Musculoskeletale klachten
Wat is de ernst van klachten aan jouw bewegingsapparaat en hoe kun je ze voorkomen?
Musculoskeletale klachten
Wat is de ernst van klachten aan jouw bewegingsapparaat en hoe kun je ze voorkomen?
Deze slide heeft geen instructies
Musculoskeletale klachten (MSK)
= alle klachten aan het bewegingsapparaat
Specifieke klachten = pathologie aanwezig (passend bij een aandoening, lichamelijke oorzaak)
Aspecifieke klachten = geen pathologie aanwezig
De nek, schouders en onder rug zijn de plekken waar verpleegkundigen het vaakst klachten ondervinden.
77,2% van de verpleegkundigen heeft MSK door fysieke belasting:
Tillen
Buigen
Langdurig staan
Statische belasting
Gevolgen:
Pijn
Verminderde productiviteit
Uitval
Bewegingsapparaat = spieren, botten, gewrichten
Voorbeelden pathologie: hernia, botbreuk
Voorbeelden geen pathologie: risicofactoren, zoals verkeerde houding, erfelijke aanleg, trauma en het werk wat je uitvoert.
Soorten belasting
Dynamische belasting
belasting die in richting of intensiteit kan veranderen. Er vindt beweging plaats.
er is afwisseling tussen aanspannen en ontspannen
spieren trekken samen en ontspannen weer
doorbloeding blijft goed
minder snel vermoeid
vb: stukje lopen met zv, bed verschonen terwijl je beweegt, fietsen, traplopen
-Dynamische belasting: Denk hierbij aan manoeuvreren, transfers maken, verplaatsen binnen de grenzen van het bed. Er wordt dus een beweging gemaakt
-Statische belasting = Denk hierbij aan het langdurig in dezelfde houding staan, zoals tijdens het wassen van een zorgvrager. Er vindt in dit geval geen beweging plaats.
Soorten belasting
Statische belasting
belasting die niet in richting of intensiteit kan veranderen. Er vind geen beweging plaats, maar staat langdurig in dezelfde houding.
geen afwisseling tussen aanspanning en ontspanning
slechtere doorbloeding
sneller pijn en vermoeidheid
vb: lang voorovergebogen staan bij wassen aan bed, lang staan/achter computer zonder beweging, gebogen werken aan een te laag bed etc.
gevolgen: Rug- en nekklachten, schouderklachten, vermoeidheid, verminderde concentratie, verhoogd risico op uitval
-Dynamische belasting: Denk hierbij aan manoeuvreren, transfers maken, verplaatsen binnen de grenzen van het bed. Er wordt dus een beweging gemaakt
-Statische belasting = Denk hierbij aan het langdurig in dezelfde houding staan, zoals tijdens het wassen van een zorgvrager. Er vindt in dit geval geen beweging plaats.
“Beweging voedt de spieren — stilstand belast de spieren.”
-Dynamische belasting: Denk hierbij aan manoeuvreren, transfers maken, verplaatsen binnen de grenzen van het bed. Er wordt dus een beweging gemaakt
-Statische belasting = Denk hierbij aan het langdurig in dezelfde houding staan, zoals tijdens het wassen van een zorgvrager. Er vindt in dit geval geen beweging plaats.
Voorkomen van MSK
Praktijkrichtlijn fysieke belasting volgen
(juist) inzetten hulpmiddelen en technieken
Bevorder zelfredzaamheid = haptonomisch werken
In de praktijkrichtlijn fysieke belasting staat wanneer je een hulpmiddel moet gebruiken in de zorg voor patiënten.
Door de patiënt naar vermogen mee te laten werken wordt de zelfredzaamheid gestimuleerd en wordt fysieke belasting beperkt. Dit wordt haptonomisch werken genoemd.
Daarnaast is het hierbij belangrijk om mee te bewegen met de patiënt. Vaak kunnen ze meer dan we denken.
Ook leefstijl heeft invloed op het ontwikkelen van MSK. Niet sporten, overgewicht en onvoldoende slapen verhogen het risico op MSK.
Haptonomisch werken
-Contact maken (verbaal en non-verbaal)
-Leg een hand op de schouder om richting in de beweging aan te geven. De patiënt gaat vervolgens vaak vanzelf de beweging maken
-Gun de patiënt tijd om in beweging te komen
-Volg de patiënt in de beweging
-Niet te veel sturen, want dit kan de patiënt passief maken.
Deze slide heeft geen instructies
Stelling:
Ik ben jong dus hoef me geen zorgen te maken dat ik klachten krijg aan mijn lichaam
Eens
Oneens
Deze stelling is onjuist, want ook studenten ervaren al MSK. Bovendien kun je je nu beter goede technieken aanleren, zodat je deze in de toekomst ook in blijft zetten en de kans op MSK verkleind.
Stelling:
Lichamelijke overbelasting komt alleen als je er voor kiest om hulpmiddelen/technieken niet te gebruiken
Eens
Oneens
Nee, soms zijn hulpmiddelen niet beschikbaar. Je moet dan creatief zijn.
Vervolg vraag:
In welke setting verwacht je het meest aan te lopen tegen afwezigheid van middelen? Hoe kun je hier mee om gaan?
Welke handelingen kunnen leiden tot klachten aan je lichaam?
Deze slide heeft geen instructies
Stelling:
Ik weet nog precies hoe ik de technieken en hulpmiddelen moet gebruiken die in jaar 1 aangeleerd zijn
Eens
Oneens
Veel zal weggezakt zijn, dus nog een keer oefenen met de technieken/hulpmiddelen.
Praktische tips
Werk dichtbij de zorgvrager
Gebruik je benen, niet je rug.
Niet draaien vanuit je romp, maar je voeten verplaatsen en je hele lichaam meedraaien
Werk op de juiste hoogte
Gebruik hulpmiddelen
Werk samen bij zware inspanningen
Wissel houdingen af (combineer staan, lopen en zitten)
Zelfredzaamheid stimuleren (haptonomisch werken)
Luister naar je lichaam
Neem korte pauzes (indien mogelijk)
''Goed zorgen voor jezelf is een voorwaarde om goed voor een ander te kunnen zorgen.”
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen in carrousel (4 x 8 minuten)
Ga per groepje naar 1 bed. Hier oefen je met elkaar een scenario.
Na 8 minuten wisselen we door. Wissel af in wie patiënt en wie verpleegkundige speelt. De studenten die geen rol hebben, bekijken hoe de verpleegkundige de hulpmiddelen/technieken inzet en geven hier feedback op.
Zoek informatie op!
Zie Brightspace (bij lesweek 1) voor de lesopdracht en sites die je kunt gebruiken voor informatie.
Deze slide heeft geen instructies
Toepassing stage
Kijk op je stage plek hoe dit in de praktijk gaat:
Hoe gaan collega's om met ergonomie?
Zijn er hulpmiddelen beschikbaar?
Hoe kun je dit bevorderen?
Deze slide heeft geen instructies