12.3 Serie en parallelschakeling

• Natuurkunde / Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo k, g, t
• Leerjaar 4

Hoofdstuk 12: Nask

Welkom Kader-4

Benodigheden

- laptop

- Binas

- Rekenmachine 

Welkom Kader 4!

Ga zitten en ga verder met de opdrachten op de eindexamensite.. 

START IN: 

Tassen op de grond

Jas over je stoel

Telefoons in de kluis

Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

JdW-klimwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

H1 Elektriciteit

§ 1.1 Elektrische stroom

§ 1.2 Elektriciteit in huis

§ 1.3 Vermogen en energie

§ 1.4 Elektriciteit en veiligheid

H3 Krachten

§ 3.1 Krachten herkennen

§ 3.2 Krachten meten

§ 3.3 Netto-kracht

§ 3.4 Krachten in werktuigen

H9 Schakelingen

§ 9.1 Weerstanden

§ 9.2 LDR en NTC

§ 9.3 Schakelen met een relais

§ 9.4 Elektronische schakelingen

H10 Werktuigen

§ 10.1 Krachten

§ 10.2 Hefbomen

§ 10.3 Katrollen en takels

§ 10.4 Druk

H12 Elektriciteit

§ 12.1 Stroom en spanning

§ 12.2 Spanning transformeren

§ 12.3 Serie- en parallelschakeling

§ 12.4 Elektriciteit en veiligheid

SE2 Kader-4 23-11 t/m 04-12

Overzicht Periode 1

• Thema:
• Benodigde lesmaterialen: BINAS, rekenmachine en etui

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11	Week 12	week 13
9.1 9.2	9.3 9.4	12.1 12.2	12.3 12 .4	PO-ELEK	SO H9 & H10	Herfstvakantie	10.1 10.2	10.3 10.4	HERH	PROEF SE2	PROEF SE2	Herh

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon is thuis of in de kluis 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Binas, Boek, Chromebook, JdW-map, etui, rekenmachine

          

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

              Programma

1. Huiswerk controle
   
2. Terugblik
   
3. Leerdoelen
   
4. Instructie (uitleg)
   
5. Zelfstandig werken
   
6. Afsluiting
   
7. Huiswerk volgende les

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Huiswerk:

1. Lees paragraaf 12.2
2. Maak de opdrachten af van 12.2 1 t/m 10
3. Eindexamensite

Dank voor jullie aandacht!

Tekst

Opgaven bespreken

Opgaven bespreken

Welke vraag/vragen 

vonden jullie lastig?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

T1: Een transformator heeft 10 windingen op de primaire spoel en 60 windingen op de secundaire spoel. De primaire spoel is aangesloten op een spanning van 20 V. Wat is de spanning die de secundaire spoel afgeeft?

1. 120 V
2. 3,33 V
3. 30 V
4. 60 V

T1: De prijs voor 1 kWh = €0,90.
Een wasmachine draait 45 minuten op 1400 W. Hoeveel kost deze wasbeurt een elektriciteit?

1. € 5,67
2. € 0,57
3. € 945,-
4. € 0,95

T2: Een transformator heeft n1=150 windingen en n2=350 windingen. De transformator is op de netspanning aangesloten. Het apparaat dat is aangesloten op de secundaire spoel vraagt 2 A aan stroom. Wat is het vermogen van dit apparaat?

1. 197 W
2. 460 W
3. 1073 W
4. 99 W

Leerdoelen

Leerdoelen behaald?

• Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen hoogspanning, netspanning en veilige spanning. T2
• Je kunt toelichten wat wordt bedoeld met: de netspanning in Nederland is 230 V/50 Hz. T1
• Je kunt uitleggen waarom veel apparaten een eigen adapter (netstekkervoeding) hebben. T2
• Je kunt beschrijven hoe een transformator energie opneemt, omzet en weer afstaat. R
• Je kunt berekenen hoe een transformator de spanning transformeert. T1
• Je kunt berekeningen uitvoeren met het opgenomen en afgegeven vermogen van een (ideale) transformator. T1

12.2 Spanning transformeren

• adapter
• gelijkrichter
• ideale transformator
• netspanning
• primaire spanning
• primaire spoel
• secundaire spanning
• secundaire spoel
• transformator
• transformeren

Vragen? 

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Leerdoelen

Leerdoelen

• Je kunt herkennen of schakelonderdelen in serie of parallel zijn geschakeld. T1
• Je kunt uitleggen waarom elektrische apparaten parallel worden geschakeld. T2
• Je kunt de regels toepassen voor de spanning en stroomsterkte in een serieschakeling. T1
• Je kunt de regels toepassen voor de spanning en stroomsterkte in een parallelschakeling. T1
• Je kunt de vervangingsweerstand berekenen van een serie- en van een parallelschakeling. T1
• Je kunt de formules voor vermogen en energie toepassen in serie- en parallelschakelingen. T2

12.3 Serie en parallelschakeling

• parallel-   schakeling
• serieschakeling

Veiligheid 

Je begrijpt hoe elektrische schakelingen werken en kan deze kennis gebruiken om veilig en verantwoord met elektriciteit om te gaan.

