Thema 5 Stevigheid en Beweging Basisstof 1 Het skelet

Het skelet van de mens

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 14 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Het skelet van de mens

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan de botten in een afbeelding van het skelet benoemen, de functies van het skelet noemen en pijpbeenderen en platte beenderen onderscheiden.

Deze slide heeft geen instructies

Het skelet

Open met het idee dat leerlingen veel botnamen al informeel kennen, maar nu leren ze de biologische namen op de juiste plaats in een skeletafbeelding te zetten.

Waarom heb je een skelet?

Het skelet heeft vier belangrijke functies:


  • het geeft stevigheid

  • het geeft vorm

  • het geeft bescherming

  • het maakt beweging mogelijk

Laat leerlingen beseffen dat botten niet alleen harde onderdelen zijn, maar samen een systeem vormen met verschillende functies.

Stevigheid, vorm en bescherming

Het skelet houdt het lichaam rechtop en geeft het een vaste vorm.


Sommige botten beschermen kwetsbare organen:

  • de schedel beschermt de hersenen

  • de borstkas beschermt hart en longen

Je kunt ook kort noemen dat de wervelkolom helpt om het lichaam te dragen.

Hoe maakt het skelet beweging mogelijk?

De meeste botten zijn beweeglijk met elkaar verbonden.


Aan botten zitten spieren vast.

Als spieren samentrekken, trekken ze aan botten. Daardoor kunnen lichaamsdelen bewegen.

Houd het mechanisme eenvoudig: spieren trekken, botten bewegen. Gewrichten hoeven hier niet verder uitgewerkt te worden, omdat ze niet in de opgegeven basisstof staan.

Twee soorten beenderen

In deze les vergelijk je twee groepen botten:

  • pijpbeenderen

  • platte beenderen


Ze verschillen in vorm, plaats in het lichaam en opbouw.

Deze slide heeft geen instructies

Pijpbeenderen

Pijpbeenderen zijn langwerpige beenderen.


Ze komen vooral voor in de ledematen.

Voorbeelden zijn:

  • dijbeen

  • scheenbeen

Je kunt ook verwijzen naar botten in de arm als andere voorbeelden van pijpbeenderen.

Opbouw van een pijpbeen

Een pijpbeen bestaat uit verschillende delen:

  • in de koppen zitten veel kleine holten met rood beenmerg

  • in het deel tussen de koppen zit een mergholte

  • in die mergholte zit geel beenmerg

Gebruik consequent het woord 'koppen' zoals in de methode. Vermijd extra termen als schacht als die nog niet zijn behandeld.

Rood en geel beenmerg

Rood beenmerg:

  • vormt bloedcellen


Geel beenmerg:

  • slaat vet op


In een pijpbeen hebben rood en geel beenmerg dus verschillende functies.

Deze slide heeft geen instructies

Platte beenderen

Platte beenderen komen vooral voor in de schedel en in de romp.


Voorbeelden zijn:

  • schedelbeenderen

  • schouderbladen

  • ribben

Deze slide heeft geen instructies

Kenmerk van platte beenderen

In platte beenderen zit rood beenmerg.


Dat is een belangrijk verschil met pijpbeenderen, waarin je zowel rood beenmerg als geel beenmerg aantreft.

Houd de vergelijking functioneel en eenvoudig: platte beenderen bevatten rood beenmerg; pijpbeenderen bevatten rood én geel beenmerg op verschillende plaatsen.

Pijpbeenderen en platte beenderen

Dit is de samenvattende contrastsheet van subtopic 5.1.3; gebruik hem om de verschillen nog eens scherp te zetten.

Deze slide heeft geen instructies