1e wat er in je opkomt als je aan China denkt
Een enorme prestatie
Het is China gelukt om een groot deel van de
inwoners uit de armoede te halen.
Sinds 1949 is China een communistisch land met
een planeconomie met één partij:
- sinds de jaren 1980 meer een markteconomie,
maar de Communistische Partij van China (CCP)
behield veel macht
- vooral in het oosten werden investeringen uit
westerse landen toegestaan en aangemoedigd in
speciale economische zones (sez).
- hierdoor industrialiseerde en verstedelijkte
het kustgebied
Een enorme prestatie
Steden als Shanghai en Guangzhou
ontwikkelden zich snel tot moderne
miljoenensteden met grote havens.
China bemachtigde moderne technologie
door:
- westerse bedrijven te laten investeren
in samenwerking met een Chinese
partner
- bedrijfsspionage
Er volgt nu een filmpje over chinese bedrijfsspionage.
Schrijf in je schift wat de mogelijke gevaren zijn en om welke spionage het gaat.
Honderden Nederlandse bedrijven (deels) in Chinese handen, AIVD waarschuwt voor spionage
Een enorme prestatie
Bij de dienstensector hebben ze vooral
afgekeken in het Westen zonder ze het
land binnen te laten.
Amazon, Google en Meta zijn verboden,
waardoor Alibaba en Tencent zich
konden ontwikkelen
China is een van de grootste
goederenproducenten en
-exporteurs ter wereld.
ook een grote binnenlandse afzetmarkt
Diversiteit geeft spanningen
Bevolkingsgroepen in China:
- 56 verschillende bevolkingsgroepen erkend
- 92% is Han
- samenleven leidt tot spanningen
De CCP wilde de ongelijkheid en de ontwikkeling van minderheden bevorderen, maar de
nationale identiteit bleef belangrijk.
wel een zekere mate van zelfbestuur, geen recht op afscheiding
Han-Chinezen kregen in het westen de belangrijkste banen
Diversiteit geeft spanningen
Ondanks een stijging van de gemiddelde levenstandaard, ontstond er sociale ongelijkheid:
- de Han-Chinezen profiteerden van het beleid
- de minderheden kregen te maken met discriminatie en lagere lonen
- gevolg: spanningen en onrust
VB Oeigoeren en Tibetanen
Diversiteit geeft spanningen
Om de onrust te verminderen, zet de CCP in
op onderlinge interactie en assimilatie.
maar: onderdrukking, indoctrinatie,
dwangarbeid, mishandeling en
‘heropvoeding’ van minderheden
VB: Oeigoeren:
- plukken gedwongen katoen
- ‘extremisme’ en ‘terrorisme’ voorkomen
- ‘etnische eendracht’ en nationale
veiligheid garanderen.
Ongelijkheid
In China is sprake van regionale
ongelijkheid:
- vooral tussen oost en west
- (extreme) armoede is wel sterk
afgenomen in heel China
Ongelijkheid
Het verschil tussen oost en west is ook
kleiner geworden:
- bedrijven zijn beter over het land verspreid
door overheidsbeleid en door loonstijgingen
aan de kust
- gevolgen: stijging verstedelijkingsgraad en
hogere groei brp in het binnenland dan
aan de kust
De middenklasse blijft groeien.
gevolgen: oude cultuurkenmerken verdwijnen
en de binnenlandse afzetmarkt groeit
Krimpende bevolking en vergrijzing
Tussen 1950 en 2022 is de bevolking van China gegroeid van ongeveer 552 miljoen naar
1.412 miljoen inwoners.
Vanaf 1950 groeide de bevolking in China zo snel dat de eenkindpolitiek werd ingesteld.
daling geboortecijfer en gemiddeld aantal kinderen per vrouw leidde tot ontgroening
Ook vergrijzing door een stijging van de levensverwachting van 41 jaar in 1955 naar
77,9 jaar in 2022.
