DR. KNIPAKADEMIE
WETENSCHAPSORIËNTATIE 1.0
Klas 1 B1/D1/W1 – 2024/2025
DR. KNIPAKADEMIE
WETENSCHAPSORIËNTATIE 1.0
Klas 1 B1/D1/W1 – 2024/2025
VOORSTELLEN (zelf in te vullen)
Waarom krijg je dit vak op het Dr. Knippenbergcollege?
1. vWo
Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs. Op het vwo dagen we je uit om kritisch te denken, van de eerste schooldag tot je examen in het zesde jaar.
Een voltooide vwo-opleiding geeft toegang tot verdere studies aan het Nederlandse hbo en het Nederlandse wetenschappelijk onderwijs: universiteit).
2. WON-School
Als enige WON-school in Helmond bieden wij het vak Wetenschapsoriëntatie (WO).
Het vak WO leert je vanaf de brugklas tot en met het eindexamen om als een wetenschapper te denken en te werken.
We helpen je jezelf te ontwikkelen tot een kritische wereldburger met onderzoekservaring die in staat is op eerstejaars universitair niveau een volledig onderzoek op te zetten, te beoordelen én te presenteren.
DR. KNIPPENBERGCOLLEGE
DE ONDERBOUW: vak WetenschapsOriëntatie
Klas 1: Ontwikkel de wetenschapper in mij
In klas 1 maak je kennis met het vak wetenschapsoriëntatie. Daarna ga je vanuit je eigen interesse en talent een eerste onderzoek doen.
Klas 2: Mijn Ideale Samenleving
In klas 2 leer je wat het is om onderzoek te doen en verdiep je je in de overige stappen van hoe een onderzoek aan te pakken en uit te voeren.
Klas 3: Ik en mijn toekomst (profielkeuze)
In klas 3 doe je een onderzoek ter voorbereiding op je profielkeuze later in het jaar en als onderdeel van het profielkeuzetraject. Je oriënteert je op je toekomst en je gaat bestuderen hoe jouw studie en carrière er uit zullen gaan zien met het project; ‘Ik en mijn toekomst’. Je sluit in klas 3 WO af met een Junior WON-Certificaat.
DR. KNIPPENBERGCOLLEGE
DE BOVENBOUW
Klas 4: Blik op de toekomst
In klas 4 ga je verder de diepte in. Je gaat een aantal modules volgen: Big History, Big Data en Big Writing. Tijdens de modules leer je de verbinding te leggen tussen meerdere vakken en van daaruit onderzoek te doen. Eind klas 4 ben je in staat om op eerstejaars universitair niveau onderzoek te doen en er op academisch niveau over te schrijven.
Klas 5: Academische proef
Begin klas 5 start je met je laatste onderzoek: je Academische Proef. Je sluit klas 5 af met een presentatie van je onderzoek.
Klas 6: Eindexamen
Je Academische Proef is je onderzoek op eerstejaars universitair niveau als afsluiting van je vwo-opleiding. Je digitaal portfolio is voltooid en zal je helpen bij het voorbereiden en voeren van de matchingsgesprekken van je gekozen vervolgopleiding. Je hebt je ontwikkeling en groei van klas 1 t/m 5 gevolgd, verwerkt en toegepast.
WELKOM BIJ WO KLAS 1
Periode 2
Dr. KnipAkademie
Introductie
WO op de Knip
1. Wetenschap
Beeld over wetenschap
Ontstaan van wetenschap
Van magisch denken naar mythisch denken
DeKnip GOD’s Talent
2. Bijdrage van de oude filosofen
Thales van Milete
Socrates
Plato
Aristoteles
LEERDOELEN LEERJAAR 1
In deze periode leer je over:
Wat wetenschap eigenlijk is
Wanneer iemand een wetenschapper is
Magisch en Mythisch denken
Hoe je goed kan opzoeken op internet
Hoe je beoordeelt wat een betrouwbare bron is
Hoe je de gegevens verzamelt die je nodig hebt
Argumenten formuleren
Wat leer ik dit jaar bij
wetenschapsoriëntatie?
1. Ik leer wat wetenschap is.
2. Ik leer hoe oude filosofen een
bijdrage hebben geleverd
aan de wetenschap van nu.
3. Ik leer hoe ik zelf en samen
met anderen stapsgewijs een
wetenschappelijk onderzoek
goed kan uitvoeren.
1. WETENSCHAP
1.1 Waar denk jij aan bij het woord wetenschap?
Mentimeter
Wetenschap
Als je op het vwo zit, dan ben je je aan het Voorbereiden op het Wetenschappelijk Onderwijs. Met je vwo diploma kun je gaan studeren aan een universiteit.
