Bouwsteen 5 - Hoofd- en bijzaken
Bouwsteen 5 - Hoofd- en bijzaken
Theorie Hoofd- en bijzaken – Lezen
Hoofdzaken 1/3
Naast de hoofdgedachte bevat een tekst nog meer belangrijke informatie die te maken heeft met het onderwerp van de tekst. Dit noemen we hoofdzaken.
Hoofdzaken vind je vaak terug op voorkeursplaatsen:
de titel;
de inleiding;
het slot;
de eerste, tweede of laatste zin van een alinea.
De kernzin bevat de belangrijkste informatie van een alinea. Vaak is dit de eerste of de laatste zin van de alinea. Soms heeft een alinea twee kernzinnen.
Bijzaken 2/3
Hoofdzaken worden in de tekst ondersteund door bijzaken. Bijzaken maken een tekst vaak duidelijker én leuker. Zonder bijzaken is het een stuk lastiger om je als lezer iets voor te stellen bij de hoofdzaken uit de tekst.
Enkele voorbeelden van bijzaken zijn:
voorbeelden;
details, zoals cijfers;
extra uitleg of een toelichting;
een citaat of persoonlijk verhaal.
3/3
In betogende teksten zijn het standpunt en de argumenten hoofdzaken. Soms worden argumenten extra ondersteund. Die onderbouwing vormt een bijzaak.
Signaalwoorden kunnen soms helpen bij het bepalen van hoofd- en bijzaken. Signaalwoorden als bijvoorbeeld en zoals geven aan dat er een bijzaak volgt, terwijl na signaalwoorden als dus en kortom juist vaak de kern, de hoofdzaak volgt.
Bij langere online teksten staan de hoofdzaken vaak bovenaan. Deze keuze wordt gemaakt omdat veel lezers niet de hele tekst lezen of alleen gericht (zoekend) lezen. Hoe verder je leest, hoe meer het om bijzaken gaat.
Waar vind je vaak hoofdzaken in een tekst?
In de titel, inleiding, slot, en eerste, tweede of laatste zin van een alinea
Alleen in de titel en slot
In de details en voorbeelden
Alleen in de eerste zin van een alinea
Wat is het doel van bijzaken in een tekst?
Om de tekst korter te maken
Om de tekst duidelijker en leuker te maken
Om de hoofdgedachte te vervangen
Om de lezer te verwarren
Welke van de volgende opties is een voorbeeld van een bijzaak?
De hoofdgedachte
De titel
Een citaat of persoonlijk verhaal
De inleiding
Wat zijn de hoofdzaken in een betogende tekst?
De signaalwoorden en de onderbouwing
Het standpunt en de argumenten
De bijzaak en de kern
De lezers en de tekststructuur
Welke signaalwoorden geven vaak aan dat er een hoofdzaak volgt?
Bijvoorbeeld en zoals
Omdat en hoewel
Dus en kortom
En en of
Einde