Nederland van 1848-1914

1 / 97
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolmavoLeerjaar 4

In deze les zitten 97 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Nederland van 1848-1914

Welke ontwikkelingen maakte Nederland door in de periode 1848-1914


  1. Welke gevolgen had de grondwet van 1848 voor het bestuur van Nederland?

  2. Welke gevolgen had de opkomst van de industrie voor de arbeiders?

  3. Waarom en hoe raakte de samenleving verdeeld in vier zuilen?

  4. Waarom en hoe streden vrouwen voor emancipatie?

  5. Wat waren de veranderingen in de grondwet van 1917?

Opbouw van de lessen

  • Herhaling vorige les + opdrachten bespreken

  • Jaartallen + begrippen doornemen

  • Uitleg leerstof

  • Aantekening

  • Opdrachten maken uit het boek

Jaartallen

•1848 : Revolutiejaar​

•1848 : Grondwetswijziging door Thorbecke ​

•1848 : Invoering constitutionele monarchie ​

•1848 : Invoering van de Trias Politica ​

•1848 : Invoering van de ministeriële verantwoordelijkheid ​

•1866 – 1867 Luxemburgse kwestie

Begrippen - achterin je schrift opschrijven

Grondwet

Liberalen

Monarchie

Parlement

Republiek

Censuskiesrecht

Constitutionele monarchie

Kiesrecht

Ministeriële verantwoordelijkheid

Parlementaire democratie

Regering

Een nieuwe grondwet

1848 Revolutie jaar

  • rellen in Europa

  • afzetten van de vorsten


In Nederland

  • Koning Willem II

    -> In één nacht van conservatief naar liberaal

    -> Commissie voor een nieuwe grondwet <-

  • Johan Thorbecke grondwetswijziging



Verschillende machten

Wetgevende macht

Uitvoerende macht

Rechtelijke macht


-> tegen willekeur van de overheid


Dit heet ook wel

TRIAS POLITICA

Aantekening Thorbecke (1.1)

1848 staat bekend als het revolutiejaar. Vorsten werden in Europa afgezet en deze landen werden een republiek. Koning Willem II wilde op de troon blijven en maakte een commissie voor het maken van de nieuwe grondwet, Johan Thorbecke werd daar voorzitter van. Hij wordt dan ook gekoppeld aan de grondwetswijziging van 1848. En koning Willem II ging van "conservatief naar liberaal in één nacht".

Aantekening grondwetswijziging (1.1)

Belangrijkste wijziging

  1. Nederland werd een constitutionele monarchie met een parlementaire democratie.

  2. Burgers kregen grondrechten.

  3. Er kwam ministeriële verantwoordelijkheid.

  4. De koning werd onschendbaar.

  5. Iedere 4 jaar nieuwe verkiezingen (wel nog censuskiesrecht).

  6. Nederland werd verdeeld in 100 districten en elk district had één vertegenwoordiger.

Maken

Blz. 11


Samenwerken mag, mits het op fluistertoon is.

Wat was het gevolg van de revoluties in 1848?

A

De revoluties leidden tot economische veranderingen in Europa.

B

De revoluties leidden tot de val van Europese monarchieën.

C

De revoluties leidden tot politieke veranderingen in Europa.

D

De revoluties leidden tot culturele veranderingen in Europa.

Welk land kende een revolutie in 1848 die de macht van de koning beperkte?

A

België

B

Nederland

C

Italië

D

Duitsland

Wat was een belangrijke oorzaak van de revoluties in 1848?

A

Militaire opstanden en sociale onrust.

B

Religieuze conflicten en territoriale expansie.

C

Economische problemen en roep om politieke hervormingen.

D

Natuurrampen en epidemieën.

Vandaag op het programma

  • Begrippen

  • Jaartallen (kijken welke weet je al/ nog?)

  • Wie is deze man hiernaast?

  • Nabespreken opdrachten

  • Uitleg Luxemburgse kwestie

  • Opdrachten maken



Begrippen paragraaf 1 - zet thuis de betekenis erachter

Grondwet

Grondrechten

Constitutionele monarchie

Regering

Parlement

Onschendbaar

Staatshoofd

Ministeriële verantwoordelijkheid

Parlementair stelsel

Districtenstelsel

Luxemburgse kwestie

1848

...

Aantekening 1.1 deel B

Twee oorzaken voor de grondwetsherziening van 1848:


  • Economisch -> hoge schulden


  • Politiek -> vorsten moesten minder macht krijgen, het volk des te meer.