Maar, wat is dat eigenlijk, wetenschap? Jullie gaan je verdiepen in wat wetenschap is en wat een wetenschapper doet.
Een paar vragen:
Ken jij mensen die aan een universiteit studeren of werken? Leg uit wat ze doen.
Welke woorden ken je verder nog die bij wetenschap horen?
Hoe ziet volgens jou een wetenschapper eruit?
Beeld van een wetenschapper
Wie zijn de wetenschappers (geleerde -onderzoeker)? Beargumenteer je keuzes.
1. Sanne Wallis de Vries: cabaretière
2. Merel de Keijzer: professor
3. Diederik Jekel: natuurkundige
4. Ruben Nicolai: cabaretier
3
2
1
4
Prof. dr. M.C.J. (Merel) Keijzer
Schrijf de onderstaande vragen over in je schrift en beantwoord deze tijdens het kijken van het filmpje.
Merel Keijzer is professor. Leg uit waar een professor werkt en wat een professor doet.
Ziet professor Keijzer er heel anders uit dan je had verwacht? Leg uit.
Waar doet Merel onderzoek naar?
Hoe kun je volgens Merel het beste het leren van een nieuwe taal aanpakken?
Welke hypothese(s) heeft Merel voor haar onderzoek?
Waarom denkt Merel dat het leren van een nieuwe taal als je 65-plus bent meer zal opleveren dan bijvoorbeeld gitaar spelen?
https://youtu.be/NHB7Pjo1-sI?si=BecqnI2X1tBPdcES
Zijn alle vragen wetenschappelijk?
Laten we eens kijken wat voor verschillende vragen we hebben:
Wat is de beste pizza topping?
Waarom smelt ijs bij 0 graden celcius?
Helpt sporten om beter te slapen?
In welke plaats wonen koning Willem Alexander en koning Maxima?
Is geluk hetzelfde voor iedereen?
Vier hele verschillende vragen, maar zijn ze allemaal wetenschappelijk?
Geef per vraag aan wat jij denkt en waarom jij dat denkt.
Wat heeft een wetenschapper nodig?
Eigenschappen
Vaardigheden
Hulpmiddelen
Voorbeelden
Eigenschappen: gedreven, enthousiast, gedisciplineerd, flexibel, empathisch, denker, doorzettingsvermogen, samenwerken, nieuwsgierig
Vaardigheden: kritisch denken, uitleggen, informatie verzamelen, onderzoeken, verwerken en overbrengen, oplossingen bedenken, creatief zijn, vragen stellen
Hulpmiddelen: boeken, artikelen, materialen, kleding
Observatieopdracht:
Wat uit de gereedschapskist zien we terug in deze aflevering?
Voorbeelden vanuit observatie
Eigenschappen:
Vaardigheden:
Hulpmiddelen:
Hoe is wetenschap ontstaan?
1.2 Van Magisch naar Mytisch Denken
Magisch denken
Magisch denken en gedrag is zo oud als de mensheid. Ieder kind maakt zo’n periode in zijn leven mee. Je denkt dat van alles tot leven kan komen en dat is bedreigend.
Magisch denken en gedrag zijn
bedoeld om onbegrijpelijke
natuurlijke krachten te beïnvloeden.
Mensen willen graag orde hebben in
een wereld die ze niet altijd begrijpen.
Door handelingen uit te voeren hoopt men grip te krijgen op de bedreigende omgeving.
Rituelen – Tovenarij – Bezwering – Astrologie
Opdracht
Schrijf de antwoorden op de vragen hieronder, in je schrift op:
Waarom voeren mensen magische handelingen uit?
Noem twee voorbeelden van magisch denken uit de tijd dat je zelf een jong kind was.
Maak je nog wel eens iets mee waarvan je denkt: “Dit kan geen toeval zijn”?
Noem nog een voorbeeld van magisch handelen dat je bij een volwassene hebt gezien.
Denk je dat magisch denken soms helpt, zelfs als het niet werkt. Leg je antwoord uit met een voorbeeld.
Zou de wereld leuker zijn als magie echt bestond, of zou het juist ingewikkelder maken en waarom?
Magisch denken
1.3 Van Magisch naar Mytisch Denken
Mythisch denken
Uit het magisch denken komt het mythisch denken voort. Het woord mythe (Grieks: mythos; μυθος) is Grieks en betekende oorspronkelijk gesproken woord, verhaal.
