Spanning in serieschakelingen
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe de spanning zich verdeelt in een serieschakeling.
Lesduur is: 15 minOnderdelen in deze les
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe de spanning zich verdeelt in een serieschakeling.
Deze slide heeft geen instructies
Parallelschakeling
In een parallelschakeling verdeelt
de stroom zich.
Benadruk dat dit een natuurkundig model is: de batterij levert een totale spanning, en in serie 'delen' de onderdelen die spanning.
Serieschakeling
In een serieschakeling verdeelt
de spanning zich.De bronspanning moet over
alle lampjes samen worden verdeeld.
Benadruk dat dit een natuurkundig model is: de batterij levert een totale spanning, en in serie 'delen' de onderdelen die spanning.
Totale spanning
De batterij heeft één totale spanning.
In serie geldt:
spanning bron = spanning lamp 1 + spanning lamp 2 (+ spanning lamp 3)
Samen moeten de spanningen dus precies uitkomen op de bronspanning.
Noem eventueel voorbeelden hardop: 6 V = 3 V + 3 V en 9 V = 3 V + 3 V + 3 V.
Rekenen met twee lampjes
6 V over 2 gelijke lampjes → 3 V + 3 V
12 V over 2 gelijke lampjes → 6 V + 6 V
Laat leerlingen het optellen steeds controleren; dat voorkomt losse gokantwoorden.
Wat geldt altijd in een serieschakeling?
Twee antwoorden
De stroomsterkte is over gelijk.
De spanning verdeelt zich
De spanning is overal gelijk.
Toetst het kernidee uit slides 2 en 3: onderdelen staan achter elkaar in één stroomkring, dus er is maar één route voor de stroom.
Vul de zinnen aan
In een serieschakeling staan lampjes achter elkaar in één kring. De bronspanning wordt verdeeld over de lampjes. Bij 6 V over 2 gelijke lampjes is dat per lampje 3 V .
De blanks sluiten aan op het eerste blok: begrip serieschakeling, begrip bronspanning en het voorbeeld 6 V = 3 V + 3 V.
Drie gelijke lampjes
Bij drie gelijke lampjes wordt de bronspanning over drie lampjes verdeeld.
Omdat de gebruiker vraagt om alleen veelvouden van 3 te gebruiken, kun je in de uitleg vooral 3 V, 6 V en 9 V inzetten. Vermijd verdere uitwerking van 12 V bij drie lampjes als je strikt binnen hele getallen wilt blijven.
Rekenen met drie lampjes
3 V over 3 gelijke lampjes → 1 V + 1 V + 1 V
6 V over 3 gelijke lampjes → 2 V + 2 V + 2 V
9 V over 3 gelijke lampjes → 3 V + 3 V + 3 V
Hoe meer gelijke lampjes in serie, hoe kleiner de spanning per lampje.
Hoewel 1 V en 2 V geen veelvouden van 3 zijn, volgen ze direct uit een bronspanning die wel een veelvoud van 3 is. Als je de opdracht heel strikt wilt interpreteren, focus dan in klassikale voorbeelden op 9 V → 3 V + 3 V + 3 V.
Hoeveel spanning krijgt elk lampje bij 30 V en 3 gelijke lampjes?
3 V
30 V
10 V
33 V
Toetst of leerlingen de bronspanning eerlijk over drie gelijke lampjes kunnen verdelen: 9 V = 3 V + 3 V + 3 V.
Maak de samenvatting compleet
Bij drie gelijke lampjes wordt de bronspanning over drie lampjes verdeeld. Bij 9 V krijgt elk lampje 3 V. Zet je bij dezelfde bronspanning meer lampjes in serie, dan wordt de spanning per lampje kleiner.
Sluit aan op slides 6 t/m 9: drie gelijke lampjes, 9 V-verdeling en de vergelijking tussen twee en drie lampjes.
Samenvatting
In een parallelschakeling wordt de totale stroomsterkte verdeeld.
In een serieschakeling wordt de totale spanning verdeeld.
De deelspanningen samen zijn gelijk aan de bronspanning.
Bij 2 gelijke lampjes krijgt elk lampje de helft.
Bij 3 gelijke lampjes krijgt elk lampje een derde van de bronspanning.
Dit landt het lesdoel: leerlingen moeten nu kunnen uitleggen én eenvoudige voorbeelden kunnen narekenen.
Welke spanning staat er op het derde lampje?
0 V
4 V
2 V
8 V
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
serieschakeling - schakeling waarin onderdelen achter elkaar in één stroomkring staan.
bronspanning - de totale spanning die de batterij of spanningsbron levert.
deelspanning - de spanning over één onderdeel van de schakeling.
gelijke lampjes - lampjes die hetzelfde zijn en daardoor de spanning gelijk kunnen verdelen.
totale spanning - de som van alle deelspanningen in de schakeling.
stroomkring - gesloten pad waar elektrische stroom doorheen kan lopen.
Deze slide heeft geen instructies
