Het skelet van de mens
Het skelet van de mens
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan de botten in een afbeelding van het skelet benoemen, de functies van het skelet noemen en pijpbeenderen en platte beenderen onderscheiden.
Deze slide heeft geen instructies
Het skelet
Open met het idee dat leerlingen veel botnamen al informeel kennen, maar nu leren ze de biologische namen op de juiste plaats in een skeletafbeelding te zetten.
Waarom heb je een skelet?
Het skelet heeft vier belangrijke functies:
het geeft stevigheid
het geeft vorm
het geeft bescherming
het maakt beweging mogelijk
Laat leerlingen beseffen dat botten niet alleen harde onderdelen zijn, maar samen een systeem vormen met verschillende functies.
Stevigheid, vorm en bescherming
Het skelet houdt het lichaam rechtop en geeft het een vaste vorm.
Sommige botten beschermen kwetsbare organen:
de schedel beschermt de hersenen
de borstkas beschermt hart en longen
Je kunt ook kort noemen dat de wervelkolom helpt om het lichaam te dragen.
Hoe maakt het skelet beweging mogelijk?
De meeste botten zijn beweeglijk met elkaar verbonden.
Aan botten zitten spieren vast.
Als spieren samentrekken, trekken ze aan botten. Daardoor kunnen lichaamsdelen bewegen.
Houd het mechanisme eenvoudig: spieren trekken, botten bewegen. Gewrichten hoeven hier niet verder uitgewerkt te worden, omdat ze niet in de opgegeven basisstof staan.
Twee soorten beenderen
In deze les vergelijk je twee groepen botten:
pijpbeenderen
platte beenderen
Ze verschillen in vorm, plaats in het lichaam en opbouw.
Deze slide heeft geen instructies
Pijpbeenderen
Pijpbeenderen zijn langwerpige beenderen.
Ze komen vooral voor in de ledematen.
Voorbeelden zijn:
dijbeen
scheenbeen
Je kunt ook verwijzen naar botten in de arm als andere voorbeelden van pijpbeenderen.
Opbouw van een pijpbeen
Een pijpbeen bestaat uit verschillende delen:
in de koppen zitten veel kleine holten met rood beenmerg
in het deel tussen de koppen zit een mergholte
in die mergholte zit geel beenmerg
Gebruik consequent het woord 'koppen' zoals in de methode. Vermijd extra termen als schacht als die nog niet zijn behandeld.
Rood en geel beenmerg
Rood beenmerg:
vormt bloedcellen
Geel beenmerg:
slaat vet op
In een pijpbeen hebben rood en geel beenmerg dus verschillende functies.
Deze slide heeft geen instructies
Platte beenderen
Platte beenderen komen vooral voor in de schedel en in de romp.
Voorbeelden zijn:
schedelbeenderen
schouderbladen
ribben
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerk van platte beenderen
In platte beenderen zit rood beenmerg.
Dat is een belangrijk verschil met pijpbeenderen, waarin je zowel rood beenmerg als geel beenmerg aantreft.
Houd de vergelijking functioneel en eenvoudig: platte beenderen bevatten rood beenmerg; pijpbeenderen bevatten rood én geel beenmerg op verschillende plaatsen.
Pijpbeenderen en platte beenderen
Dit is de samenvattende contrastsheet van subtopic 5.1.3; gebruik hem om de verschillen nog eens scherp te zetten.
Deze slide heeft geen instructies