Koning Willem III

Werd koning Gorilla genoemd, hij was een beetje lomp in zijn gedrag.


Hij wilde graag dat de koning weer alle macht had en dat het volk/ parlement niets te zeggen had. Hij wilde net zoveel macht hebben als zijn opa eerst had.




Aantekening 1.1 deel C

De Luxemburgse kwestie 1866-1867


Willem III wilde Luxemburg verkopen, het parlement was niet op de hoogte gebracht. De koning was onschendbaar, de koning kon dus niet de schuld krijgen. Maar door de ministeriële verantwoordelijkheid konden de Kamerleden wel de ministers aanpakken. De Kamerleden wilde ook dat zij hun functie neerlegde, zij weigerde dit. Koning Willem III steunde de ministers en ontbond alle Kamerleden, er moesten nieuwe verkiezingen komen. De nieuwe Kamerleden wilde Luxemburg niet verkopen, wederom werden ze ontbonden. En Koning Willem III moest accepteren dat het parlement de baas was in Nederland.

Veranderingen


Maken

Blz. 13 en 15


Examenvaardigheden zijn nuttig om te doen.

Programma

Bespreken opdrachten

Jaartallen + begrippen + personen

Leerdoel van de les

Uitleg politieke stromingen

Aantekening 1.2

  • liberalisme

  • socialisme

  • confessionelen

  • politieke partijen


Maken opdracht 1, 2, 3 en 4

Wie durft?

Welke hoort er niet bij 1848?

  1. invoering Trias Politica

  2. Thorbecke

  3. Koning Willem III

  4. districten


Wat betekent:

  • ministeriële verantwoordelijkheid

  • onschendbaar

Leerdoelen

Aan het eind van de les kan je uitleggen welke politieke stromingen er in het parlement zaten en hoe het kwam dat de liberalen zoveel macht hadden.

Neem de begrippen over, zet thuis de betekenis erachter

liberalisme

socialisme

confessionalisme

censuskiesrecht

algemeen kiesrecht

industriële revolutie

verstedelijking

sociale kwestie

sociale wetten

schoolstrijd

emancipatie

verzuiling

Aantekening 1.2 deel A

Liberalisme

  • Belangrijkste idee: Vrijheid voor iedereen.

  • Economie: Mensen moeten zelf hun geld verdienen, de overheid bemoeit zich zo min mogelijk.

  • Politiek: Iedereen mag zijn eigen keuzes maken, vrijheid en rechten zijn belangrijk.

Socialisme

  • Belangrijkste idee: Gelijkheid en samen delen; de overheid helpt bij het eerlijk verdelen van geld en kansen.

  • Economie: De overheid zorgt voor voorzieningen zoals zorg, onderwijs en uitkeringen.

  • Politiek: Iedereen moet mee kunnen doen, vooral mensen die het moeilijk hebben.

Confessionalisme

  • Belangrijkste idee: Politiek vanuit het geloof, vooral christelijke waarden.

  • Economie: Een mix van vrije markt en hulp van de overheid; de gemeenschap en familie zijn belangrijk.

  • Politiek: Waarden zoals naastenliefde, gezin en gemeenschap staan centraal.

Waarom veel macht?

  1. Wie mochten stemmen?


  1. Vanaf welke leeftijd?


  1. Hoeveel procent van de bevolking?


  1. Waar stemde zij op?


  1. Wie (of welke groep) wilde algemeen kiesrecht?

Welke politieke stroming streefde naar gelijkheid voor iedereen?

A

Conservatisme

B

Nationalisme

C

Socialisme

D

Liberalisme

Welke stroming legde de nadruk op individuele vrijheid en economische vrijheid?

A

Conservatisme

B

Liberalisme

C

Anarchisme

D

Socialisme

Welke politieke stroming wilde traditionele waarden behouden en verandering langzaam doorvoeren?

A

Fascisme

B

Liberalisme

C

Socialisme

D

Conservatisme

Programma

Bespreken opdrachten

Rondje personen

Leerdoel van de les


Uitleg

  • sociale kwestie

  • schoolstrijd

  • verzuiling

  • politieke partijen

Maken van de opdrachten



Neem dit over en leer deze en die van de vorige voor volgende keer

•1917 :  De pacificatie van 1917

  Algemeen mannen kiesrecht

  Passief vrouwen kiesrecht

  Einde van de schoolstrijd

  kiesstelsel van districtenstelsel naar evenredige vertegenwoordiging
 


  • SDAP : Sociaal democratische arbeiders partij - Pieter Jelles Troelstra

  • ARP : Anti-Revolutionaire partij - Abraham Kuijper

  • LU: Liberale Unie - rijke aanhangers

  • RKSP: Rooms Katholieke Staatspartij - Herman Scheapman

  • Confessionelen = katholieken en protestanten bij elkaar

Sociale Kwestie

De slechte woon- en werkomstandigheden van de arbeiders.


