Tussen wereldoorlog en Koude Oorlog: De wereld op scherp

Tussen wereldoorlog en Koude Oorlog

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 17 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Tussen wereldoorlog en Koude Oorlog

Leerdoelen

  1. uitleggen hoe de Tweede Wereldoorlog ontstond vanuit het interbellum

  2. kenmerken van het fascisme en nationaalsocialisme beschrijven

  3. uitleggen hoe en waarom de oorlog een wereldoorlog werd

  4. de Holocaust (genocide op de Joden) verklaren

  5. uitleggen waarom de oorlog eindigde met massavernietigingswapens

  6. beschrijven hoe na 1945 de wereld werd verdeeld in twee machtsblokken

  7. belangrijke begrippen zoals Trumandoctrine, Marshallplan en Koude Oorlog uitleggen

Oorzaken van de Tweede Wereldoorlog


  • Onvrede over het Verdrag van Versailles (1919)

  • Duitsland voelde zich vernederd en economisch uitgeput

  • Wereldwijde economische crisis (1929) → armoede en werkloosheid

  • Opkomst van extremistische ideologieën

  • Volkenbond kon conflicten niet voorkomen

  • Politiek van appeasement (toegeven aan Hitler) mislukte

👉 Kern: combinatie van economische problemen, politieke instabiliteit en radicale ideologieën

Fascisme en nationaalsocialisme

  • Fascisme (Mussolini, Italië):

    • sterke leider (dictator)

    • geen democratie

    • nationalistisch en militaristisch

  • Nationaalsocialisme (Hitler, Duitsland):

    • fascistische kenmerken + racisme en antisemitisme

    • idee van het Arische ras als superieur

    • Joden werden als vijand gezien

👉 Belangrijk:

  • Individu is ondergeschikt aan de staat

  • Propaganda en geweld spelen grote rol

Uitbreiding van Duitsland

  • Hitler wilde meer Lebensraum (leefruimte)

  • Duitsland breidde zich uit:

    • 1938 → Oostenrijk (Anschluss)

    • 1938 → Sudetenland

  • 1939 → inval in Polen → begin WOII

  • Groot-Brittannië en Frankrijk verklaren Duitsland de oorlog

Groei van de oorlog (wereldoorlog)

Duitsland verovert snel grote delen van Europa

  • Nederland bezet in 1940

  • Bondgenootschappen:

    • As-mogendheden: Duitsland, Italië, Japan

    • Geallieerden: o.a. VK, VS, Sovjet-Unie

  • 1941:

    • Duitsland valt Sovjet-Unie aan

    • Japan valt Pearl Harbor aan → VS doet mee

👉 Vanaf dit moment: echte wereldoorlog

Slagvelden en bezetting in Europa

Oorlog in Europa

  • Bezetting leidde tot:

    • onderdrukking

    • dwangarbeid

    • verzet

  • Grote keerpunten:

    • Slag bij Stalingrad (1942-1943)

    • D-Day (1944) → bevrijding West-Europa

  • 1945 → Duitsland capituleert

De Holocaust

  • Joden werden systematisch vervolgd en uitgesloten

  • Antisemitisme was kern van nazi-ideologie

  • Vanaf 1942 → definitieve oplossing

  • Joden gedeporteerd naar concentratie- en vernietigingskampen

  • Ongeveer 6 miljoen Joden vermoord

👉 Ook andere groepen vervolgd:

  • homoseksuelen

  • politieke tegenstanders

Andere slachtoffers van het nazi-regime

  • Japan breidde zijn rijk uit in Azië

  • VS vocht tegen Japan in de Stille Oceaan

  • 1945:

    • atoombommen op Hiroshima en Nagasaki

  • Japan capituleert → einde WOII

👉 Eerste gebruik van massavernietigingswapens

Gevolgen: Een wereld in puin

  1. Enorme aantallen doden en verwoesting

  2. Europa economisch verzwakt

  3. VS en Sovjet-Unie worden supermachten

  4. Duitsland verdeeld

Kapitalisme vs. communisme

  • Verenigde Staten:

    • kapitalisme

    • democratie

    • vrije markt

  • Sovjet-Unie:

    • communisme

    • planeconomie

    • geen politieke vrijheid

👉 Ideologische tegenstelling

Blokvorming: Een verdeelde wereld

  1. Wereld verdeeld in twee blokken:

    • Westblok (VS)

    • Oostblok (Sovjet-Unie)

  2. Europa wordt verdeeld → IJzeren Gordijn

Trumandoctrine en Marshallplan

  1. Trumandoctrine (1947):

    • VS helpt landen tegen communisme

  2. Marshallplan:

    • economische hulp aan Europa

    • doel: wederopbouw + voorkomen van communisme

Op naar de Koude Oorlog

  • Angst voor oorlog tussen VS en Sovjet-Unie

  • Ontwikkeling van atoomwapens

  • Oprichting van bondgenootschappen:

    • NAVO (Westen)

    • Warschaupact (Oosten)

👉 Dit leidt tot de Koude Oorlog

Eenwording van Europa

  • Geen directe oorlog tussen VS en Sovjet-Unie

  • Wel:

    • dreiging

    • propaganda

    • conflicten via andere landen

Het einde van het communisme

  1. Samenwerking om nieuwe oorlog te voorkomen

  2. Begin met economische samenwerking

  3. Later → Europese Unie

Samenvatting

  • WOII ontstond door spanningen uit het interbellum

  • Ideologieën speelden grote rol

  • Holocaust = extreem gevolg van racisme

  • Na 1945 → wereld verdeeld in twee blokken

  • Dit leidde tot de Koude Oorlog