Mythen gaan vooral over goden, halfgoden of goddelijke voorouders. Dat is bij sagen, sprookjes en fabels meestal niet zo.
Mythische verhalen spelen vaak in een tijd vóór de uitvinding van het schrift. Ze werden mondeling doorverteld van generatie op generatie.
Bovennatuurlijke wezens - zoals goden -kunnen ingrijpen (ten goede of ten kwade)
Met offers kun je het gedrag van goden beïnvloeden
Veel mythen zijn een levensles. Ze geven aan wat je moet doen of laten om een goed mens te zijn. Ze hebben dus een ethisch kenmerk.
Griekse mythologie
De Grieken geloofden dat er allerlei goden en andere mythische wezens bestonden. Zij vereerden veel goden en godinnen en waren dus polytheïstisch (poly = veel en theos = god).
De Griekse goden hadden buitengewone krachten en waren onsterfelijk, maar ze konden een menselijk uiterlijk aannemen en gedroegen zich als mensen. Ze speelden machtsspelletjes en daarbij werden ze woedend, vrolijk of jaloers. Ze waren dus antropomorf (antropos = mens en morfe = vorm).
Veel begrippen en uitdrukkingen in onze taal komen uit de Griekse mythologie. Voorbeelden hiervan zijn een tantaluskwelling, de doos van Pandora, een sisyfusarbeid, de achilleshiel, een oedipuscomplex, het zwaard van Damocles, iets of iemand met argusogen bekijken, een augiasstal, een odyssee, een muze en een orakel(spreuk).
Bovendien zijn onderwerpen en figuren uit de Griekse en Romeinse mythologie verwerkt in veel boeken en films van nu…
OPDRACHT
Zoek op en noteer wat bedoeld wordt met:
a. een tantaluskwelling
b. een sisyfusarbeid
c. de doos van Pandora
d. de achilleshiel
Schrijf per plaatje op wat je ziet
1
2
3
4
OPDRACHT
Zoek op:
Wat wordt door de mythe van Prometheus verklaard?
Welke ‘les’ kun je van het verhaal van Prometheus leren?
Wat wordt door de mythe van Pandora verklaard?
Welke ‘les’ kun je van het verhaal van Pandora leren
Opdracht:
Knip’s GOD Talent
De belangrijkste goden en godinnen leefden volgens de oude Grieken op een hoge berg in het noorden van Griekenland: de Olympus.
Omdat er twaalf goden woonden, werden zij in verband gebracht met de twaalf maanden van het jaar.
Onderling voeren de goden opnieuw strijd om wie de beste, meest bekwame, meest magische kwaliteiten hebben. Maar welke god/godin heeft nu het meeste talent?
Via deze opdracht (zie boekje) gaan jullie op onderzoek uit welke god/godin zich de enige echte Knip GOD Talent mag noemen.
Werkwijze: - tweetallen
- 4 (blok)lessen
Let op: elke god/godin mag maar één keer gekozen worden. Geef jullie god/godin door bij je docent.
Stap 1: Keuze maken
In tweetallen ga je op zoek naar de god/godin die volgens jullie het meeste talent heeft en daarom gekozen moet worden als de enige echte Knip GOD Talent winnaar.
Kies uit een van de 12 goden (zie boekje) die jullie het meeste aanspreekt
Geef drie redenen waarom deze god/godin volgens jullie het meeste talent heeft.
Let op: de goden mogen maar 1 keer gebruikt worden. Maak je keuze en geef dit door aan je docent door. Leg uit waarom je juist voor deze god/godin kiest.
Op zoek naar informatie
Voor een werkstuk, een presentatie of onderzoek heb je informatie nodig. Deze informatie kun je halen uit allerlei bronnen:
- tijdschriftartikelen,
- kranten en nieuwsapps
- boeken, archieven, atlas
- internet.
Daarbij kan de informatie die je nodig hebt op verschillende manieren zijn verwerkt: in een artikel, handboek, tabel, schema, grafiek, kaart of afbeelding.
Het verzamelen, onderzoeken en gebruiken van bronnen is een vaardigheid die je kunt trainen.
https://youtu.be/Fm87IoQPoTU?si=ed6KJqzMBeJWt6lf
Betrouwbaarheid van bronnen
Om te bepalen of literatuur betrouwbaar is kun je letten op de volgende aspecten:
Wie is de auteur van de tekst? Is dat een expert op dit gebied? Of is het een leek? Als de informatie van een betrouwbare instelling (bijvoorbeeld een universiteit of onderzoeksinstituut) komt, is die over het algemeen betrouwbaar.