  • geen riolering

  • met veel in vochtige huizen

  • lange werkdagen

  • slecht loon


Rond 1860 sociale wetten, deze waren er om de mensen te beschermen tegen de gevolgen van armoede

Schoolstrijd

Conflict in het onderwijs tussen het bijzonder en openbaar onderwijs.


Confessionelen vonden dat het bijzonder onderwijs ook door de overheid betaald moest worden.


-> de liberalen wilde dit niet, want de regering is niet verantwoordelijk voor de godsdienstlessen.

Een klein overzicht...

Vanaf 1880 werden verschillende politieke partijen opgericht.


  • protestanten -> de Anti-Revolutionaire Partij (ARP), leider was predikant Abraham Kuyper. Aanhang de kleine Luyden (de gewone burgers)


  • katholieken -> de Rooms-Katholieke Staatspartij (RKSP), onder leider van een katholieke priester, Herman Scheapman.


  • Liberalen -> de Liberale Unie (LU), aanhang rijke burgers.


  • Socialisten -> de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij (SDAP), leider was Pieter Jelles Troelstra. Vooral aanhang van de arbeiders.

Verzuiling

Wat is dat ook al weer?

Maken

Opdracht 7 en 8 van deel B

Opdracht 12 en 13 van deel C

Test 1.

Schrijf de antwoorden op het blaadje


  1. Wat gebeurde er in 1848?

  2. Wanneer was de Luxemburgse Kwestie?

  3. Waar staat de afkorting ARP voor en welke leider hoort erbij?

  4. Welke politieke stromingen horen er bij de confessionelen?

  5. Wat gebeurde er in 1917?

Programma

Voorkennis

Bespreken opdrachten

Nieuwe jaartallen


Leerdoel: aan het eind van de les kan je een beschrijving geven over hoe sociale wetten werden ingevoerd en hoe het kiesrecht werd uitgebreid.


Uitleg + aantekening: Sociale wetten en het Caoutchoucartikel


Maken van de opdrachten

Wanneer werd algemeen kiesrecht voor mannen ingevoerd in Nederland?

A

1901

B

1925

C

1917

D

1850

In welk jaar kregen vrouwen in Nederland algemeen kiesrecht?

A

1923

B

1905

C

1930

D

1919

Welke politieke partij speelde een grote rol bij het verkrijgen van algemeen kiesrecht voor mannen en vrouwen?

A

VVD

B

CDA

C

SDAP

D

D66

Neem deze over in je schrift ze horen bij hst 1.

  • 1873 : Economische crisis

  • 1887 : Caoutchouc-artikel

  • 1874 : Kinderwetje van Van Houten

  • 1901: Invoering leerplichtwet, woningwet en ongevallenwet

  • 1919 : Actief vrouwen kiesrecht

  • 1922 : eerste verkiezingen voor zowel mannen als vrouwen.

Leerdoel

Aan het eind van de les kan je een beschrijving geven over hoe sociale wetten werden ingevoerd en hoe het kiesrecht werd uitgebreid.

Sociale wetten

Door de economische crisis gingen liberalen anders denken over armoede. Armen zijn niet altijd zelf verantwoordelijk voor hun problemen.


Daarnaast troffen epidemieën de liberalen ook en daarom moesten er dingen gaan veranderen.

Wetgeving

Er moesten sociale wetten komen om de arbeiders, armen en kinderen te beschermen, vonden ook de liberalen. Socialisten en confessionelen steunde dit in het parlement.


De eerste sociale wet was: Het Kinderwetje van Van Houten 1874.


Daarna veranderde er veel in 1901:

  • de ongevallenwet werd ingevoerd

  • de woningwet

  • leerplicht

Uitbreiding kiesrecht

1887, het censuskiesrecht werd afgeschaft en vervangen door een grondwetsartikel dat kiesrecht gaf aan mannen die aan bepaalde eisen voldeden:

  • bepaald bedrag aan huur

  • bepaalde opleiding


-> de eisen konden dus een beetje opgerekt worden vandaar de naam caoutchouc, het Franse woord voor rubber.

