1.2 Het ontstaan van steden

Jagers en boeren

1.2 Het ontstaan van steden

1

1 / 18
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

In deze les zitten 18 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Jagers en boeren

1.2 Het ontstaan van steden

1

bespreken verwerking

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

  • Maken casus op blz. 14

  • Maken vraag 7 t/m 10 (basis) of vraag 1 HD blz. 26

  • uitwerken leerdoelen 1.1 (zie blz. 29) in schrift of schema oorzaak/gevolg (padlet?)

  • Afmaken lees opdracht Sapiens (vorige slide)



(Huiswerk)opdracht

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Lees de tekst uit het boek Sapiens blz. 89 - 96 (zie magister huiswerk)


Waarom is volgens Harari de landbouwrevolutie de grootste zwendel van de geschiedenis? leg je antwoord uit.


Wat vind jij? Moeten we de landbouwrevolutie zien als iets positiefs of iets negatiefs? Onderbouw je antwoord met argumenten.



De landbouw revolutie als bron van ellende?

Lees het artikel uit de Volkskrant en "vooruitgang?" op blz. 17 van je boek.


  1. Wat wil de schrijver ons met het Volkskrant artikel duidelijk maken?

  2. Leg uit dat dit artikel laat zien dat archeologie en het bestuderen van de geschiedenis wetenschappen zijn.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

En toen veranderde (heus niet) alles

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

De grootste zwendel uit de geschiedenis?

De landbouwrevolutie zorgde voor de grootste verandering ooit, die was niet per se positief.

Of viel het allemaal wel mee?

Geschiedenis/archeologie als wetenschap.


Oude en nieuwe inzichten.

  • Mensen werden ongezonder (minder gevarieerd eten, werkzaamheden, ziektes)

  • er was één landbouwrevolutie

  • landbouw zorgt voor ongelijkheid (bezit)

Leerdoelen

  • Ik kan benoemen op welke plekken al vroeg stedelijke gemeenschappen ontstonden en verklaren waarom dat juist daar gebeurde.

  • Ik kan beschrijven waardoor stedelijke gemeenschappen op sociaaleconomisch en politiek-bestuurlijk gebied complexer waren dan de eerste landbouwsamenlevingen

  • Ik kan het ontstaan van het schrift verklaren en beschrijven dat het als snel verschillende functies kreeg.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Prehistorische culturen

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

ca. 5300 v.C. eerste boeren in Nederland.


Verschillende culturen (namen later bedacht)

  • bandkeramiekcultuur

  • klokbekercultuur

  • Trechterbekercultuur

Prehistorische culturen

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

De eerste steden

Ik kan benoemen op welke plekken al vroeg stedelijke gemeenschappen ontstonden en verklaren waarom dat juist daar gebeurde.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

De samenleving ontwikkelde zich in het Midden-Oosten anders dan in Noord-Europa.


  • 7000 v.C. overal in de vruchtbare halve maan dorpen.

  • Voornamelijk rond de rivieren Tigris, Eufraat en Nijl groeien dorpen tot steden.

  • Irrigatielandbouw noodzakelijk voor landbouw.

  • Samenwerking noodzakelijk voor succesvolle irrigatielandbouw.

  • Gevolg: grotere verschillen in aanzien en rijkdom tussen mensen en toename complexiteit samenleving

De eerste steden

Ik kan beschrijven waardoor stedelijke gemeenschappen op sociaaleconomisch en politiek-bestuurlijk gebied complexer waren dan de eerste landbouwsamenlevingen

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Dankzij succesvolle irrigatielandbouw groeide de bevolkingsomvang.


3300 v.C. dorpen uitgegroeid tot steden met tienduizenden inwoners. Deze steden hebben ook invloed op omliggende dorpen en gebieden. We noemen deze steden stadstaten en spreken van agrarische urbane samenlevingen


Stadstaten

Ik kan beschrijven waardoor stedelijke gemeenschappen op sociaaleconomisch en politiek-bestuurlijk gebied complexer waren dan de eerste landbouwsamenlevingen

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Kenmerken stedelijke gemeenschappen:

  • meerderheid boer, wel specialisatie.

  • surplus aan landbouwopbrengst, waardoor niet iedereen meer boer hoefde te zijn.

  • specialisatie in andere werkzaamheden (beroepen)

  • Kunst en massaproductie

  • Monumenten / rituelen

  • Hiërarchie

  • Polytheïsme

  • Heersers (adel)


Spijkerschrift en hiërogliefen

Wat waren de kenmerken van de eerste stedelijke gemeenschappen uit de Tijd van jagers en boeren? Hoe kun je deze verklaren en herkennen?

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

De samenleving in de stadstaten was zodanig complex dat het lastig werd om belangrijke zaken mondeling door te geven en te onthouden.


Het schrift bood een oplossing voor dit probleem.



Spijkerschrift en Hiërogliefen

Waardoor ontstonden in Mesopotamië stedelijke gemeenschappen?

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Evolutie schrift:


Karakterschrift - herkenbare afbeeldingen

Syllabisch schrift - teken staat voor een klank, lettergreep.


Door de evolutie van geschriften kon het voor veel meer zaken worden gebruikt; denk aan handelsafspraken, wetten.


Schrijvers hadden veel aanzien.



Boekentip

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Huiswerk

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

  • Uitwerken leerdoelen 1.2 in schrift

  • Maken opdracht 2 en 4 van 1.2 op blz. 22 en 23

  • Voorbereiden op volgende les: lezen fragment uit het epos van Gilgamesh blz. 137 t/m 143 tot regel 155 (tablet XI), zie magister