Krimpende bevolking en vergrijzing
Door de ontgroening en vergrijzing is de demografische druk toegenomen:
- in de toekomst tekorten op de arbeidsmarkt
- minder belastingen om sociale voorzieningen mee te betalen
- 2015: twee kinderen toegestaan, 2021: drie kinderen toegestaan
- of de ontgroening hierdoor afneemt is de vraag:
+ Chinezen zijn gewend aan kleine gezinnen
+ opleiding van kinderen kost veel geld
+ woonruimte en levensonderhoud zijn duur in Chinese steden
De verwachting is dat de bevolking van China blijft krimpen.
bedenk gevolgen van de 1 kind politiek
De Chinese Droom
Xi Jinping streeft ernaar China te ontwikkelen
tot centrumland in 2049.
de Chinese Droom
De economische groei is de laatste jaren
afgenomen door:
- gestegen lonen
- vergrijzing
- krimpende beroepsbevolking
- regionale ongelijkheid
- milieuproblemen
- concurrentie van andere landen
- verouderd economisch model
De Chinese Droom
Regering wil focus verleggen van kwantiteit naar kwaliteit: smart economic growth:
- minder afhankelijk van energie-intensieve en vervuilende industrieën
- meer nadruk op hightech, farmacie, vliegtuigen, auto’s, robots, Industrie 4.0 en duurzaamheid
- meer binnenlandse consumptie en innovatie(capaciteit) van eigen bodem
- verplaatsing laagwaardige industrie naar lagelonenlanden
Ook ‘groene ontwikkeling’ is een speerpunt: CO2-neutraal in 2060:
- maar nu nog voor 60% afhankelijk van elektriciteit uit steenkool
- wel ook al 30% elektriciteit uit zon en wind
De Chinese Droom
De ‘groene ontwikkeling gaat soms
met harde hand.
voor de ‘groene’ Olympische
Spelen in 2022 werden boeren
gedwongen hun land goedkoop
te verhuren voor zonnepanelen
en windmolens.
De vraag naar grondstoffen blijft groot.
veel investeringen in het buitenland
voor de daar aanwezige grondstoffen
Belt and Road Initiative
Nieuwe Zijderoute: voorbeeld investeringen van China in het buitenland.
Belt and Road Initiative
Groot infrastructuurproject met verbindingen
tussen Azië, Europa en Afrika over land en zee.
wegen, bruggen, spoorlijnen, pijpleidingen,
havens en andere infrastructuur
De snellere, kortere, modernere spoorverbindingen
zijn goed nieuws voor goederenvervoer.
ook die van beperkt houdbare producten
Belt and Road Initiative
Voor Europa en de VS:
+ economische voordelen van de Nieuwe Zijderoute
- de infrastructuur kan als militaire basis dienen
- meer concurrentie op het gebied van productie en handel
- afhankelijkheid van China van deelnemende landen door voorwaarden investeringen
- deelnemende landen kunnen de kant van China kiezen bij internationale kwesties
Belt and Road Initiative
VB: Hambantota haven op Sri Lanka:
- China leende miljarden dollars aan Sri Lanka voor de aanleg
- voorwaarde: Chinese bedrijven moesten de haven bouwen
- haven rendeert niet en Sri Lanka kan de schuld niet terugbetalen
- oplossing: zeggenschap over de haven in handen van een Chinees
staatsbedrijf in ruil voor schuldenverlichting
Geopolitiek gezien blijft het spannend
China heeft zich economisch, politiek, maatschappelijk en cultuur ontwikkeld van een
regionale grootmacht tot een mondiale grootmacht.
China eist deze positie op en dat leidt tot spanningen
China krijgt steeds meer invloed in mondiale en transnationale netwerken waar eerder
vooral de centrumlanden alles bepaalden.
meer macht voor China in de G20, VN en de VN-Veiligheidsraad
China maakt steeds vaker gebruik van haar vetorecht in de VN-Veiligheidsraad.
eerst deden vooral Rusland en de VS dit
Geopolitiek gezien blijft het spannend
Westerse landen vinden hun politiek-maatschappelijke systeem superieur, terwijl China het Chinese systeem superieur vindt.
Chinese beleid wordt ervaren als onethisch en bedreigend
daarom proberen westerse landen samen met Zuid-Korea en Taiwan de nieuwste
chiptechnologie uit handen van China te houden
Westerse landen hebben ook moeite met de toegenomen centralisatie en controle door
de staat in China.
VB: Hongkong, Xinjiang en de 800 miljoen camera’s
Geopolitiek gezien blijft het spannend
Zuid-Chinese Zee:
- China bezet hier eilanden en legt militaire
bases aan
- grote belangen: visserij, olie, handel,
militaire macht
- andere landen zijn het niet eens met de
Chinese claim
- ‘routinepatrouilles’ in het gebied door
bijvoorbeeld de VS, GB en Nederland
- waarschijnlijk ook om druk op China uit te
oefenen vanwege de situatie in Taiwan