Aantekening 1.3 deel A Nieuwe wetten

Het caoutchoucartikel was een wet uit 1887 in Nederland die het kiesrecht uitbreidde. Door dit artikel kregen "alle mannen die geschikt waren" het recht om te stemmen, wat zorgde voor een steeds bredere groep stemgerechtigden. Het artikel heette zo omdat het flexibel (rekbaar als rubber, oftewel caoutchouc) was, en afhankelijk van hoe de geschiktheid werd geïnterpreteerd, konden steeds meer mannen gaan stemmen.

Maken

Paragraaf 1.3

Opdracht 1, 2, 4 en 5

blz. 23

Programma

Voorkennis

Bespreken van de opdrachten

Test resultaten


Leerdoelen: aan het eind van de les weet je waarvoor feministen streden tijdens de eerste feministische golf en welke veranderingen er kwamen in 1917 en 1919.

Uitleg + aantekening: eerste feministische golf en de pacificatie van 1917


Maken opdrachten





Wat hield het Caoutchoucartikel in?

Bonus... in welk jaartal ging het grondwetsartikel in?

Testresultaten

Nummer 1:
Nummer 2:

Nummer 3:




Aller laatste plaats:

Leerdoelen

aan het eind van de les weet je waarvoor feministen streden tijdens de eerste feministische golf en welke veranderingen er kwamen in 1917 en 1919.

Ongelijkheid

  • vrouwen horen voor het gezin te zorgen

  • vrouwen horen niet te werken

  • vrouwen mochten geen geld uitgeven zonder toestemming van de man

  • vrouwen mochten niet werken


--> arme vrouwen moesten trouwens wel werken!

Strijd voor gelijke rechten

Eerste Feministische golf:

  • stemrecht

  • studeren

  • VVV

    • Vrije Vrouwen Vereniging

    • Wilhelmina Drucker

  • VVvK

    • Vereniging voor Vrouwenkiesrecht

    • Wilhelmina Drucker en Aletta Jacobs

Aantekening 1.3 deel B gelijke rechten

De eerste feministische golf vond plaats tussen ongeveer 1870 en 1920. Vrouwen streden voor gelijke rechten, met de focus op het kiesrecht en toegang tot onderwijs en arbeid.


Belangrijke figuren zoals Aletta Jacobs voerden acties om vrouwen stemrecht te geven. In 1919 kregen vrouwen in Nederland uiteindelijk passief en actief kiesrecht, wat een groot succes was van deze beweging.

Pacificatie van 1917

  • einde van de schoolstrijd

  • evenredige vertegenwoordiging

  • algemeen MANNENkiesrecht

  • passief VROUWENkiesrecht



Vanaf 1919 was Nederland dat echt een parlementaire democratie, de macht ligt bij het parlement wat gekozen is door "alle" burgers (stemgerechtigde).

Wanneer kregen vrouwen passief kiesrecht in Nederland?

A

Vrouwen kregen passief kiesrecht na de Eerste Wereldoorlog.

B

Vrouwen mochten zich verkiesbaar stellen vanaf 1919.

C

Vrouwen mochten nooit politiek actief zijn.

D

Vrouwen hadden passief kiesrecht voor 1900.

Wat is een voorbeeld van actief vrouwenkiesrecht?

A

Vrouwen kregen stemrecht na 1950.

B

Vrouwen mochten stemmen vanaf 1922.

C

Vrouwen mochten alleen stemmen in bepaalde provincies.

D

Vrouwen mochten alleen stemmen op vrouwenkandidaten.

Aantekening 1.3 deel C Algemeen kiesrecht

De pacificatie van 1917:

  • Algemeen mannenkiesrecht & passief vrouwenkiesrecht


  • Einde van de schoolstrijd


  • Evenredige vertegenwoordiging ipv het districtenstelsel:

    • Districtenstelsel: Het land is opgedeeld in districten. De winnaar van elk district krijgt de zetel, dus alleen de grootste partij wint.

    • Evenredige vertegenwoordiging: Zetels worden verdeeld op basis van het percentage stemmen. Elke partij krijgt zetels naar verhouding van het aantal stemmen dat ze heeft.

Maken

Paragraaf 1.3

Opdracht 6, 8 en 10 blz. 25

Opdracht 12 en 13 blz. 27

Programma

Voorkennis

Wie is wie?

