Recht P6 2024-2025
Bestuurs- en staatsrecht
16
Recht P6 2024-2025
Bestuurs- en staatsrecht
16
Het vak Recht
Het vak Recht is verdeeld over 2 leerjaren, 8 perioden:
Iedere periode wordt afgesloten met een portfolio. Een portfolio bestaat uit één of meer onderdelen, zoals opdrachten, een assessment (mondeling) of een Itslearning-toets.
Alle portfolio’s dienen met een ‘voldaan’ te worden afgerond.
Alle portfolio’s kunnen worden herkanst indien deze niet voldaan zijn.
1 november 2019
2
Recht P6: Bestuurs- en staatsrecht
Lesmateriaal:
Boek: Bestuurs- en staatsrecht (Boom digitaal)
Wettenbundel
Rooster:
Theorie: 4 klokuren per week (op rooster: REC)
Projectopdrachten: tijdens projecturen (op rooster: Project)
Beoordeling:
Zes projectopdrachten
Alle opdrachten zijn gemaakt en ingeleverd voor het verstrijken van de deadline. Twee van de zes opdrachten worden door het docententeam geselecteerd en bepalen ongeveer 30% van je eindcijfer.
Toets
Hoofdstuk 5 t/m 9. Bepaalt ongeveer 70% van het eindcijfer.
3
Hoofdstuk 6: Toezicht en handhaving
Leerdoelen van dit hoofdstuk:
Je kunt uitleggen wat toezicht is.
Je kunt uitleggen wat de taken en bevoegdheden van een toezichthouder zijn.
Je kunt uitleggen wat handhaving inhoudt.
Je kunt uitleggen in welke gevallen handhaving niet altijd plaatsvindt.
Je kunt de handhavingsinstrumenten last onder bestuursdwang, last onder dwangsom, bestuurlijke boete en het intrekken van een beschikking omschrijven en toepassen in een concrete situatie.
4
Inleiding
Regels en voorschriften zijn er niet voor niets. Bestuursrechtelijke regels zorgen voor bescherming van de vele verschillende onderdelen van het algemeen belang.
Van bescherming van het milieu, goede snelwegen, controle op de kwaliteit van onze gezondheidszorg, kinderopvang en voedsel tot de kleur van de buitenmuren van huizen.
Opzoekvraag: In welk hoofdstuk van de Awb vind je regels over handhaving?
Inleiding
Het is belangrijk dat burgers en bedrijven zich aan de gestelde regels houden. De meesten doen dat ook, maar uitzonderingen zijn er ook. Zoals de eigenaar van een restaurant die zijn terras in strijd met de afgegeven terrasvergunning gewoon midden op de stoep zet of zoals een mevrouw uit Den Helder die de gevel van haar woning geelgroen schildert en daarmee de Woningwet overtreedt.
Een bestuursorgaan kan tegen het overtreden van bestuursrechtelijke regels optreden door te handhaven. De wettelijke bepalingen over handhaving kun je vinden in hoofdstuk 5 van de Awb.
Opzoekvraag: In welke titel van de Awb zijn regels opgenomen over toezicht?
Toezicht
Om te kunnen handhaven als de regels niet worden nageleefd, moeten bestuursorganen ervan op de hoogte zijn dat regels worden overtreden. Bestuursorganen kunnen daar op twee manieren achter komen:
Door tips van burgers die ze doorgespeeld krijgen (derde-partij).
Door zelf te controleren of de regels worden nageleefd.
Bestuursorganen controleren dus ook zelf actief of de gestelde regels nageleefd worden. In het bestuursrecht wordt voor controle het woord toezicht gebruikt. In titel 5.2 (art. 5:11-5:20) van de Awb zijn regels opgenomen die over toezicht gaan.
Toezichtbevoegdheden
In de artikelen 5:12 t/m 5:20 Awb zijn de toezichtbevoegdheden voor de toezichthouders opgenomen. Deze bevoegdheden kun je zien als het juridisch gereedschap waarmee de toezichthouders hun toezicht uitoefenen.
Bij het uitoefenen van toezicht mogen de toezichthouders:
plaatsen betreden (art. 5:15 Awb)
inlichtingen vorderen (art. 5:16 Awb)
zakelijke gegevens en stukken inzien (art. 5:17 Awb)
zaken onderzoeken en monsters nemen (art. 5:18 Awb)
vervoermiddelen en hun lading doorzoeken (art. 5:19 Awb)
medewerking vragen aan het onderzoek (art. 5:20 Awb)
In principe mag iedere toezichthouder alle in de Awb genoemde bevoegdheden uitoefenen, maar de bijzondere wet waarin de toezichthouder wordt aangewezen, kan de toezichtbevoegdheden beperken of uitbreiden.
Wel of niet handhaven?
Als uit toezicht blijkt dat er inderdaad een overtreding heeft plaatsgevonden, dan kan het bestuursorgaan overgaan tot handhaven, maar het kan ook besluiten om dit (voorlopig) niet te doen.
Het kan zijn dat de overtreding te gering is. Denk aan een feest dat vijf minuten na de uiterste tijd die in de verleende vergunning staat, nog bezig is en de band begint net aan het laatste nummer, of in het geval dat het bestuursorgaan de situatie toestaat, dus gedoogt.
