Les 1 Periode 3
Les 1 Periode 3
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
Les 1 Periode 3
Planning vandaag
Warming up
Diabetes NIEUW
Herhaling 'oude' ingangsklachten
Triage gesprekken klassikaal
Warming up -De wachtkamer
Vandaag gaan we weer aan de slag met triage. De meeste van deze onderwerpen kennen jullie nog van de vorige periode — we gaan ze vandaag kort herhalen, en voegen een nieuwe ingangsklacht toe
-> Diabetes
We beginnen met een korte oefening: De Wachtkamer. Jullie zijn allemaal patiënten die bij de doktersassistente binnenkomen met verschillende klachten. Ik ben benieuwd hoe jullie je zouden presenteren als patiënt en wat je als assistente dan zou willen weten over de klacht.
Warming up -De wachtkamer
5 studenten
Je stelt jezelf kort voor als patiënt — hooguit 30 seconden. Je mag zelf bedenken wie je bent, hoe oud je bent, en wat je klachten precies zijn.
De anderen mogen om de beurt daarna 1
triagevraag stellen die ze belangrijk vinden.
Het hoeft niet perfect te zijn, het gaat erom dat je je kennis weer even opfrist!
Diabetes
Wat is je eerste gedachte bij het
woord Diabetes?
Heb je in een triage gesprek wel eens een casus rondom Diabetes gehad?
Ja
Nee
Diabetes
Diabetes (suikerziekte) is een chronische aandoening waarbij het lichaam de bloedsuiker niet goed regelt.
Oorzaak: tekort aan insuline of ongevoeligheid voor insuline.
Gevolg: te veel glucose in het bloed (schadelijk voor organen en vaten).
Welke soorten Diabetes zijn er ?
Waarom is glucose zo belangrijk voor het functioneren van ons lichaam?
Omdat glucose de bouwstof is voor DNA en erfelijk materiaal
Omdat glucose de enige energiebron is die onze spieren kunnen gebruiken
Omdat glucose vooral dient als direct beschikbare energiebron, met name voor hersenen en rode bloedcellen
Omdat glucose zorgt voor de aanmaak van hormonen in de alvleesklier
Wat gaat er mis bij Diabetes?
Bij diabetes gaat er iets mis in de regulatie van de bloedsuiker (glucose in het bloed).
Normaal zorgt insuline (een hormoon uit de alvleesklier) ervoor dat glucose vanuit het bloed de cellen in kan, waar het als energie wordt gebruikt.
Wat gaat er mis bij diabetes?
Bij type 1: het afweersysteem vernietigt de cellen in de alvleesklier die insuline maken → er is geen insuline → glucose kan de cellen niet in.
Bij type 2: de cellen in het lichaam worden ongevoelig voor insuline (insulineresistentie). De alvleesklier maakt eerst extra insuline, maar raakt uitgeput → er ontstaat een tekort + ongevoeligheid.
Gevolgen
Te veel glucose blijft in het bloed (hyperglykemie).
Cellen krijgen te weinig energie.
Langdurig hoge bloedsuikers beschadigen bloedvaten en organen → risico op hart- en vaatziekten, nierproblemen, oogschade en zenuwschade.
👉 Kort: bij diabetes werkt de sleutel (insuline) niet of ontbreekt, waardoor de deuren van de cellen niet goed open gaan en glucose in het bloed ophoopt.
Triage
Wat is belangrijk in je triage?
Signalen van hypoglykemie
Signalen van hyperglykemie
Wat te doen als je niet weet of het een hypo- of hyperglykemie is?
Glucose gemeten?
Wanneer is een glucose afwijkend?
Welke klachten ken jij van een hypoglykemie?
Hypoglykemie
Klachten zijn honger, hoofdpijn, angst, trillen, zweten, verwardheid. Bewusteloosheid kan optreden.
Oorzaken van te lage waarden zijn een overdosering insuline of tabletten of, bij normaal gebruik van tabletten of insuline, te weinig voedselopname en/of overmatige lichamelijke inspanning.
Welke klachten ken jij van een hyerglykemie?
Hyperglykemie
Klachten zijn dorst, veel plassen, veel drinken en gewichtsverlies. Indien de glucose verder stijgt, volgen duizeligheid, misselijkheid, braken en/of buikpijn. De ademhaling wordt vaak diep en snel – lijkt op hyperventilatie – en de adem ruikt naar aceton.
