Basen en zuren - 215 Niet af

• newEditor
• Procestechniek
• MBO
• Studiejaar 2

Basen en zuren - 215

Aan het einde van de les kun je:

- uitleggen wat zuren, zouten en basen zijn en voorbeelden geven - sterke en zwakke zuren/basen onderscheiden - de waardigheid van zuren en basen uitleggen - toepassingen in de industrie noemen - het begrip zuur-base koppel toelichten - oplossingen op pH beoordelen (zuur, basisch, neutraal) - de risico’s van zuren en basen benoemen

Wat weet je al over zuren, basen en pH-waarde?

Ionen

Base

Slide tekst

Toepassing base

Slide tekst

Zuren

Slide tekst

Toepassing zuren

Slide tekst

Waardigheid zuren en base

Slide tekst

Welke van de onderstaande zuren is een tweewaardig zuur?

A

HCI

B

H2SO4

C

HNO3

D

H3AsO4

Welke van de onderstaande zuren is een driewaardige base?

A

NaOH

B

KOH

C

Al(OH)3

D

H3PO4

Zuur-base koppels

Slide tekst

pH-waarde

Slide tekst

Een vloeistof heeft een pH van 5,6. Hoe kunnen we deze stof kwantificeren op de pH-schaal?

A

Als een sterk zuur

B

Als een zwak zuur

C

Als een sterke base

D

Als een zwakke base

Zoek de pH op van zuiver water. Is het een zuur, base of neutrale stof?

A

Neutraal

B

Base

C

Zuur

D

Risico's

Slide tekst

Einde van de les

W-learn Basen en zuren - 215

Werk verder volgens de planning

Geef de zuur/base-koppels van de reactie:

Uitleg: Geef de zuur/base-koppels van de reactie

• Zuur/base-koppel 1:     HCl/Cl-

• Zuur/base-koppel 2:  H3O+/H2O

Wat zijn zuren en basen?

Basen kunnen H+-ionen opnemen. Veelvoorkomende basen: natronloog, ammoniak.

Zuren zijn stoffen die H+-ionen kunnen afstaan. Veel voorkomende zuren: zoutzuur, zwavelzuur.

Basen

Zuren

Voorbeelden van zuren en basen

Zuren: azijnzuur, citroenzuur. Basen: natriumhydroxide, ammoniak. Waar kom je deze stoffen tegen in de fabriek?

Meerkeuzevraag 1

Welke stof is een base? A. Zwavelzuur B. Natronloog C. Zout D. Azijnzuur

Sterke en zwakke zuren en basen

Sterk

Zwak

Zwakke zuren/basen splitsen deels. Voorbeeld: azijnzuur, ammoniak.

Sterke zuren/basen splitsen volledig in ionen. Voorbeeld: zoutzuur (HCl), natronloog (NaOH).

Praktijkvoorbeeld: gebruik van zwavelzuur

In een chemische fabriek wordt zwavelzuur gebruikt om metalen te reinigen. Dit is een sterk zuur; waarom moet je extra voorzichtig zijn?

Meerkeuzevraag 2

Wat is het kenmerk van een zwak zuur? A. Gevaarlijker dan sterk zuur B. Splitst slechts gedeeltelijk in ionen C. Heeft altijd een hoge pH D. Komt niet voor in industrie

Waardigheid van zuren en basen

Toepassing

Wat betekent waardigheid?

In de productie wordt gekozen voor sterkere of zwakkere zuren/basen afhankelijk van procesdoel.

De waardigheid geeft het aantal H+ of OH- per molecuul aan. 1-waardig: HCl, 2-waardig: H2SO4.

Praktijkvoorbeeld: natronloog op de werkplek

Natronloog wordt in reinigingsschemes gebruikt om vetten te verwijderen. Het is sterk basisch en kan huidirritatie veroorzaken.

Meerkeuzevraag 3

Wat geeft de waardigheid van een zuur aan? A. Hoe zuur het smaakt B. Aantal af te staan H+-ionen C. Gevaar voor de huid D. Snelheid van reactie

Wat is de pH-waarde?

De pH geeft de zuurgraad aan. pH < 7 is zuur, pH = 7 is neutraal, pH > 7 is basisch.

Meerkeuzevraag 4

Wat betekent een pH-waarde van 7? A. Zeer zuur B. Zeer basisch C. Neutraal D. Gevaarlijk

pH meten in de fabriek

Je kunt pH meten met een indicatorstrookje of digitale pH-meter. Beide methoden zijn bruikbaar in de procesindustrie.

Zuur-base koppel

Elk zuur heeft een bijpassende base. Tijdens een reactie ontstaan deze gelijktijdig.

Voorbeeld

Definitie

HCl (zuur) + H2O → Cl⁻ (base) + H3O⁺

Meerkeuzevraag 5

Wat vormt een zuur-base koppel? A. Twee zuren B. Zout en zuur C. Zuur en geconjugeerde base D. Zuur en water

Risico’s van zuren en basen

Zuren en basen kunnen brandwonden en schade veroorzaken. Draag altijd de juiste PBM zoals handschoenen en bril.

Meerkeuzevraag 6

Wat is géén risico van basen? A. Huidirritatie B. Neutraliseren van zuren C. Corrosie van materialen D. Brandwonden

Toepassingen in de procesindustrie

Waar gebruik je deze stoffen in jouw procesomgeving? Bespreek met je buurman of -vrouw.

- Zuren voor reiniging en etsen - Basen voor neutralisaties en ontvetten

Jouw werkplek

Voorbeelden

Samenvatting & reflectie

Noem twee voorbeelden van een zuur en een base die je vandaag hebt besproken. Wat neem je mee naar jouw praktijk?