H8 Atomen en Straling Samenvatting

Vandaag

                        

                                              Samenvatting

                                  H8.1 Atomen als stralingsbron

                                  H8.2 Radioactief verval

                                  H8.3 Straling gebruiken

                                  H8.4 Bescherming tegen straling

1 / 37
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNatuurkundeMiddelbare schoolvmbo k, gLeerjaar 3

In deze les zitten 37 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 360 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Vandaag

                        

                                              Samenvatting

                                  H8.1 Atomen als stralingsbron

                                  H8.2 Radioactief verval

                                  H8.3 Straling gebruiken

                                  H8.4 Bescherming tegen straling

Opbouw atoom




  • Een verbinding is een molecuul dat uit verschillende soorten atomen bestaat; bv CO2

  • Een element is een stof die je niet verder kunt ontleden, omdat hij helemaal uit één soort atomen bestaat; bv C en O (periodiek systeem)

Isotopen

  • Atomen van één element hebben hetzelfde aantal protonen in de kern, maar kunnen een verschillend aantal neutronen hebben


  • het atoomnummer is hetzelfde, maar het massagetal is anders bij isotopen


  • de chemische eigenschappen van zwaardere isotopen zijn bijna hetzelfde!

          => moeilijk van elkaar te scheiden

grootste getal = Protonen + Neuronen = massagetal

kleinste getal = Protonen = atoomnummer

Instabiele kernen

Een radioactieve isotoop heeft atoomkernen die instabiel zijn. 



Daarmee wordt bedoeld dat die kernen spontaan (dus zonder invloed van buitenaf) veranderen.


Op het moment dat zo'n atoomkern verandert, zendt deze een kleine hoeveelheid straling uit. 

==> Volgende les meer!

Soorten kernstraling


- Alfa straling 

  • afsplitsen He-atoom

- Bètastraling

  • afsplitsen Elektron 

- Gammastraling

  • geen deeltje; elektromagnetische straling

Alfa straling

Bètastraling

Gammastraling

- Klein doordringend vermogen

- straling door afsplitsen He-kern


- Groter doordringend vermogen dan alfa

- afsplitsen elektron

- Groter doordringend vermogen dan Beta

- elektromagnetische straling


Activiteit meten

Activiteit = aantal kernen dat per seconde verandert


Activiteit wordt gemeten in becquerel (Bq)


Activiteit kun je meten met een geigerteller. 

Halveringstijd (halfwaardetijd)

Na de halveringstijd:

- is de helft van de instabiele atoomkernen verdwenen 

(deze zijn vervallen en een ander soort atoom geworden)


- is de hoeveelheid straling ook met de helft verminderd            (er blijven steeds minder instabiele kernen over)

Halfwaardetijd






Halfwaardetijd jodium-123: 2 uur

Halfwaardetijd Uranium-235: 704 miljoen jaar


Toepassing Medische wereld


Onderzoek               Behandeling

Röntgenfotografie                    Uitwendig bestralen

CT                                            Inwendig bestralen

PET-scan                                 


Uitwendig bestralen


  • Radioactive bron beweegt om lichaam => gezond weefsel om kankergezwel wordt zoveel mogelijk gespaard. 


  • Ivm vanuit buitenaf => lichaam zelf is niet radioactief.

Medisch onderzoek

1. een tracer wordt in je lichaam gespoten

2. de tracer verspreidt zich door je lichaam en komt aan bij het orgaan dat onderzocht moet worden

3. de gammastraling die de tracer uitzendt komt je lichaam uit en kan met een camera geregistreerd worden

Gevaren van straling

Hoge dosis: Onmiddellijk overlijden

Iets minder hoge dosis:  Na enkele dagen of weken word je                                                    ernstig ziek 

Lage dosis: Verhoogde kans op kanker en kans op                                               kinderen met aangeboren afwijkingen

Voorzorgsmaatregelen



Tijd : zo kort mogelijk

Afstand: zo ver mogelijk tot de stralingsbron.