Met welk doel is de tekst geschreven? Een betrouwbare bron moet objectief zijn. Een reclametekst zal je over het algemeen eenzijdige informatie geven om het product in een goed daglicht te stellen.
Is de bron actueel? Kijk wanneer de tekst geschreven is en of (en zo ja wanneer) die is bijgewerkt. Een tekst die tien jaar geleden geschreven is kan verouderde informatie bevatten.
Worden er referenties gegeven? Als een auteur verwijst naar de bronnen die hij gebruikt heeft weet je zeker dat hij niet zomaar iets heeft verzonnen en kun je zelf de bronnen bestuderen om te controleren of wat de auteur zegt wel klopt.
Komt de informatie overeen met de informatie in andere bronnen? Je gebruikt nooit één bron, maar kijkt altijd wat je verder nog op internet of in boeken te vinden is.
Is de bron niet bedoeld als sarcastisch of grappig stuk? De website van de speld is een mooi voorbeeld. Hierop staan grappig bedoelde stukken die niet kloppen met de werkelijkheid. Ook 1-aprilgrappen in de krant zijn een voorbeeld. Veel kranten publiceren vlak voor deze datum expres een bericht wat niet klopt.
https://youtu.be/MYDtG4hro9c?si=OnArUiU0hW7ye5Dt
Wat is goede literatuur? (2021, 12 april). Rijksuniversiteit Groningen. https://www.rug.nl/sciencelinx/leerlingen/betasteunpunt/pwsmaken/betrouwbareliteratuur/betrouwbareliteratuur
Stap 2: Informatie
Gebruik minimaal 4 verschillende informatiebronnen (inclusief een plaatje van de god/godin) te gebruiken (geen Wikipedia). Deze bronnen verwerk je in de bronnenlijst (zie laatste pagina).
Ga op zoek naar de volgende informatie:
Bijzondere eigenschappen, talenten (superkrachten), levenslessen, streken en eigenaardigheden.
Dus wat kan de mens van deze god/godin verwachten? Wanneer richt men zich juist tot hem/haar?
Uiterlijke kenmerken.
Een voorwerp of dier dat deze godheid vaak bij zich had.
Relaties met andere goden en godinnen, liefdesrelaties, familiebanden, grootste vijanden.
Offer- en vereringsrituelen van de mens om hem/haar tevreden te stellen.
Speciale plekken van verering, zoals beroemde tempels aan hem/haar gewijd.
Beschrijf minstens twee mytheverhalen over je god/godin.
Welke kenmerken van deze god/godin komen we in onze tijd nog tegen?
Stap 3: Profiel maken
Verwerken van de gevonden informatie:
Met behulp van de door jullie gevonden informatie gaan jullie je god/godin omschrijven door een profiel van hem/haar te maken. Jullie mogen zelf bepalen hoe jullie dit gaan vormgeven, zolang alle informatie maar terugkomt in de omschrijving.
Probeer origineel, uniek en overtuigend te zijn: zie het boekje voor een voorbeeld/inspiratie voor de opzet van een profiel.
Stap 4: Argumenten
Zorg met behulp van de gevonden informatie voor minstens drie uitgewerkte argumenten die aantonen dat jullie god/godin de titel Knip’s God Talent verdient.
Met deze argumenten overtuigen jullie iedereen ervan dat jullie god/godin de beste, de meest bekwame, de meest magische en talentvolste deelnemer/deelneemster is.
Dit door goed gebruik te maken van de gevonden informatie, wat dient ter ondersteuning van jullie overtuiging (bewering). Zorg dat deze beweringen goed uitgewerkt en duidelijk zijn (Dus niet: Hades is naast de beste en bekwaamste god ook de meest magische want hij kan zich onzichtbaar maken en dan is stoer).
https://youtu.be/7zfVOTFObxI?si=T3RxSF_Fex9_cwzo
Stap 5: Powerpoint
Tenslotte bereiden jullie je voor op het presenteren/het promoten van jullie god/godin, als de enige die in aanmerking komt voor de zo’n felbegeerde titel.
Weet andere te overtuigen door een PowerPoint te maken met:
Een introductie/ het voorstellen van jullie god/godin.
Eigenschappen, kenmerken, relaties en andere bijzonderheden.
Het profiel van jullie god/godin.
Drie uitgewerkte argumenten die aantonen dat jullie god/godin de titel Knip God’s Talent verdient.
Ben creatief en verdeel de informatie goed, gebruik minstens (minimaal) 10 slides (pagina’s).
Inleveren: uiterlijk vrijdag 30 januari vóór 16.00u via Teams