Leerdoel: je kunt een beschrijving geven hoe na een verkiezing in Nederland een regering wordt gevormd.

Uitleg: stemmen en Tweede Kamer

Maken opdrachten 1, 3 en 4

Wat was een belangrijk doel van de eerste feministische golf?

A

Het beperken van onderwijsmogelijkheden voor vrouwen

B

Het versterken van de macht van mannen

C

Het verkrijgen van gelijke rechten voor vrouwen

D

Het behoud van traditionele rolverdeling

Wat betekent 'actief vrouwenkiesrecht'?

A

Vrouwen mogen alleen stemmen

B

Vrouwen mogen niet stemmen

C

Vrouwen mogen stemmen maar niet gekozen worden

D

Vrouwen mogen stemmen én gekozen worden

Wat was de reactie van de overheid op de eisen van de feministen in de eerste feministische golf?

A

Aanvankelijk werden de eisen genegeerd of belachelijk gemaakt

B

De feministen werden meteen opgepakt

C

De overheid steunde de feministen vanaf het begin

D

De eisen werden direct ingewilligd

Wie is wie?

Slide tekst

Stemmen

Directe verkiezingen:

  • Bij directe verkiezingen stemmen burgers rechtstreeks op hun vertegenwoordigers.


Voorbeelden:

  1. Gemeenteraad

  2. Provinciale Staten

  3. Tweede Kamer


Leden voor de Eerste Kamer worden gekozen door de leden van de Provinciale Staten.


De Tweede Kamer

  • 150 zetels

  • elke vier jaar verkiezingen


De partijen waarop veel gestemd is proberen een samenwerking aan te gaan om de meerderheid te hebben (qua) zetels in de kamer.


  • samenwerking = coalitie

  • overige partijen = oppositie

Aantekening 1.4 deel A

Coalitie en oppositie


De coalitie zijn de partijen die samenwerken in de regering. Zij besturen het land. De oppositie zijn de partijen die niet in de regering zitten. Zij controleren en geven kritiek.

Maken

Opdracht 1, 3 en 4 blz. 29

Paragraaf 1.4 deel A

Programma

Voorkennis

Nieuw testje


Leerdoel: aan het eind van deze les kan je de rechten ent aken van de Tweede en Eerste Kamer benoemen en weet je hoe een wet tot stand komt.


Uitleg voorstel tot wet en rechten en taken parlement

Aantekening rechten en taken van het parlement


Maken opdracht 6, 7 en 8 blz. 31


Hoe komen politieke partijen in de kamer?

A

Door het betalen van een vergoeding

B

Door een afspraak met de koning

C

Door het hebben van veel leden

D

Door het winnen van zetels bij verkiezingen

Wat is de rol van de oppositie in de politiek?

A

Het ondersteunen van het regeringsbeleid

B

Het uitvoeren van het regeringsbeleid

C

Het controleren van het regeringsbeleid

D

Het bepalen van het regeringsbeleid

Wat is de verantwoordelijkheid van een coalitie?

A

Het opstellen van protestbrieven

B

Het vormen en uitvoeren van het regeringsbeleid

C

Het controleren van de oppositie

D

Het organiseren van verkiezingen

Testje 2

  1. Noem drie dingen die gebeurt zijn in 1848?

  2. De katholieken en de protestanten zijn samen de....

  3. De SDAP staat voor EN welke politiek leider hoort daarbij?

  4. Vanaf wanneer hadden vrouwen ACTIEF kiesrecht?

  5. Vanaf wanneer was er algemeen mannenkiesrecht?

Van voorstel tot wet

Rechten en taken Eerste en Tweede Kamer

Rechten:


Eerste en Tweede Kamer

  • Recht van budget

  • Recht van interpellatie

  • Recht van enquête



Alleen Tweede Kamer

  • Recht van initiatief

  • Recht van amendement

Twee taken om uit te voeren


  1. Besluiten over wetsvoorstellen.

  2. Controleren de regering.

Beantwoord de volgende vragen in tweetallen, schrijf je antwoord op in je aantekeningen schrift.

  1. De koning heeft in Nederland geen politieke macht meer, maar hij ondertekent wel alle wetten. Zonder zijn handtekening is de wet niet geldig.

    -> Maakt dit Nederland minder democratisch of niet? Geef een POLITIEK argument voor je keuze.


  1. Een bewering: "In Nederland moet niet de koning of koningin, maar de minister-president de titel van "staatshoofd" krijgen".

    -> Geef een argument voor OF tegen deze bewering.