Afscherming: een schild van lood geeft goede bescherming.





 inwendige besmetting straling

  • Inademen van radioactieve stoffen

  • Drinken van radioactief besmet water

  • Eten van radioactief besmet voedsel


Bij inwendige bestraling zijn alle drie de soorten straling heel gevaarlijk.

Maatregelen bij besmetting

  • besmette kleding uittrekken en douchen

  • besmette kleding opbergen

  • besmette ruimtes ontsmetten


Voorkomen is beter dan genezen!!!

wat is een kenmerk van ioniserende straling?

A

De straling is zichtbaar voor mensen

B

De straling kan moleculen kapot maken

C

De straling transporteert warmte

D


Welke van deze soorten straling is NIET ioniserend?

A

IR-straling

B

UV-straling

C

röntgenstraling

D

gammastraling

Welke deeltjes binnen het atoom zorgen NIET voor de massa?

A

De protonen

B

De neutronen

C

De elektronen

D


Een atoom is neutraal ...

A

Als er neutronen in zitten.

B

Als er meer neutronen dan protonen in zitten.

C

Als er meer neutronen dan elektronen inzitten.

D

Als er evenveel protonen als elektronen in zitten.

Waarom zijn C-12 en C-14 isotopen van elkaar?

A

Ze hebben hetzelfde aantal neutronen en protonen.

B

Ze hebben hetzelfde aantal protonen, maar een verschillend aantal neutronen.

C

Ze hebben hetzelfde aantal neutronen, maar een verschillend aantal protonen.

D

Zowel het aantal protonen als het aantal neutronen is verschillend.

IJzer-55 heeft een halfwaardetijd van drie dagen. Hoeveel radioactiviteit is er na zes dagen nog over?

A

de helft

B

een kwart

C

een achtste

D

niets meer

Juist/onjuist: Hoe hoger de waarde van de activiteit van een radioactieve bron, des te schadelijker de straling?

A

Ja dit is juist

B

Nee dit is onjuist

C

Dat kun je niet zeggen aan de hand van de activiteit alleen

D


Van een bron cobalt wordt de activiteit gemeten, deze blijkt 30.148 Bq te zijn. Ter gelijker tijd wordt van een bron Jodium-131 ook de activiteit gemeten, deze blijkt 546 te zijn. Welke stof zend een grotere hoeveelheid straling uit?

A

De bron Cobalt

B

De bron jodium-131

C


D


Wat is de halveringstijd van de volgende stof.

Wat is activiteit?

A

Het aantal protonen dat per seconde vervalt

B

Het aantal kernen dat per seconde vervalt

C

Het aantal ionen dat per seconde vervalt

D

De hoeveelheid gammastraling

De dracht van alfastraling is groter dan van gammastraling.

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Van welk soort straling wordt bij medisch onderzoek vaak gebruik gemaakt?

A

alfastraling

B

bètastraling

C

gammastraling

D

zonnestralen

Bij medisch onderzoek wordt soms een tracer gebruikt. Een goede tracer:

A

zendt alfastraling uit en heeft een kleine halfwaardetijd.

B

zendt gammastraling uit en heeft een kleine halfwaardetijd.

C

zendt alfastraling uit en heeft een grote halfwaardetijd.

D

zendt gammastraling uit en heeft een grote halfwaardetijd.

Welke voorzorgsmaatregelen kun je nemen om je te beschermen tegen straling

A

De tijd dat ze vlakbij de radioactieve stoffen komen zo lang mogelijk houden

B

De afstand tot de radioactieve stoffen zo klein mogelijk houden

C

Afschermingsmateriaal gebruiken dat de straling absorbeert

D


Wat is de halveringstijd van deze stof?

A

10 jaar

B

14 jaar

C

20 jaar

D

27 jaar

Met welk apparaat kun je radioactiviteit meten?

A

Atoomteller

B

Geigerteller

C

Deeltjesteller

D

Röntgenteller

Vragen over de les?