Verantwoordelijkheid: 

Je herkent elektrische onderdelen, geleiders en isolatoren en begrijpt waarom deze belangrijk zijn voor veiligheid in het dagelijks leven.

Probleemoplossend denken:

Je kan elektrische situaties beoordelen en maakt veilige en bewuste keuzes bij het gebruik van elektrische apparaten.

Leerdoelen burgerschap

12.3 Serie en parallel

• Serieschakeling → 1 stroomkring.
• Parallelschakeling → meerdere stroomkringen.
• Voordelen parallelschakeling: alle onderdelen krijgen dezelfde spanning, onderdelen apart in- en uitschakelen. *
• Schakelaars staan steeds in serie → stroomkring onderbreken.

Serie en parallel?

Serieschakeling

Parallelschakeling

12.3 Serie en parallel

• Spanning wordt verdeelt over de componenten → 
• Stroomsterkte overal even groot →      *
• De weerstanden van de componenten moeten opgeteld worden.  Deze kan je vervangen door 1 weerstand → vervanginsweerstand.

R​v​​=R​1​​+R​2​​+R​3​​

I

U​1​​

U​2​​

Serieschakeling

Inoefenen

Twee weerstanden, de een van 5 Ω, de ander van 10 Ω, zijn in serie geschakeld. 

De bronspanning is 12 V. 

Bereken hoe groot de spanning is over beide weerstanden.

Inoefenen

Twee weerstanden, de een van 5 Ω, de ander van 10 Ω, zijn in serie geschakeld. 

De bronspanning is 12 V. 

Bereken hoe groot de spanning is over beide weerstanden. (NaskToolbox)

• 1. Formule: 

• 2. Gegevens: 
• 3. Berekening: 
• 4.Conclusie: 

12.3 Serie en parallel

• Spanning is overal even groot → 
• Stroomsterkte kan anders zijn in iedere kring →
  
  
• Vervangingsweerstand → 

U

I​1​​

I​2​​

​R​v​​​​1​​=​R​1​​​​1​​+​R​2​​​​1​​+​R​3​​​​1​​

Parallelschakeling

           Inoefenen

Bereken 

1. Formule: 

2. Gegevens: 

3. Berekening: 

4.Conclusie: 

R​v​​

parallelschakeling

Schakeling met vertakkingen, zodat elk 

onderdeel van de schakeling een eigen, 

aparte stroomkring heeft.

serieschakeling

Schakeling zonder vertakkingen, waarbij de 

stroom achtereenvolgens door elk onderdeel 

van de schakeling loopt

Begrippen: 

                Begrippen uit deze les

Vragen? 

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Aan de slag

Maak: 

van paragraaf 12.3 opdracht 1 t/m 10 

Extra uitdaging maak opdracht op de eindexamensite

Lastig? 

1. Kijk eerst in je boek 

2.Zoek het op m.b.v. de flitskaarten

3. Vraag om hulp

Leerdoelen

Leerdoelen behaald?

• Je kunt herkennen of schakelonderdelen in serie of parallel zijn geschakeld. T1
• Je kunt uitleggen waarom elektrische apparaten parallel worden geschakeld. T2
• Je kunt de regels toepassen voor de spanning en stroomsterkte in een serieschakeling. T1
• Je kunt de regels toepassen voor de spanning en stroomsterkte in een parallelschakeling. T1
• Je kunt de vervangingsweerstand berekenen van een serie- en van een parallelschakeling. T1
• Je kunt de formules voor vermogen en energie toepassen in serie- en parallelschakelingen. T2

12.3 Serie en parallelschakeling

• parallel-   schakeling
• serieschakeling

Welk(e) lampje(s) branden als je de schakelaar openzet?

1. Lampje 1
2. Lampje 1,2
3. Lampje 1,2,3
4. geen lampje

Welk(e) lampje(s) branden in deze situatie?

1. Lampje 1
2. Lampje 1,2
3. Lampje 1,2,3
4. geen Lampje

Vragen? 

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Schrijf 3 dingen op die
je deze les hebt geleerd

Stel 1 vraag over iets dat je
deze les nog niet zo goed hebt begrepen

Volgende les:

Huiswerk:

1. Lees paragraaf 12.3 
2. Maak de opdrachten af van 12.3 1 t/m 10
3. Eindexamensite

Dank voor jullie aandacht!