Wel of niet handhaven?
Gedogen is het voornemen en/of de verklaring van een bestuursorgaan dat door dat bestuursorgaan, al dan niet onder voorwaarden, niet handhavend wordt opgetreden tegen een illegale situatie.
Bij een gedoogverklaring geeft een bestuursorgaan dus aan niet te
zullen optreden tegen een situatie, ondanks dat die situatie in strijd
is met wet- en/of regelgeving en daarmee dus illegaal is.
Gedogen betekent niet dat een illegale situatie legaal wordt.
Juridisch gezien blijft de overtreding, zoals het verkopen van
softdrugs, illegaal.
Handhavend optreden blijft echter voorlopig uit.
Om te kunnen handhaven als de regels niet worden nageleefd, moeten bestuursorganen ervan op de hoogte zijn dat regels worden overtreden. Bestuursorganen kunnen daar op twee manieren achter komen. Welke twee zijn dit?
Hoe worden de personen genoemd die namens bestuursorganen toezicht uitoefenen en in welk artikel van de Awb is een definitie van dit begrip opgenomen?
In de artikelen 5:12 tot en met 5:20 Awb zijn de toezichtbevoegdheden voor de toezichthouders opgenomen. Welke verplichting legt artikel 5:12 Awb de toezichthouder op?
Wat zou er gebeuren als een burger, in strijd met de verplichting van artikel 5:20 Awb, weigert om mee te werken aan het onderzoek dat de toezichthouder uitvoert?
Wat betekent 'gedogen'?
Handhaving
Besluit het bestuursorgaan wel tot handhaving over te gaan, dan heeft het bestuursorgaan de keuze uit vier bestuursrechtelijke handhavingsmogelijkheden:
de last onder bestuursdwang
de last onder dwangsom
de bestuurlijke boete
intrekken van een beschikking
1. Last onder bestuursdwang
De last onder bestuursdwang wordt in de artikelen 5:21 tot en met 5:31c van de Awb geregeld.
Een last onder bestuursdwang wil zeggen dat het bestuursorgaan de illegale situatie die door de overtreding is ontstaan, feitelijk ongedaan maakt.
Het terras dat op de openbare weg staat wordt verwijderd en de groene gevel moet worden overgeschilderd. De overtreder krijgt meestal wel eerst de kans om dat zelf te doen.
2. Last onder dwangsom
Artikel 5:32 Awb bepaalt dat een bestuursorgaan dat bevoegd is om een last onder bestuursdwang op te leggen, in plaats daarvan ook een last onder dwangsom kan opleggen.
Artikel 5:31d Awb geeft aan wat onder een last onder dwangsom wordt verstaan, namelijk: de herstelsanctie, inhoudende:
een last tot geheel of gedeeltelijk herstel van de overtreding en
de verplichting tot betaling van een geldsom als de last niet of niet tijdig wordt uitgevoerd.
3. Bestuurlijke boete
In het bestuursrecht zijn er ook bestraffende sancties. De meest voorkomende bestraffende sanctie is de bestuurlijke boete. In de Awb is de bestuurlijke boete geregeld in de artikelen 5:40 tot en met 5:54 Awb.
De bestuurlijke boete wordt in artikel 5:40 Awb gedefinieerd als: de bestraffende sanctie, inhoudende een onvoorwaardelijke verplichting tot betaling van een geldsom.
Een bestraffende sanctie heeft volgens artikel 5:2 lid 1 sub c Awb
als doel de overtreder te straffen.
Bestuursorganen krijgen in steeds meer bijzondere wetten de
bevoegdheid om een overtreder een bestuurlijke boete op te leggen.
Bestuurlijke boetes komen onder andere voor in de belastingwetgeving,
in de wetgeving over de sociale zekerheid en bij overtreding van het
rookverbod.
4. Intrekken (begunstigende) beschikking
In sommige gevallen kan het wijzigen of intrekken van een beschikking als sanctie worden ingezet bij een bestuursrechtelijke overtreding.
Bijvoorbeeld als een discotheek voortdurend geluidsoverlast veroorzaakt of als een bedrijf doorgaat met het uitstoten van giftige stoffen.
Als andere sancties niet helpen, kan een bestuursorgaan besluiten om de vergunning (tijdelijk) in te trekken. Gevolg daarvan is dat de discotheek of het bedrijf (tijdelijk) moet sluiten.
Wat is geen bestuursrechtelijk handhavingsintrument?
Bestuurlijke boete
Last onder dwangsom
De Wet op de economische delicten
Intrekken van een begunstigende beschikking
Stelling 1: Alleen een begunstigende beschikking kan worden ingetrokken.
Stelling 2: Het bestuursorgaan is bij intrekkingsbesluiten niet gebonden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en dan vooral het evenredigheidsbeginsel, het vertrouwensbeginsel en het rechtszekerheidsbeginsel.
Beide stellingen zijn juist.
Beide stellingen zijn onjuist.
Alleen stelling 1 is juist.
Alleen stelling 2 is juist.
Wat is de meest voorkomende bestraffende sanctie in het bestuursrecht?
Last onder dwangsom
Bestuurlijke boete
Last onder bestuursdwang
Intrekken begunstigende beschikking
EINDE