Digitale geletterdheid: slim online
Slim online
Onderdelen in deze les
Slim online
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan veilig, slim en netjes omgaan met internet, informatie en digitale media.
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk jij aan bij slim online zijn?
Gebruik de woorden als start: vraag kort door op veilig, netjes, informatie en wachtwoorden.
Wat is digitale geletterdheid?
Digitale geletterdheid betekent dat je goed omgaat met digitale middelen.
je gebruikt een computer, tablet of telefoon
je zoekt informatie online
je denkt na of informatie klopt
je gedraagt je netjes en veilig online
Houd de uitleg eenvoudig: het gaat niet alleen om apparaten gebruiken, maar ook om verstandig kiezen en veilig handelen.
Waarom is dit belangrijk?
Je gebruikt digitale media elke dag.
voor schoolwerk
om berichten te sturen
om filmpjes te kijken
om informatie te zoeken
Als je digitaal geletterd bent, maak je minder snel fouten en blijf je veiliger.
Deze slide heeft geen instructies
Informatie zoeken
Online staat veel informatie.
niet alles is waar
sommige sites willen iets verkopen
sommige berichten zijn oud
je moet dus goed kijken naar de bron
Leg het woord bron uit als: waar de informatie vandaan komt, bijvoorbeeld een website, nieuwsbericht of video.
Betrouwbare informatie herkennen
Let op deze punten:
wie heeft het gemaakt?
staat er een datum bij?
past het bij andere bronnen?
ziet de website er verzorgd uit?
wil de maker informeren of vooral overtuigen?
Noem eventueel een simpel voorbeeld: een website van een school of overheid is vaak betrouwbaarder dan een onbekende pagina zonder afzender.
Waar kijk je naar bij een betrouwbare website?
de bron
de kleur
de muziek
de grap
Sluit aan bij de slides over informatie zoeken en betrouwbare informatie herkennen. Leerlingen kunnen in de war raken door uiterlijk; benadruk dat bron, datum en vergelijken belangrijk zijn.
Vul de juiste woorden in
Online staat veel informatie. Niet alles is waar. Kijk goed naar de bron en controleer de datum. Dan weet je beter of iets betrouwbaar is.
De kernwoorden komen direct uit de uitleg: informatie, bron, datum.
Veilig online
Veilig online werken betekent dat je jezelf beschermt.
deel niet zomaar je adres of telefoonnummer
gebruik sterke wachtwoorden
klik niet op vreemde links
log uit op gedeelde apparaten
Leg sterke wachtwoorden eenvoudig uit: een lang wachtwoord met verschillende soorten tekens, en niet overal hetzelfde.
Persoonlijke gegevens
Persoonlijke gegevens zijn gegevens over jou.
Voorbeelden:
je naam
je adres
je telefoonnummer
je foto
je wachtwoord
Deze gegevens deel je alleen als het echt nodig is.
Maak onderscheid tussen gewone informatie en gevoelige informatie. Benadruk dat een wachtwoord nooit gedeeld wordt.
Net gedrag online
Online gedrag is ook echt gedrag.
wees vriendelijk
denk na voor je iets stuurt
pest niemand online
plaats geen foto van iemand zonder toestemming
Koppel dit aan herkenbare situaties in klassenapps of sociale media. Benadruk dat online berichten lang kunnen blijven bestaan.
Media slim gebruiken
Media hebben invloed op wat je ziet en denkt.
filmpjes en berichten trekken aandacht
reclame probeert je te laten kiezen
influencers kunnen je mening beïnvloeden
daarom is kritisch kijken belangrijk
Houd het concreet: leerlingen zien elke dag reclame, aanbevelingen en populaire video’s. Dat is een goed aanknopingspunt.
Wat deel je niet zomaar online?
je telefoonnummer
je hobby
je lievelingskleur
je schoolvak
Controleert het begrip persoonlijke gegevens. Bespreek dat vooral adres, telefoonnummer, foto en wachtwoord gevoelig zijn.
Vul de juiste woorden in
Veilig online werken betekent dat je jezelf beschermt. Gebruik sterke wachtwoorden en klik niet op vreemde links. Wees ook vriendelijk tegen anderen online.
Deze invuloefening bundelt de subtopic veilig online, persoonlijke gegevens en net gedrag online.
Wat doe jij eerst voor je iets online stuurt?
Goed antwoord bevat bijvoorbeeld: eerst nadenken, niet meteen sturen, vriendelijk blijven, geen kwetsende woorden, eventueel toestemming vragen bij foto's.
Opdrachten
Schrijf drie dingen op die horen bij digitale geletterdheid.
Zoek een website en noteer waarom die wel of niet betrouwbaar is.
Maak een lijst van vijf persoonlijke gegevens.
Schrijf twee regels op voor netjes online gedrag.
Bedenk een sterk wachtwoord als voorbeeld.
De gebruiker vroeg om opdrachten en teksten. Deze slide geeft eenvoudige verwerkingsopdrachten passend bij VMBO basis/kader en A1-niveau.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen in eenvoudige woorden één leerpunt noemen, zoals bron checken, wachtwoord maken, geen gegevens delen of netjes reageren.
Eén woord: wat onthoud jij van deze les?
Gebruik de woordwolk als korte afsluiting voor de hele les.
Wat vond jij het moeilijkst in deze les?
Mogelijke thema's: moeilijke woorden, betrouwbare informatie herkennen, sterke wachtwoorden bedenken, persoonlijke gegevens kiezen.
Woordenlijst
digitale geletterdheid - slim en veilig omgaan met digitale middelen
bron - de plek waar informatie vandaan komt
betrouwbaar - iets waar je op kunt vertrouwen
persoonlijke gegevens - informatie over jou
wachtwoord - geheime code om in te loggen
online gedrag - hoe je je gedraagt op internet
media - middelen zoals internet, video en sociale media
Deze slide heeft geen instructies
