Romantiek en Realisme H4
Romantiek en Realisme H4
Realisme en Impressionisme
Deel 1: Terugblik Neo-classicisme en Romantiek
Deerl 2: Start Realisme en Impressionisme (college)
Aan de slag met Analyse-schema
Hoe breng je jouw analyse in praktijk?
Lesduur is: 80 minOnderdelen in deze les
Romantiek en Realisme H4
Realisme en Impressionisme
Deel 1: Terugblik Neo-classicisme en Romantiek
Deerl 2: Start Realisme en Impressionisme (college)
Aan de slag met Analyse-schema
Hoe breng je jouw analyse in praktijk?
Industriele Revolutie 1750 - 1850
Franse Revolutie
1789-1795
De verlichting
Neo-classicisme 1750 -1835
Romantiek 1775 - 1850
Realisme 1840 - 1900
Impressionisme
1863 - 1900
post- impressionisme
1886 - 1910
Neoclassicisme
Romantiek
Welke kenmerken weet je nog van NC en Rom?
Even herhalen:
Romantiek
GEVOEL
Terug naar de natuur:
Veel emotie, geen vaste regels
Melangolie en nostalgie
Focus op de kleur ipv lijnen
architectuur: Gotiek
Dans: verhalend 'klassiek' ballet: Tutu's en spitzen
Muziek als uiting van de natuur.
Het sublieme
Even herhalen:
Neo-Classicisme
RATIO
Terug naar de klassieken:
aandacht anatomie
Draperieen
harmonische diepe kleuren
symmetrie
Klassieke voorstelling
Handelingsbaletten
vaste opbouw symphonieen en pianosonates
Arm en Rijk
Nav de industriele revolutie is er nog steeds een groot verschil tussen Bourgoisie (rijke burgers) en de arbeidersklasse. De bourgoisie clashte daarnaast met de adel en de kerk.
Romantische schilderijen (zoals hiernaast De Goya's -chronos) komen voort uit het zware leven van de arbeidersklasse. Ze verbeelden het sublieme.
Ook het realisme heeft haar oorsprong in deze situatie.
Sleepvraag
Vormgeving
Voorstelling
Er is sprake van lijnperspectief
De melodie is enkelvoudig
De vrouw is verlaten
Ze kijken elkaar niet aan
H4: Realisme en Impressionisme
examentopics (Beeldende (toegepaste) kunst en Bouwkunst)
traditie tegenover vernieuwing (academie tegenover bijvoorbeeld romantische schilderkunst, realisme, impressionisme); fotografie en het effect ervan op de beeldende kunst;
Ingenieursbouw - ijzer/glas constructies (bijvoorbeeld Crystal Palace, Eiffeltoren
Originaliteit tegenover traditie: op de eigen tijd reflecteren, herwaardering ambacht (bijvoorbeeld Arts and Crafts).
Nationale musea gekoppeld aan prestige van een staat (bijvoorbeeld Louvre, British Museum, Altes Museum, Rijksmuseum); wereldtentoonstellingen.
Toename reproductiemogelijkheden.
Fotografie
Effecten van kolonialisme en wereldtentoonstellingen
Kennis van de wereld vergroot door fotografie: etnografische foto's, reisfoto's (bijvoorbeeld Alexandrine Tinne).
De rauwe werkelijkheid
De bourgeoisie wordt invloedrijker, maar de kloof tussen arm en rijk is enorm.
Koloniale uitbreiding (imperialisme) zorgt voor groei industrialisatie.
Op wereldtentoonstellingen tonen landen hun vooruitgang.
Er wordt veel en groots gebouwd in neo-stijlen door architecten EN in de vorm van Ingenieursbouw
Nieuwe bouwmethoden
Ingenieurs ontwikkelen nieuwe bouwmethoden en maken gebruik van gietijzer, gietstaal en glas om grote ruimten te overspannen.
-> Staalskeletbouw
Station Antwerpen Centraal
Arts-and-crafts
Conservatieve tegenbeweging (start Engeland) op de door industrialisatie gevoedde massa-productie.
Handwerk in alle toegepaste kunst. Wens om terug te keren naar gildensysteem.
Let op: analyse op basis van Beeldende Vormgeving
A: Gustave Courbet -
Bonjour Monsieur Courbet
B: W. Nuijen
Schipbreuk op een rotsachtige kust
Realisme
In plaats van het uitgaan van de natuur, gaan de realisten uit van het harde alledaagse leven.
Ook de manier waarop geschilderd werd, werd hier vaak op aangepast, ze schilderden het leven zoveel mogelijk zoals het is: een naturalistische schilderstijl.
De salons waren niet zo blij met die directe weergave van de werkelijkheid en de onderwerpkeuze.
Veel realistische schilders worden afgewezen en organiseren vervolgens de salon de refusés (salon van de afgewezenen)
Realisme
Millet laat hier de noeste arbeid van de arenmeesters zien op het land. De gewone vrouwen die sober gekleed zijn, zijn respectvol weergegeven.
Door de uitvinding van de verftube konden de realistische schilder ook echt in de buitenlucht schilderen en zo naturalistisch mogelijk werken.
Welke facetten van dit schilderij zijn realistisch?
Niets
De voorstelling
De vormgeving
De voorstelling en de vormgeving.
Beeldhouwkunst
Beeldhouwers hebben het lastig in het realisme. Een beeldhouwwerk kost immers zoveel geld dat alleen de rijken het kunnen betalen en zo wordt avant-garde werken wel erg prijzig.
Deze arbeider in brons is echter gemaakt in opdracht van een fabrieksdirecteur. Inmiddels is de avant-garde kunst alweer overgegaan in het impressionisme. Maar de trotse klassiek vormgegeven arbeider wordt zo toch met respect weergegeven.