Oorzaken van te hoge waarden kunnen zijn: geen of te weinig insuline, te veel gegeten hebben, infectie, operatie, hartinfarct, beroerte of niet-ontdekte diabetes mellitus.
Wat doe je als je niet weet of je met een hypo- of hyperglykemie te maken hebt?
Hypo- of hyperglykemie?
Als patiënt niet bewusteloos is en het niet duidelijk is of het een hypo- of een hyperglykemie is: behandelen als een hypo. Laat patiënt iets zoets eten en/of drinken: 6 suikerklontjes / tabletten druivensuiker (dextrose) of 2 eetlepels suiker opgelost in warm water. Daarna 2 boterhammen met zoet beleg.. Bij een hypoglykemie zal een patiënt hierdoor snel wat opknappen. Is er sprake van hyperglykemie, dan is de invloed van het zoete eten of drinken op de toch al verhoogde glucosewaarde gering.
Waarom wil je weten of de glucose is gemeten, en zo ja; hoe lang geleden dit is?
Glucose gemeten ?
Belang van recente glucosemeting bij triage van diabetespatiënten:
Bepaalt of klachten (bijv. duizeligheid, verwardheid) door hypo- of hyperglykemie komen.
Helpt beslissen over directe behandeling (zoals suiker geven of insuline aanpassen).
Ondersteunt correcte triage en urgentie-inschatting.
Voorkomt verkeerde aannames over de oorzaak van symptomen.
Wanneer is een glucose afwijkend?
Wanneer is een glucose afwijkend ?
Afwijkende glucose volgens Nederlandse triage standaard:
Hypoglykemie: < 3,9 mmol/l → kan leiden tot duizeligheid, zweten, verwardheid, bewusteloosheid.
Hyperglykemie: > 15 mmol/l → kan wijzen op ernstige verstoring zoals ketoacidose.
Belangrijk: recente glucosemeting is cruciaal voor juiste triage en snelle interventie.
Kort even wat casuïstiek !
Carolien, 15 jaar. Blanco voorgeschiedenis. Moeder belt ; haar dochter ligt in bed, is moeilijk te wekken, is suf. Heeft afgelopen dagen veel dorst gehad, moest veel plassen. Vorige week griep gehad, dacht dat dit nog een nasleep ervan was. Nu reageerde ze niet op de wekker om naar school te gaan, moeder ging bij haar kijken en trof haar aan zoals bovenstaand beschreven.
Op welke urgentie kom je uit?
Met welke vraag / vragen start je?
Kort even wat casuïstiek !
Met welke vraag / vragen start je?
Op welke urgentie kom je uit?
Casus 2
Naam: Sanne, 18 jaar
Voorgeschiedenis: Type 1 diabetes, goed ingesteld.
Situatie: Moeder belt: Sanne voelt zich sinds vanochtend duizelig en licht zweterig. Ze heeft net haar ontbijt overgeslagen en insuline toegediend. Geen koorts of andere klachten.
Kort even wat casuïstiek !
Met welke vraag / vragen start je?
Op welke urgentie kom je uit?
Casus 3
Naam: Johan, 65 jaar
Voorgeschiedenis: Type 2 diabetes, orale medicatie, hypertensie.
Situatie: Zelf belt: Johan voelt zich al 3 dagen moe, veel dorst, moet vaak plassen. Glucose thuis gemeten: 15 mmol/l. Geen misselijkheid of braken, geen sufheid.
Kort even wat casuïstiek !
Met welke vraag / vragen start je?
Op welke urgentie kom je uit?
Casus 4
Naam: Emma, 20 jaar
Voorgeschiedenis: Type 1 diabetes, goed ingesteld.
Situatie: Zelf belt: voelt zich sinds vanochtend trillerig en zweterig. Glucose gemeten: 3,2 mmol/l. Geen andere klachten.
10 minuutjes pauze, op tijd terug in het lokaal!
Oude ingangsklachten - herhaling
Maak teams van 2 / 3 studenten
Je ziet een casus op het bord
1 minuut om te overleggen
Welke urgentie? Steek het juiste bordje omhoog!
Je mag je triagewijzer gebruiken!
Casus 1.
De moeder van Samira, 5 jaar belt. Ze heeft gespeeld met een kaars en daarbij is haar trui vlam gevat. Je hebt de vlammen snel gedoofd, maar ze heeft brandwonden op haar rug en arm.
De volgende informatie geef je als de assistent hiernaar vraagt:
Geboortedatum: 10-09-2019
De brandwonden zijn veroorzaakt door vlamcontact (brandende trui).
