M11
1.10 Zintuigen
Sensoren
M11
1.10 Zintuigen
Sensoren
Je kunt de vijf (klassieke) zintuigen noemen.
Je kunt sensoren noemen die buiten de klassieke zintuigen vallen.
lesdoel
B2 - sensoren
een zintuig is een gespecialiseerde zenuwcel...
het vangt een signaal op uit de buitenwereld (sensor)
het signaal wordt in het orgaan omgezet in een elektrische stroom (impuls)
sensoren
een zintuig is een gespecialiseerde zenuwcel...
het signaal laat geladen deeltjes (Na+) de cel instromen, hierdoor wordt de cel (-70mV) minder negatief geladen
wanneer de cel -55mV lading heeft, is de drempelwaarde bereikt
bij méér Na+ deeltjes zal is de lading genoeg om hiermee een stroom (impuls) op te wekken
sensoren
een zintuig is een gespecialiseerde zenuwcel...
om te resetten en opnieuw te kunnen werken, moeten er weer geladen deeltjes uit de cel
sensoren
een zintuig is een gespecialiseerde zenuwcel...
is de drempelwaarde bereikt dan wordt een stroom (impuls) doorgegeven via de uitloper van de zenuw
sensoren
1 reuk
haarcellen vangen moleculen uit de lucht op
de cel zet het signaal om in een impuls
de reukzenuw stuurt dit naar het brein
sensoren
reukzenuw
2 smaak
haarcellen vangen moleculen uit de voeding op
de cel zet het signaal om in een impuls
de smaakzenuw stuurt dit naar het brein
sensoren
smaakzenuw
3 gehoor
haarcellen vangen trillingen op uit vloeistof in het slakkenhuis
de cel zet het signaal om in een impuls
de gehoorzenuw stuurt dit naar het brein
sensoren
4 zicht
staven en kegels vangen licht op wat op het netvlies valt
de cel zet dit om in een impuls
de oogzenuw stuurt dit naar het brein
sensoren
oogzenuw
5 gevoelszintuigcellen in de huid...
lichaampje van Pacini (druk en trillingen)
Merkel-cellen (fijne details)
lichaampje van Meissner (lichte aanraking)
lichaampje van Ruffini (uitrekken)
losse zenuwuiteinden (pijn, temperatuur en jeuk)
sensoren
in spieren en pezen zitten speciale sensoren die waarnemen hoe het lichaam beweegt en waar het zich bevindt: proprioceptie...
spindels (spierspoeltjes) meten de rek
peeslichaampjes meten de kracht
sensoren
spindel
peeslichaam
in de wand van de aorta en halsslagader zitten baroreceptoren die de bloeddruk meten...
ze meten hoe sterk het bloedvat wordt uitgerekt
het brein reageert erop door hartslag, frequentie en vaatwijdte aan te passen
sensoren
welke receptoren zijn bij een diabetische voet beschadigd?
welke receptoren zijn bij een ernstig verbrande hand?
oefening in 2-tallen
een student zit op een stoel met de ogen dicht (en houdt ze tijdens de opdracht dicht)
een andere student brengt de student stap-voor-stap (zonder te praten) in de houding zoals op de afbeelding
oefening in 2-tallen
een student staat met de ogen dicht (en houdt ze tijdens de opdracht dicht)
een andere student brengt de student stap-voor-stap (zonder te praten) in de houding zoals op de afbeelding
oefening in 2-tallen
een student zit op een stoel met de ogen dicht (en houdt ze tijdens de opdracht dicht)
een andere student brengt de student stap-voor-stap (zonder te praten) in de houding zoals op de afbeelding
de stoel wordt weggehaald
oefening in 2-tallen
doe in 2-tallen deze test
doe de test met stilstaande vinger, de ander nu met de ogen dicht
dit staat bij de deur, maar toch ruik je dit. hoe kan dat?