De SDG's herkennen
De SDG's herkennen
De klas kent al ngo's. Verbind de SDG's kort met wat ngo's proberen te bereiken: armoede verminderen, gezondheid verbeteren, onderwijs versterken en het klimaat beschermen.
Lesdoel
Ik kan de verschillende SDG's herkennen.
Ik kan de juiste SDG benoemen bij een situatie.
Deze slide heeft geen instructies
Welke SDG's of wereldproblemen ken je al?
Gebruik de reacties om voorkennis te activeren en de link te leggen met ngo's die leerlingen al kennen.
Wat zijn de SDG's?
SDG staat voor Sustainable Development Goal
In het Nederlands: duurzame ontwikkelingsdoelen
Het zijn 17 wereldwijde doelen
Ze gaan over mens, samenleving, economie en planeet
Hou het eenvoudig: de SDG's zijn afspraken om de wereld eerlijker, veiliger en duurzamer te maken.
Waarom bestaan ze?
Landen over de hele wereld hebben afgesproken om samen grote problemen aan te pakken. De SDG's helpen om doelen duidelijk te maken, vooruitgang te meten en samen te werken aan een betere toekomst.
Leg de link met internationale samenwerking. Niet één land of één organisatie kan dit alleen oplossen.
Van afspraak naar actie
De SDG's zijn afgesproken binnen de Verenigde Naties
Ze vormen samen de Agenda 2030
Overheden, scholen, bedrijven en ngo's kunnen ermee werken
Vermijd te veel detail over de VN. Het gaat hier vooral om het idee dat de SDG's een gezamenlijke internationale afspraak zijn.
De 17 doelen als overzicht
De 17 SDG's gaan niet allemaal over hetzelfde. Sommige doelen focussen op basisbehoeften, zoals geen armoede, goede gezondheid en kwaliteitsonderwijs. Andere doelen gaan over natuur en klimaat, zoals schoon water, leven in zee en klimaatactie. Nog andere doelen draaien om samenwerking, vrede en eerlijke instellingen.
Benadruk dat leerlingen vandaag vooral leren herkennen welk soort doel bij een situatie past, niet dat ze alle 17 al perfect uit het hoofd moeten kennen.
SDG's in groepen
Mensen: armoede, honger, gezondheid, onderwijs
Samenleving: gelijkheid, vrede, eerlijke kansen
Planeet: water, natuur, energie, klimaat
Samenwerking: doelen bereik je samen
Deze indeling helpt eerstejaars om sneller verbanden te zien tussen situaties en doelen.
Hoe herken je een SDG?
Kijk naar het probleem in de situatie
Vraag: gaat het over mensen, milieu of samenwerking?
Zoek het doel dat daar het best bij past
Soms passen meerdere SDG's bij één situatie
Belangrijk inzicht: situaties kunnen bij meer dan één SDG horen, maar leerlingen leren vooral de meest passende SDG kiezen en benoemen.
Waarvoor staan de letters SDG?
Duurzame doelen
Samen sterke groepen
Sustainable Development Goal
Sociale werelddoelen
Toetst de basisterm uit slide 2. De afleiders lijken logisch, maar alleen de Engelstalige term is correct.
Kernidee van de SDG's
De SDG's zijn 17 wereldwijde doelen die landen samen hebben afgesproken. Ze maken deel uit van Agenda 2030 en helpen om grote problemen aan te pakken. Om een SDG te herkennen, kijk je eerst naar het probleem in de situatie en daarna naar de best passende groep, zoals mensen, planeet of samenwerking.
Herneemt de kern uit slides 2 tot 7: wat SDG's zijn, Agenda 2030 en hoe je een SDG herkent.
Voorbeeld: schoolmaaltijden
Een school voorziet elke dag gratis gezonde maaltijden voor leerlingen.
Dat past bij SDG 2: geen honger, omdat voedsel centraal staat. Het kan ook aansluiten bij SDG 3: goede gezondheid en welzijn, omdat gezonde voeding belangrijk is voor je lichaam.
Gebruik dit voorbeeld om te tonen dat één situatie meerdere doelen kan raken, maar dat de kern van de situatie bepaalt welke SDG je eerst noemt.
Voorbeeld: water op school
Een school installeert drinkwaterpunten
Dat past bij SDG 6: schoon water en sanitair
Het helpt ook gezondheid en welzijn te verbeteren
Benadruk opnieuw het verschil tussen het hoofdthema van de situatie en bijkomende effecten.
Welke SDG noem je eerst bij gratis gezonde schoolmaaltijden?
SDG 6
SDG 2
SDG 13
SDG 4
De kern van de situatie is voedsel, dus SDG 2 komt eerst. SDG 3 kan ook meespelen, maar is hier niet de hoofdkeuze.
Waarom past drinkwater op school eerst bij SDG 6?
Verwacht elementen als: eerst naar de kern van de situatie kijken; hoofdthema onderscheiden van bijkomend effect; bij drinkwater hoort vooral SDG 6, ook al helpt het ook gezondheid.
SDG 3: gezondheid en welzijn
Gaat over gezond leven en goede zorg
Niet alleen lichamelijke gezondheid telt
Ook mentaal welzijn hoort erbij
Iedereen moet kansen krijgen om gezond op te groeien
Werk dit doel extra uit, zoals gevraagd. Koppel welzijn aan leefwereld van jongeren: slaap, stress, sport, steun en toegang tot hulp.