Er is verbranding van de rug (ongeveer 20 x 25 cm, open met blaren) en de linker bovenarm (open blaar van 10x10).
Je hebt direct gekoeld met lauw water.
Ze huilt en klaagt over pijn, maar is alert.
1
minute
00
second
Casus 1.
De moeder van Samira, 5 jaar belt. Ze heeft gespeeld met een kaars en daarbij is haar trui vlam gevat. Je hebt de vlammen snel gedoofd, maar ze heeft brandwonden op haar rug en arm.
De volgende informatie geef je als de assistent hiernaar vraagt:
Geboortedatum: 10-09-2019
De brandwonden zijn veroorzaakt door vlamcontact (brandende trui).
Er is verbranding van de rug (ongeveer 20 x 25 cm, open met blaren) en de linker bovenarm (open blaar van 10x10).
Je hebt direct gekoeld met lauw water.
Ze huilt en klaagt over pijn, maar is alert.
1
minute
00
second
Casus 2.
Je belt naar de praktijk als Hr. Bakker. Je hebt sinds 2 dagen last van een dik onderbeen, en wil graag dat de dokter er eens naar kijkt.
- Geboortedatum : 12-09-1932
- Geen scheef gelaat, geen uitval van spraak, geen uitval van spierkracht
- Je benen zijn niet bleek of koud
- Je hebt klachten je rechter onderbeen. Het been is rood en erg dik, de rand van je sok staat er helemaal in. Nu het wordt gevraagd : de laatste dagen ben je veel sneller buiten adem als je een stukje loopt, of als je met iemand in gesprek bent. Op die momenten heb je het gevoel lucht tekort te hebben.
- Je hebt geen pijn
- Geen koorts
- Je hebt geen immobiliserend verband of gips
- Je hebt geen klachten rondom je gewrichten
- Je ziet geen rode streep op de huid
1
minute
00
second
Casus 2.
Je belt naar de praktijk als Hr. Bakker. Je hebt sinds 2 dagen last van een dik onderbeen, en wil graag dat de dokter er eens naar kijkt.
- Geboortedatum : 12-09-1932
- Geen scheef gelaat, geen uitval van spraak, geen uitval van spierkracht
- Je benen zijn niet bleek of koud
- Je hebt klachten je rechter onderbeen. Het been is rood en erg dik, de rand van je sok staat er helemaal in. Nu het wordt gevraagd : je bent veel sneller buiten adem als je een stukje loopt, of als je met iemand in gesprek bent. Op die momenten heb je het gevoel lucht tekort te hebben.
- Je hebt geen pijn
- Geen koorts
- Je hebt geen immobiliserend verband of gips
- Je hebt geen klachten rondom je gewrichten
- Je ziet geen rode streep op de huid
1
minute
00
second
Casus 3.
Je belt naar de praktijk als Mw. de Groen. Je hebt sinds 6 dagen last van je linker schouder. Je wil graag advies of het nodig is om een afspraak in te plannen met de dokter. Er is niets bijzonders gebeurd, je bent niet gevallen, en krijgt er steeds meer last van.
De volgende informatie geef je als de assistent er om vraagt :
- Geboortedatum : 02-12-1962
- Je hebt geen scheef gelaat, geen uitval van spraak of spierkracht
- De arm is niet opvallend bleek of koud
- Je hebt niet het gevoel flauw te vallen, bent niet aan het transpireren. Je bent niet bleek, klam, misselijk of duizelig
- Je hebt pijn, momenteel een 5 op de pijnladder
- De arm is niet opvallend dik of rood, maar je schouder voelt warm aan, en is ook opgezet. Als je de schouder aanraakt doet dit ook pijn
- Je hebt geen koorts
- Je hebt geen gips of immobiliserend verband
- Je schoudergewricht is rood, pijnlijk en opgezet
- Geen rode streep zichtbaar
1
minute
00
second
Casus 3.
Je belt naar de praktijk als Mw. de Groen. Je hebt sinds 6 dagen last van je linker schouder. Je wil graag advies of het nodig is om een afspraak in te plannen met de dokter. Er is niets bijzonders gebeurd, je bent niet gevallen, en krijgt er steeds meer last van.