Van Realisme naar Impressionisme
Eduard Manet maakt een belangrijk verschil vanuit het realisme.
Hij schildert bijvoorbeeld zijn eigen Olympia op basis van de Olympia van Titiaan, dit viel bij de Salon om meerdere redenen niet in de goede aarde.
Kijk goed naar de twee afbeeldingen. Benoem de verschillen en beschrijf welke problemen de Salon hiermee zou kunnen hebben.
Titiaan - Venus van Urbino
( 1538)
Eduard Manet - Olympia
(1863)
Waarin verschillen de 2 werken? Waarom zou de salon Manets werk hebben afgewezen?
Manet - dejeuner sur l'herbe (1863)
Het naakt toen en nu.
Manets provocatie
Courbets Realisme
Plein air schilderen
uitvinding fotografie
Japanse kunst
Impressionisme
Wat betekent eigenlijk een impressie?
Impressie
gevoel, emotie, ervaring, feeling, gevoeligheid, gewaarwording, idee, indruk, instinct, intuïtie, sensatie, vermoeden, voorgevoel
Impressionisme 1870-1905
Momenten vastleggen
Zuivere kleuren (pastel en paars)
Alledaagse onderwerpen
Toetsen
Schetsmatige techniek
Sfeer en lichtval belangrijk
Niet glad afgewerkte beelden
Veel beelden met diepe plooien
Compositie en uitsnijding wordt meer 'toevallig'
Caillebotte
Manet
Monet
Monet
Licht
Een aantal termen om licht te beschrijven zijn:
Licht/ Donker/Transparantie Natuurlijk licht / lichtinval/ reflectie Schaduw / contrast / plasticiteit (Half) doorschijnend / licht doorlatend
Bekijk de afbeelding hiernaast met de focus op het licht
Beschrijf het licht in het schilderij van Degas. Kun je ook iets vertellen over de compositie.
De afdruk van het moment
Het impressionisme kun je zien als de ultiem voortzetting van het realisme.
Het idee dat kunst eigentijds en direct moet zijn.
Kunstenaars willen het moment, de werking van licht en kleur verbeelden. Ze verbeelden de wereld zoals ze hem zien en niet zoals ze weten dat hij eruit ziet.
Tinnen verftube (1842)
Aan de slag (+ Huiswerk)
Kijk na: Blok 4.6
Samen maken: 4.
Zelfstandig maken: 4.
Vat samen: Hoofdstuk 4
Schrijf vragen of lastige onderwerpen op!!
Muziek, Dans, Theater
• melodrama; naturalistisch theater (bijvoorbeeld Henrik Ibsen, Johan August Strindberg);
• romantisch ballet in West-Europa en bloei laatromantisch ballet in Rusland; • Richard Wagner (Bayreuth, Gesamtkunstwerk); realisme in de opera (verismo);
Salons, openbare concertzalen, theaters en operahuizen ook als plaatsen van sociaal gebeuren (bijvoorbeeld Concertgebouw, Opéra Garnier).
naturalistisch theater (bijvoorbeeld invoering vierde wand)
Muziek: Richard Wagner
Laat de bestaande opera-structuur los.
Gesamtkunstwerk
Lezen blokje: Der ring des Nibelungen (p. 56)
Begrippen Opera:
LIBRETTO - De tekst van de opera
ARIA - Solo waarin een emotionele reactie plaatsvindt.
RECITATIEF - Spraakzang, waarin het verhaal zich ontwikkeld (dialogisch)
OUVERTURE - Openingsstuk (meestal instrumentaal)
AKTE/BEDRIJF - Deel van een opera of toneelvoorstelling
LEITMOTIV - motiefje dat een personage of object kenmerkt.
Opera Vera
De realistische opera wordt geboren.
Zowel voorstelling (het verhaal speelt zich af in de midden- en lage klasse) als de vormgeving (geen engelange Aria's meer) doet realistischer aan dan de klassiekers.
Voorbeeld: Carmen
Lezen: Debussy (p. 57)
Rusland: Laat-Romantisch Ballet
Marius Petipa als groot choreograaf in St. Petersburg. Tsjaikovski als grootste componist. (Notenkraker, Zwanenmeer).
Meer aandacht voor techniek, minder voor de handeling (het verhaal)
Echte vernieuwing is er voor Saint-Leon met Coppelia.
Leg aan de hand van twee kenmerken van de dans uit op welke manier Coppelia naar een robot verwijst.
Theater: Spektakel en menselijk leed
Enorme ontwikkelingen door gasgedreven licht (vanaf 1800) en electriciteit (vanaf 1880).
BEGRIPPEN THEATER
Eenheid van Tijd-Plaats-Handeling (wordt losgelaten in de 19e eeuw)
De vierde wand (nav naturalisme)
Spelgegevens
Mise en Scene
Theatervormgeving (zoals Decor, Kostuum, Licht, Muziek, Geluid, Rekwisieten & Special Effects)
Spelvormgeving (Verbale en Non-verbale expressie
Theatervormen
Melodrama - groots, meeslepend drama met overdreven emotie en spektakel.
Realisme - realistisch in voorstelling, veelal volksverhalen. (Hendrik Ibsen)
Naturalisme - psychologisch, realistisch drama, geënt op de ontwikkeling van personages. (August Strindberg)
Aan de slag (+ Huiswerk deze week)
Nakijken 4.6
Samen maken: Vragenblok 4.7 vraag 3-5
Zelfstandig maken: Vragenblok 4.9 en 4.14
Vat samen: H4