Welzijn in het dagelijks leven
Welzijn betekent dat mensen zich goed kunnen voelen, zich veilig weten en zorg kunnen krijgen wanneer dat nodig is. Voor jongeren gaat dat bijvoorbeeld over gezonde voeding, beweging, rust, sociale steun en hulp bij mentale problemen.
Maak het concreet met herkenbare voorbeelden uit het schoolleven zonder te persoonlijk te worden.
Situaties bij welzijn
Een school voorziet een vertrouwenspersoon
Een buurt bouwt veilige sportplekken
Jongeren krijgen hulp bij stress of somberheid
Deze situaties passen bij SDG 3
Gebruik deze slide als opstap naar actieve verwerking of een korte video over welzijn, zoals de opdracht vermeldt.
Welke situatie past het best bij SDG 3?
Ledlampen op school
Een vertrouwenspersoon
Extra bomen in de stad
Drinkwaterpunten
Toetst herkenning van welzijnssituaties. De afleiders komen uit andere SDG-voorbeelden uit de les.
Wat hoort volgens jou het sterkst bij welzijn?
Gezonde voeding
Voldoende rust
Sociale steun
Hulp bij stress
Deze slide heeft geen instructies
SDG 3 samengevat
SDG 3 gaat over gezond leven en goede zorg. Daarbij telt niet alleen het lichaam, maar ook mentaal welzijn. Jongeren hebben nood aan beweging, rust, steun en hulp wanneer dat nodig is.
Sluit aan bij slides 10 tot 12 en werkt welzijn extra actief uit, zoals gevraagd.
SDG 13: klimaatactie
Gaat over de aanpak van klimaatverandering
Het gaat om oorzaken beperken én gevolgen aanpakken
Voorbeelden: minder uitstoot, energiebesparing, bescherming tegen hitte en overstromingen
Werk ook dit doel extra uit. Maak duidelijk dat klimaatactie niet alleen protest is, maar ook beleid, keuzes en aanpassingen.
Klimaat in herkenbare situaties
Een stad plant extra bomen tegen hitte
Een school bespaart energie met ledlampen
Meer fietsen en openbaar vervoer verlaagt uitstoot
Deze situaties passen bij SDG 13
Leg bij elk voorbeeld kort uit waarom het met klimaat te maken heeft. Zo wordt herkennen makkelijker dan enkel uit het hoofd leren.
Welzijn en klimaat hangen samen
Klimaatverandering heeft invloed op mensen. Hittegolven, luchtvervuiling en extreme weersomstandigheden kunnen gezondheid en welzijn schaden. Daarom kunnen sommige situaties tegelijk passen bij SDG 3 en SDG 13.
Dit is een belangrijke koppelslide: leerlingen zien dat SDG's niet los van elkaar staan.
Welke actie pakt vooral een oorzaak van klimaatverandering aan?
Extra bomen planten
Bescherming tegen hitte
Minder uitstoot
Hulp bij stress
Maakt het onderscheid zichtbaar tussen oorzaken beperken en gevolgen aanpakken uit slide 13.
Klimaat en welzijn
SDG 13 gaat over de aanpak van klimaatverandering. Dat kan door uitstoot te verminderen of door mensen te beschermen tegen hitte en overstromingen. Daardoor hangen SDG 13 en SDG 3 soms samen, omdat klimaat ook welzijn beïnvloedt.
Herneemt de kern van slides 13 tot 15 en legt expliciet de link tussen klimaat en welzijn.
Hoe kan klimaatverandering het welzijn van mensen schaden?
Verwacht voorbeelden zoals: hitte maakt mensen ziek, luchtvervuiling schaadt gezondheid, overstromingen maken wonen onveilig, stress door extreem weer. Antwoorden mogen kort en concreet zijn.
De rol van ngo's
Ngo's werken vaak aan één of meer SDG's
Ze helpen mensen, voeren actie of informeren
Ze tonen problemen aan en zoeken oplossingen
Hier sluit je aan bij voorkennis. Vraag eventueel mondeling naar bekende ngo's en koppel ze aan een SDG.
Van situatie naar juiste SDG
Om een SDG te benoemen, kijk je eerst naar de kern van de situatie. Gaat het vooral over gezondheid, onderwijs, armoede, water of klimaat? Daarna kies je de SDG die het duidelijkst aansluit bij dat centrale probleem of doel.
Dit is de samenvattende denkwijze van de les en helpt leerlingen straks bij herkenningsopdrachten.
Wat doe je eerst om de juiste SDG te kiezen?
Het logo zoeken
De ngo benoemen
De kern bepalen
De kleur vergelijken
Toetst de samenvattende denkwijze uit slides 16 en 17.
Begrippen
SDG - een duurzaam ontwikkelingsdoel
duurzame ontwikkeling - vooruitgang die rekening houdt met mens, milieu en toekomst
Agenda 2030 - de internationale afspraak rond de 17 SDG's
Verenigde Naties - organisatie van landen die samen afspraken maken
ngo - niet-gouvernementele organisatie die werkt rond maatschappelijke problemen
welzijn - je goed voelen, gezond zijn en steun of zorg kunnen krijgen
klimaatactie - maatregelen om klimaatverandering te beperken of gevolgen aan te pakken
Deze slide heeft geen instructies