De volgende informatie geef je als de assistent er om vraagt :
- Geboortedatum : 02-12-1962
- Je hebt geen scheef gelaat, geen uitval van spraak of spierkracht
- De arm is niet opvallend bleek of koud
- Je hebt niet het gevoel flauw te vallen, bent niet aan het transpireren. Je bent niet bleek, klam, misselijk of duizelig
- Je hebt pijn, momenteel een 5 op de pijnladder
- De arm is niet opvallend dik of rood, maar je schouder voelt warm aan, en is ook opgezet. Als je de schouder aanraakt doet dit ook pijn
- Je hebt geen koorts
- Je hebt geen gips of immobiliserend verband
- Je schoudergewricht is rood, pijnlijk en opgezet
- Geen rode streep zichtbaar
1
minute
00
second
Casus 4.
Mevrouw in ’t Groen belt ; zij heeft last van hartkloppingen en belt voor hulp en advies. ( 25-04-1963)
Als de assistent er naar vraagt kun je het volgende antwoorden:
- Je hebt nog nooit hartkloppingen gehad, ook niet bekend met cardiale ziekten, niet familiair belast.
- Je hart slaat heel erg snel, je hebt een smartwatch aan, en deze meet een hartslag van 128. Af en toe lijkt je hartslag even over te slaan.
- Je hebt niet het gevoel flauw te vallen
- Je transpireert niet
- Je hebt geen pijn op de borst
- Niet bleek / klam of duizelig
- Je bent niet weggevallen
- Je was niet aan het sporten of andere lichamelijke inspanning aan het verrichten, je zat rustig in een vergadering
- Niet buiten bewustzijn geweest
- Niet kortademig
- Niet bekend met boezemfibrilleren
- Je hebt geen diabetes
1
minute
00
second
Casus 4.
Mevrouw in ’t Groen belt ; zij heeft last van hartkloppingen en belt voor hulp en advies. ( 25-04-1963)
Als de assistent er naar vraagt kun je het volgende antwoorden:
- Je hebt nog nooit hartkloppingen gehad, ook niet bekend met cardiale ziekten, niet familiair belast.
- Je hart slaat heel erg snel, je hebt een smartwatch aan, en deze meet een hartslag van 128. Af en toe lijkt je hartslag even over te slaan.
- Je hebt niet het gevoel flauw te vallen
- Je transpireert niet
- Je hebt geen pijn op de borst
- Niet bleek / klam of duizelig
- Je bent niet weggevallen
- Je was niet aan het sporten of andere lichamelijke inspanning aan het verrichten, je zat rustig in een vergadering
- Niet buiten bewustzijn geweest
- Niet kortademig
- Niet bekend met boezemfibrilleren
- Je hebt geen diabetes
1
minute
00
second
Casus 5.
Mw. Damen belt voor haar echtgenoot ( 12-09-1932 )die vanochtend is opgestaan met pijn op de borst. Ze is ongerust en vraagt om hulp.
.
Als de assistent er naar vraagt kun je het volgende antwoorden:
- Meneer kan zelf aan de telefoon komen, alleen als de assistente het vraagt
- Sinds 2 uur pijn op de borst, score 8 op pijnladder
- De pijn voelt drukkend en zwaar aan
- De pijn zit op de linkerzijde van de borst en straalt uit naar de linker bovenarm en hals, de pijn is niet met 1 vinger aan te wijzen, maar beslaat de gehele linker zijde van de borstkas
- Meneer is aan het transpireren en ziet erg bleek, meneer is niet duizelig, wel iets misselijk. Ook een klein beetje kortademig.
- Meneer heeft dit nooit eerder gehad , en heeft dus geen medicatie die hij onder de tong moet gebruiken.
- Meneer heeft geen diabetes
1
minute
00
second
Casus 5.
Mw. Damen belt voor haar echtgenoot ( 12-09-1932 )die vanochtend is opgestaan met pijn op de borst. Ze is ongerust en vraagt om hulp.
.
Als de assistent er naar vraagt kun je het volgende antwoorden:
- Meneer kan zelf aan de telefoon komen, alleen als de assistente het vraagt
- Sinds 2 uur pijn op de borst, score 8 op pijnladder
- De pijn voelt drukkend en zwaar aan
- De pijn zit op de linkerzijde van de borst en straalt uit naar de linker bovenarm en hals, de pijn is niet met 1 vinger aan te wijzen, maar beslaat de gehele linker zijde van de borstkas
- Meneer is aan het transpireren en ziet erg bleek, meneer is niet duizelig, wel iets misselijk. Ook een klein beetje kortademig.
- Meneer heeft dit nooit eerder gehad , en heeft dus geen medicatie die hij onder de tong moet gebruiken.
- Meneer heeft geen diabetes
1
minute
00
second
Oefenen!