Aantekening 1.4 deel B

Tweede Kamer
Taken: Maakt wetten en controleert de regering.

  • Rechten:

    • Recht van initiatief: Zelf wetsvoorstellen indienen. (ALLEEN TK)

    • Recht van amendement: Wetsvoorstellen aanpassen. (ALLEEN TK)

    • Recht van interpellatie Vragen stellen en ministers ondervragen. (OOK Eerste Kamer)

    • Recht van enquête: Onderzoek starten. (OOK Eerste Kamer)

    • Recht van Budget, uitgaven en inkomsten van de staat controleren (OOK Eerste Kamer)

Eerste Kamer
Taken: Keurt wetten goed of af, controleert wetten op fouten.

  • Rechten:

    • Recht van goedkeuring of afkeuring: Alleen wetten goed- of afkeuren.

    • Schriftelijk vragen stellen aan ministers.

Verschil:

  • Tweede Kamer: Maakt en controleert wetten.

  • Eerste Kamer: Keurt wetten goed of af.

Maken

Paragraaf 1.4 deel B

Opdracht 6, 7 en 8 op blz. 31

Programma

Voorkennis

Leerdoel: aan het eind van deze les kan je drie manieren noemen waarop de Nederlandse burgers beschermd worden tegen machtsmisbruik door de overheid.


Uitleg + aantekening: grondrechten, rechtsstaat en scheiding der machten.


Maken opdracht 11, 12, 13, 14 en 15



Wat is de belangrijkste taak van de Tweede Kamer?

A

Het uitvoeren van wetgeving

B

Het controleren van de regering

C

Het benoemen van ministers

D

Het bepalen van de begroting

Welke van de volgende stellingen is juist?

De Eerste Kamer...

A

Mag wetsvoorstellen zelf opstellen

B

Mag alleen wetsvoorstellen goedkeuren

C

Heeft geen enkele invloed op wetgeving

D

Heeft het recht wetsvoorstellen te verwerpen

Wat gebeurt er als de Tweede Kamer een wetsvoorstel aanneemt?

A

Het wetsvoorstel wordt direct van kracht

B

Het wetsvoorstel wordt gepubliceerd in de krant

C

Het wetsvoorstel gaat naar de Eerste Kamer

D

Het wetsvoorstel gaat naar de koning

Grondrechten

Klassieke grondrechten

Bescherming TEGEN de macht van de overheid.


Vrijheid van meningsuiting, godsdienst en recht op gelijke behandeling.


Sociale grondrechten

Bescherming DOOR de overheid.


Recht op gezonde leefomgeving, woonruimte, onderwijs en werk




De rechsstaat

  • Alle burgers zijn voor de wet gelijk.


  • Rechters zijn onafhankelijk



Is Nederland een rechtsstaat?

Scheiding der Machten

Rechtsprekende macht


Uitvoerende macht


Wetgevende macht


Tegen willekeur van de overheid!

Aantekening paragraaf 1.4 deel C

Trias Politica:

  • Verdeling van macht in drie delen:

    1. Wetgevende macht: Maakt de wetten (parlement).

    2. Uitvoerende macht: Voert de wetten uit (regering).

    3. Rechterlijke macht: Spreekt recht (rechters).

  • Deze verdeling voorkomt dat één persoon of groep te veel macht krijgt.


Rechtsstaat:

  • Land waarin iedereen zich aan de wet moet houden, ook de overheid.

  • Belangrijk: Rechtszekerheid (wetten beschermen burgers) en Onafhankelijke rechtspraak (rechters beslissen zonder invloed van de overheid).

Maken

Paragraaf 1.4 deel C opdracht 11, 12, 13, 14 en 15

Wat zijn klassieke grondrechten?

A

Sociale voorzieningen zoals gezondheidszorg.

B

Burgerlijke vrijheden zoals vrijheid van meningsuiting.

Wat is de trias politica?

A

De verkiezing van de president.

B

De scheiding der machten: wetgevende, uitvoerende en rechterlijke.

Wat houdt de rechtsstaat in?

A

Een staat waarin de overheid absolute macht heeft.

B

Een staat waarin de overheid gebonden is aan de wet.

Noem een voorbeeld van een sociaal grondrecht.

A

Recht op onderwijs voor iedereen.

B

Vrijheid van meningsuiting.

Welke macht maakt wetten?

A

De wetgevende macht, oftewel de Tweede Kamer.

B

De koning.

Handige link voor leren examen