Week 4: Cultuur
LES 4 · THEMA B
Individu & Groep
Cultuur
Alles wat mensen in een groep met elkaar delen
💬 Noem twee dingen die jij elke dag doet die typisch zijn voor jouw cultuur of omgeving.
Onderdelen in deze les
LES 4 · THEMA B
Individu & Groep
Cultuur
Alles wat mensen in een groep met elkaar delen
💬 Noem twee dingen die jij elke dag doet die typisch zijn voor jouw cultuur of omgeving.
Koppeling kwalificatie-eisen: doelzin 1 en 3
🎯 Leerdoelen
Aan het einde van de les kun je:
uitleggen wat cultuur is.
minimaal vier kenmerken van cultuur benoemen.
beschrijven hoe cultuur invloed heeft op de identiteit van een individu.
uitleggen hoe cultuur invloed heeft op individuele en collectieve belangen in een samenleving.
Deze slide heeft geen instructies
📖 Theorie
De ui van Hofstede — vier lagen van cultuur
Cultuur: Het geheel van aangeleerde gewoonten, opvattingen, regels en kunstuitingen van een land, volk of groep.
Cultuur heeft vier lagen, van buiten naar binnen — de ui:
1: Symbolen (buitenste laag)
Tekens met een betekenis. Bijv: de vlag, oranje op Koningsdag, de tompouce op 27 april.
3: Helden
Personen die een groep bewondert. Bijv: een activist of artiest.
2: Rituelen
Vaste handelingen bij gebeurtenissen. Bijv: vuurwerk bij oud en nieuw, muziek op een bruiloft.
4: Waarden (kern)
Overtuigingen en idealen — wat de groep écht belangrijk vindt. Dit kun je niet zien.
Cultuur is te vergelijken met een ui. Een cultuur heeft verschillende lagen. Zo zijn er kenmerken die meteen zichtbaar zijn (kleding), maar ook diepere lagen die je niet meteen ziet (waarden).
De ui van Hofstede — vier lagen van cultuur (Thema A blz. 15-19)
📚 Thema A boek blz. 15: Cultuur is te vergelijken met een ui. Een cultuur heeft verschillende lagen. Zo zijn er kenmerken die meteen zichtbaar zijn (kleding), maar ook diepere lagen die je niet meteen ziet (waarden).
📖 Theorie
Subcultuur, tegencultuur en globalisering
Dominante cultuur
De cultuur die het meeste voorkomt in een land. In Nederland: Nederlandse taal, normen, democratische waarden.
Subcultuur
Een groep met eigen symbolen, rituelen en waarden die afwijken van de dominante cultuur. Bijv: gamers, hip-hopcultuur, een geloofsgemeenschap.
Tegencultuur
Een cultuur die zich actief verzet tegen de dominante cultuur. Bijv: de punkbeweging.
Globalisering
Mensen wereldwijd zijn steeds meer verbonden. Culturen lopen daardoor meer door elkaar — je kunt overal dezelfde merken en muziek tegenkomen.
Cultuur bepaalt ook welke belangen een groep heeft: individuele belangen (wat wil ik?) vs. collectieve belangen (wat wil de groep?).
Cultuur is te vergelijken met een ui. Een cultuur heeft verschillende lagen. Zo zijn er kenmerken die meteen zichtbaar zijn (kleding), maar ook diepere lagen die je niet meteen ziet (waarden).
Globalisering + subcultuur + tegencultuur (Thema A blz. 20-22)
📚 Thema A boek blz. 20: Globalisering = de ontwikkeling dat mensen van over de hele wereld steeds meer met elkaar verbonden zijn. Culturen beïnvloeden elkaar steeds meer. Je kunt bijna overal dezelfde hamburger, IKEA-kast of spijkerbroek kopen.
✏️ Werkvorm – Individueel → Tweetallen → Klassikaal debat
Ui-analyse + stellingen debat
Teken zelf de ui van jouw cultuur of subcultuur (5 min): 2 symbolen, 1 held, 2 rituelen, 3 waarden.
Vergelijk in tweetallen: wat is hetzelfde? Wat verschilt?
Klassikale stelling 1 (LessonUp poll): 'Nederland is rijker dankzij alle verschillende culturen.' Eens of oneens?
Klassikale stelling 2: 'Door globalisering worden culturen steeds meer hetzelfde.' Eens of oneens?
Docent koppelt terug: cultuur bepaalt individuele én collectieve belangen.
Deze slide heeft geen instructies
💛 Jouw perspectief
Cultuur, identiteit en jouw omgeving
Cultuur is onzichtbaar — totdat je ermee in aanraking komt met mensen die het anders doen.
Met welke cultuur(en) identificeer jij jezelf? Waarom?
Heb jij weleens een cultuurbotsing meegemaakt? Wat gebeurde er?
Hoe ga jij in jouw beroep om met mensen uit een andere cultuur?
Deze slide heeft geen instructies
Noem één kenmerk van jouw cultuur en leg uit hoe dat jouw identiteit heeft beïnvloed.
Reflecteer op cultuur in jouw leven
🪞 Reflectie
Deze slide heeft geen instructies
Welke culturele waarden neem jij mee in jouw toekomstige beroep?
Reflecteer op cultuur in jouw leven
🪞 Reflectie & Portfoliovoorbereiding
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kun jij culturele verschillen overbruggen op je stageplek?
Reflecteer op cultuur in jouw leven
🪞 Reflectie & Portfoliovoorbereiding
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 1: Wat zijn de vier lagen van de cultuur-ui (buiten naar binnen)?
❓ Afsluitquiz
Taal, muziek, sport, eten
Normen, wetten, gewoonten, opvattingen
Symbolen, helden, rituelen, waarden
Feesten, kleding, religie, taal
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 2: Wat is het verschil tussen een subcultuur en een tegencultuur?
❓ Afsluitquiz
Geen verschil
Een subcultuur wijkt af; een tegencultuur verzet zich actief
Een tegencultuur is groter
Subculturen zijn verboden
Deze slide heeft geen instructies
🔒 Afsluiting
🔑 Kernboodschap
Cultuur is de gedeelde bril van een groep. Het vormt jouw identiteit én bepaalt welke belangen jij en jouw groep hebben.
📝 Exitticket
Beschrijf één kenmerk van jouw cultuur en leg uit hoe dat jouw identiteit heeft beïnvloed.
⏱ Portfoliouur volgt — gebruik de tijd voor je portfolioopdracht. Dit doe je in het Examenplatform CEM.
Koppeling: doelzin 1 en 3
