zijn dan veel vacatures en werkgevers hebben moeite om personeel te vinden.
Welke gevolgen heeft een krappe arbeidsmarkt voor de werknemer en de werkgever?
Je kunt voorbeelden noemen zoals techniek, zorg of onderwijs, zonder te veel uit te weiden.
Gevolgen van krapte
Meer openstaande vacatures
Bedrijven concurreren om personeel
Lonen en arbeidsvoorwaarden kunnen stijgen
Leg uit dat hogere lonen een manier kunnen zijn om meer aanbod van arbeid aan te trekken.
Wat laat veel vraag naar arbeid vaak zien?
veel vacatures
hoge werkloosheid
kleine beroepsbevolking
weinig productie
Sluit aan op de uitleg over vraag naar arbeid, vacatures en werkgelegenheid.
Begrippen toepassen
De werkgelegenheid is het totaal aantal banen. Met arbeidsjaren meet je nauwkeuriger hoeveel werk er echt is. Veel openstaande banen noem je vacatures.
Controleert of leerlingen banen, arbeidsjaren en vacatures uit elkaar kunnen houden.
Ruime arbeidsmarkt
Van een ruime arbeidsmarkt is sprake als het aanbod van arbeid groter is dan de vraag naar arbeid. Er zijn dan minder vacatures en meer mensen die een baan zoeken dan er banen beschikbaar zijn.
Welke gevolgen heeft een krappe arbeidsmarkt voor de werknemer en de werkgever?
Deze slide heeft geen instructies
Gevolgen van ruimte
Meer concurrentie tussen werkzoekenden
Minder openstaande vacatures
Kans op werkloosheid wordt groter
Benadruk dat een ruime arbeidsmarkt niet betekent dat niemand werk vindt, maar wel dat het moeilijker kan zijn.
Werkloosheidspercentage
Het werkloosheidspercentage geeft aan welk deel van de beroepsbevolking geen betaald werk heeft, maar wel werk zoekt en beschikbaar is. Dit percentage laat zien hoe ruim of krap de arbeidsmarkt ongeveer is.
Noem dat het gaat om een percentage van de beroepsbevolking, niet van de totale bevolking.
Samenhang op de arbeidsmarkt
Meer vraag naar arbeid → meer werkgelegenheid → meer vacatures
Meer aanbod van arbeid dan vraag → grotere kans op werkloosheid
Zo laten vacatures en het werkloosheidspercentage zien hoe de arbeidsmarkt ervoor staat.
Deze slide verbindt de kernbegrippen. Gebruik hem als samenvattende kapstok voor de hele les.
Wanneer is de arbeidsmarkt ruim?
vraag groter dan aanbod
aanbod groter dan vraag
veel banen in voltijd
iedereen heeft werk
Laat leerlingen het contrast tussen krap en ruim herkennen.
Samenhang op de arbeidsmarkt
Bij een krappe arbeidsmarkt zijn er veel vacatures en is personeel moeilijk te vinden. Bij een ruime arbeidsmarkt zijn er meer werkzoekenden dan banen. Het werkloosheidspercentage laat zien welk deel van de beroepsbevolking zonder werk zit, maar wel zoekt.
Hier komen de drie afsluitende kernbegrippen samen.
Begrippenlijst
arbeidsmarkt - plek waar vraag naar arbeid en aanbod van arbeid samenkomen
aanbod van arbeid - mensen die willen en kunnen werken
vraag naar arbeid - behoefte van werkgevers aan werknemers
beroepsbevolking - mensen met werk en mensen zonder werk die werk zoeken
vacature - openstaande baan
werkgelegenheid - totaal aantal beschikbare banen
arbeidsjaar - hoeveelheid arbeid gelijk aan één voltijdbaan
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
krappe arbeidsmarkt - situatie met veel vraag naar arbeid en weinig aanbod
ruime arbeidsmarkt - situatie met meer aanbod van arbeid dan vraag naar arbeid
werkloosheidspercentage - percentage van de beroepsbevolking dat werkloos is
Deze slide heeft geen instructies
